Ông Tổ nghề thuốc Nam
Trong lịch sử y học dân tộc, Tuệ Tĩnh là danh y kiệt xuất, người đặt nền móng cho nền y học cổ truyền Việt Nam theo hướng độc lập, tự chủ và gắn bó sâu sắc với đời sống người dân. Ông tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh (1330 - 1400) quê làng Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương trước đây (nay thuộc xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng), là lang y sống ở giai đoạn cuối thời Trần.
Năm 1351, dưới triều vua Trần Dụ Tông, ông đỗ Hoàng giáp. Khác với nhiều trí thức đương thời, Tuệ Tĩnh không ra làm quan mà lựa chọn con đường tu hành, lấy pháp danh Tuệ Tĩnh, dành trọn cuộc đời cho việc nghiên cứu y học và cứu chữa bệnh tật cho dân nghèo. Ông đi khắp các làng quê, sưu tầm cây thuốc Nam, tổng kết kinh nghiệm chữa bệnh trong dân gian, đào tạo tăng đồ và biến nhiều ngôi chùa thành nơi khám, chữa bệnh cho cộng đồng.
Tinh hoa học thuật của Tuệ Tĩnh được kết tinh trong hai bộ sách lớn là “Hồng nghĩa giác tư y thư” và “Nam dược thần hiệu”. Trong các trước tác của mình, ông hệ thống hóa hàng trăm vị thuốc Nam, hàng nghìn phương thuốc điều trị 184 loại bệnh, từ nội khoa, ngoại khoa đến nhi khoa, phụ khoa, dưỡng sinh.
Điểm cốt lõi trong y thuật của Tuệ Tĩnh là tư tưởng “Nam dược trị Nam nhân” - thuốc Nam chữa người Nam. Ông chủ trương dùng những dược liệu sẵn có, dễ kiếm, phù hợp thể chất người Việt; đồng thời kết hợp nhiều phương pháp điều trị như uống thuốc, châm cứu, xoa bóp, chườm, xông và dưỡng sinh.
Giá trị cho đời sau
Tư tưởng “Nam dược trị Nam nhân” của Tuệ Tĩnh không dừng lại ở di sản lịch sử, mà đang tiếp tục được kế thừa và phát huy sinh động trong thực tiễn chăm sóc sức khỏe nhân dân hiện nay tại thành phố Hải Phòng, đặc biệt ở tuyến y tế cơ sở.
Tại Trạm Y tế xã Lai Khê số 2, mô hình khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền đã và đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Bà Nguyễn Thị Lanh mắc bệnh ngứa mạn tính nhiều năm. Sau khi điều trị bằng thuốc tây không thuyên giảm và lo ngại tác dụng phụ, bà được tư vấn sử dụng thuốc Nam tại Trạm y tế xã Lai Khê số 2. Những vị thuốc quen thuộc, dễ kiếm, thậm chí có ngay trong vườn nhà giúp tình trạng bệnh của bà cải thiện rõ rệt, tâm lý cũng ổn định hơn.
Bên cạnh đó, y học cổ truyền cũng phát huy hiệu quả khi phối hợp với y học hiện đại tại các cơ sở điều trị chuyên sâu. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Quang Đức, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương, trong điều trị các bệnh lý tiêu hóa như viêm loét dạ dày - tá tràng, việc kết hợp hai nền y học mang lại hiệu quả toàn diện hơn.
Ông Phạm Đức Thủy, Phó Chủ tịch phụ trách Hội Đông y thành phố Hải Phòng thông tin, toàn hội hiện có hơn 2.000 hội viên, sinh hoạt tại hàng chục hội và chi hội cơ sở. Mỗi năm, các cơ sở trực thuộc hội khám và điều trị hàng triệu lượt người bệnh, trong đó phần lớn là điều trị bằng Đông y hoặc kết hợp Đông - Tây y. Hàng triệu thang thuốc Nam được sử dụng, khẳng định niềm tin của nhân dân đối với y học cổ truyền. Chất lượng khám, chữa bệnh y học cổ truyền ngày càng được nâng cao, nhiều phòng chẩn trị hoạt động ổn định, hiệu quả, tạo được niềm tin trong nhân dân.
Từ tư tưởng y học của Tuệ Tĩnh đến những vườn thuốc Nam, trạm y tế, bệnh viện và đề án phát triển hôm nay là mạch nối xuyên suốt, phát huy giá trị “Nam dược trị Nam nhân”. Đây được coi là một trong những hướng đi phù hợp, bền vững trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.
THANH NGANguồn: https://baohaiphong.vn/chuyen-ve-dai-danh-y-tue-tinh-536485.html







