Du khách ghi công đức tại Khu Di tích lịch sử - văn hóa Cửa Đạt, xã Vạn Xuân. Ảnh: Xuân Thu
Trung bình mỗi mùa lễ hội, di tích lịch sử - văn hóa đền Cửa Đạt, xã Vạn Xuân thu hút khoảng 100 nghìn lượt người tới vãn cảnh, chiêm bái. Để hướng dẫn du khách đến dâng hương, Ban Quản lý khu di tích lịch sử - văn hóa đền Cửa Đạt đã chuẩn bị đầy đủ các phương án nhân sự, tổ chức và phân công rõ nhiệm vụ cho từng thành viên. Trong đó, tổ kiểm đếm công đức gồm 12 người có đại diện liên ngành kinh tế, văn hóa - xã hội, ủy ban MTTQ, ban quản lý di tích, kế toán, thủ quỹ và Công an xã Vạn Xuân. Hòm công đức được niêm phong cẩn thận và được mở mỗi ngày một lần khi có đại diện của các lực lượng liên ngành để kiểm đếm. Số tiền thu được công khai, minh bạch, thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ đối với các bộ phận phục vụ, chi trả tiền điện nước, hoạt động an ninh trật tự, môi trường và nộp vào ngân sách Nhà nước. Ông Đỗ Doãn Bảy, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Vạn Xuân, cho biết: “Số tiền công đức được nộp vào ngân sách, thực hiện theo đúng các hướng dẫn của UBND xã Vạn Xuân và các ngành liên quan về thu chi công đức để tiếp tục đầu tư tu sửa các hạng mục của khu di tích, đáp ứng mong muốn của du khách khi về cung tiến là bảo quản di tích được tốt hơn”.
Theo quy định tại Thông tư số 04/2023/TT-BTC ngày 19/1/2023 của Bộ Tài chính, tiền công đức và tài trợ được hiểu là các khoản đóng góp tự nguyện bằng tiền, giấy tờ có giá trị, kim khí quý hoặc đá quý của các tổ chức, cá nhân dành cho mục đích bảo vệ, phát huy giá trị di tích hoặc tổ chức lễ hội. Tiền công đức không chỉ giới hạn ở tiền mặt cúng tiến vào hòm, mà còn bao gồm các khoản tài trợ có mục đích cụ thể như tài trợ để đúc chuông, các khoản đóng góp cho quỹ chung của di tích... Việc xác định đúng tính chất của khoản tiền công đức giúp đơn vị quản lý áp dụng đúng chế độ kế toán và phương thức phân bổ nguồn thu sau này cho hợp lý, minh bạch.
Bước sang năm 2026, công tác tiếp nhận tiền công đức đòi hỏi sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, đặc biệt là việc đẩy mạnh các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt để tăng cường tính kiểm soát và giảm thiểu rủi ro thất thoát. Đối với các đền, chùa, di tích bắt buộc phải mở tài khoản tại ngân hàng hoặc kho bạc Nhà nước. Việc mở tài khoản giúp phản ánh trung thực toàn bộ dòng tiền công đức được chuyển khoản hoặc thanh toán qua các phương thức điện tử. Số tiền mặt tạm thời chưa sử dụng cũng phải được gửi vào tài khoản này để đảm bảo an toàn tài sản, thay vì lưu giữ số lượng lớn tại di tích vốn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ hoặc trộm cắp. Để quản lý thu chi tiền công đức đảm bảo tính minh bạch, hiện nay các địa phương có các đền, chùa, di tích đang thực hiện quy định tại Thông tư số 04/2023/TT-BTC ngày 19/1/2023 của Bộ Tài chính, hướng dẫn của ngành tài chính, các quy chế chi tiêu nội bộ, phân định dòng tiền cho tu bổ và hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng. Theo ông Nguyễn Anh Huấn, Trưởng Tiểu ban quản lý đền Chín Giếng, phường Quang Trung, ở đền có hai nguồn tiền, đối với nguồn tiền công đức, ban quản lý bố trí người thu, ghi sổ, công khai rõ ràng; còn nguồn tiền đèn dầu, cử người thu hàng ngày bỏ vào các hòm công đức. Hàng ngày, tổ liên ngành sẽ kiểm đếm, thực hiện đúng theo quy chế chi tiêu nội bộ do UBND phường ban hành.
Theo thống kê, tỉnh Thanh Hóa hiện có trên 1.500 di tích, danh thắng và gần 300 lễ hội. Do đó, việc quản lý tiền công đức minh bạch, không chỉ mang lại niềm tin cho mỗi người dân, tổ chức mỗi khi đi lễ đền, chùa, mà còn góp phần xây dựng hình ảnh đẹp của chốn linh thiêng trong lòng Nhân dân và du khách. Khi người dân thấy đồng tiền của mình được sử dụng đúng mục đích, mọi người sẽ càng thêm tin tưởng và sẵn sàng chung tay đóng góp cho việc bảo tồn di sản văn hóa. Chị Hoàng Thị Vân, xã Hà Trung thường xuyên tới chùa Cao chiêm bái. Mỗi lần đến chùa chị đều thành tâm công đức để nhà chùa có kinh phí trang trí cho cảnh quan thêm đẹp. Còn bà Lương Thị Diễm, xã Thiệu Trung cho rằng, với quan niệm “của ít, lòng nhiều”, khi đến đền, chùa mỗi người một ít góp lại để các ban quản lý tu sửa các di tích, xây dựng công trình phụ trợ, chăm sóc cảnh quan hay tổ chức các hoạt động văn hóa tâm linh của cộng đồng.
Có thể nói, công đức đầu năm là một nét đẹp trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt. Những đóng góp dù lớn hay nhỏ đều xuất phát từ tấm lòng hướng thiện, mong muốn làm điều tốt cho cộng đồng và xã hội. Nhưng để nét đẹp ấy được giữ gìn lâu dài, yếu tố minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn công đức là vô cùng quan trọng. Minh bạch không chỉ là trách nhiệm của các ban quản lý di tích hay nhà chùa, mà còn là cách để bảo vệ niềm tin của Nhân dân. Từ đó, góp phần củng cố những giá trị đạo đức xã hội, giúp cho hoạt động công đức trở nên ý nghĩa và hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, đây là điều kiện để các di tích, cơ sở tôn giáo tại Thanh Hóa ngày càng được bảo tồn, phát huy, mang đến nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của địa phương được tôn vinh, kế thừa và phát triển.
Xuân Thu
Nguồn: https://baothanhhoa.vn/cong-duc-dau-nam-minh-bach-vi-niem-tin-280678.htm
Bình luận (0)