Kho báu vô tận về âm nhạc truyền thống
Sau sáp nhập, thành phố Hải Phòng với gần 4,7 triệu người, trên diện tích hơn 3.000 km2, có biển cả, rừng núi, đồng bằng. Hải Phòng tự hào là mảnh đất phát tích bậc đế vương, sinh thành nhiều danh nhân, hào kiệt, khoa bảng. Thành phố có nhiều di sản văn hóa tầm thế giới và di tích văn hóa đặc biệt của quốc gia; có một kho báu vô tận về văn hóa dân gian, âm nhạc truyền thống.
Không chỉ thế, được thiên nhiên ban tặng những cánh đồng, trù phú, sông ngòi chi chít, mà môi trường quanh năm nước ngọt mát lành đã tạo ra phẩm chất con người, yêu âm thanh, sông nước… hình thành các làn điệu dân ca chèo, hát ca trù, hát đúm, trống quân, hát chầu văn, hát ru. Ngoài ra có tuồng, cải lương. múa rối...
Rối nước Hải Phòng đã có thương hiệu, từng được tôn vinh trong những Liên hoan nghệ thuật quốc gia, cấp quốc tế.
Nghệ thuật hát chèo, ở Hải Phòng ra đời rất sớm. Trải thăng trầm dâu bể, đến bây giờ hầu như ở các xã, phường, đặc khu, vẫn có tiếng hát chèo và câu lạc bộ hát dân ca... Đến nay Hải Phòng có khoảng 200 câu lạc bộ dân ca chèo, 12 câu lạc bộ ca trù với gần 200 thành viên, gần 10 câu lạc bộ hát đúm. Những câu lạc bộ ấy hoạt động khá đều, lan tỏa, đã góp phần làm cho đời sống tinh thần văn hóa cơ sở thêm sinh động, vui tươi.
Trong những hội diễn, liên hoan sân khấu không chuyên hằng năm ở các cấp, thì các tiết mục thể loại chèo, dân ca có tỷ lệ cao chiếm khoảng 80 - 85% tiết mục tham gia. Đặc biệt trong trường học, nhiều nơi có chương trình “Sân khấu học đường”, tổ chức những lớp học hát, múa và biểu diễn trích đoạn chèo.
Sức sống âm nhạc truyền thống ở Hải Phòng rất sôi động, mãnh liệt, thu hút quần chúng ngày càng đông. Từ những lễ hội trong làng xã, đến tổ chức các sự kiện lớn trọng đại của thành phố, âm nhạc cổ truyền đều được dàn dựng , biểu diễn. Những Lễ hội đường phố, Ánh sáng Thành Đông, Mùa xuân Khát vọng… đều dàn dựng quy mô, rực rỡ có những màn múa hát văn hoành tráng…
Cùng với dòng âm nhạc hiện đại, âm nhạc truyền thống ở thành phố Hải Phòng đã đóng góp rất to lớn trong đời sống văn hóa tinh thần của quần chúng lao động trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.
Có một điều, trên thực tế, khi đất nước đang bước vào nhịp sống sôi động hối hả, lại đang xuất hiện nhiều loại hình truyền thông, nhiều phương tiện giải trí hiện đại đã lôi cuốn con người, nên số khán giả bị loãng ra. Nghệ thuật cổ truyền đứng trước bài toán nan giải.
Cần có cơ chế "khuyến nhạc"
Làm thế nào để bảo tồn, duy trì, phát triển nghệ thuật âm nhạc truyền thống? Trong khi đó, Đề án “Xây dựng Hải Phòng thành Thành phố âm nhạc" đang mở ra nhiều suy ngẫm cho cả hiện tại và tương lai.
Hải Phòng từng nổi tiếng danh xưng “Thành phố Hoa Phượng" ghi ấn tượng trong lòng nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế tới du lịch. Thành phố có nhiều di sản văn hóa tầm quốc tế, di sản đặc biệt và có những bảo vật Quốc gia. Nay phấn đấu trở thành “ Thành phố âm nhạc" sẽ góp phần vào sự phát triển con người văn hóa Hải Phòng.
Người dân Hải Phòng có những khát vọng, niềm tin ấy. Bởi từ lâu nơi đây, đã có truyền thống âm nhạc cách mạng, là nguồn cảm hứng cho văn nghệ sĩ, cho đời sống âm nhạc đất nước. Nhiều tác phẩm nổi tiếng ra đời từ mảnh đất này từ thế kỷ trước. Hải Phòng từng có một lực lượng nghệ sĩ sáng tác và biểu diễn khá hùng hậu. Hải Phòng có đông đảo quần chúng yêu nghệ thuật, âm nhạc đương đại và truyền thống. Có thiết chế văn hóa, nghệ thuật khá hiện đại, với quyết tâm mạnh dạn vươn tới tiên tiến.
Mọi người đều biết, âm nhạc có vị trí đặc biệt trong một nền văn hóa. Đó là vũ khí, sắc bén trong đời sống con người, có sức mạnh của binh đoàn trong những cuộc chiến tranh vệ quốc.
Tuy đã có nhiều chủ trương nhằm chấn hưng văn hóa, trong đó có những chính sách ưu đãi với các bộ môn nghệ thuật truyền thống, nhưng kinh phí đầu tư cho đào tạo, bồi dưỡng tài năng và chăm lo đời sống nghệ sĩ chưa đạt nhu cầu.
Đào tạo nghệ thuật, đặc biệt nghệ thuật cổ truyền là đào tạo tinh hoa, trong đó âm nhạc cho chèo, tuồng, ca trù, hát văn, rối nước là rất đặc thù, cần sự công phu cả thời gian và kinh phí.
Chỉ có thể đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên âm nhạc một cách bài bản, quy mô, mới có điều kiện triển khai hiệu quả mục tiêu “Mỗi học sinh, một loại hình nhạc cụ”, và “ Tổ chức biểu diễn và Ngày hội âm nhạc học đường" , đồng thời mới có thể góp phần nâng cao chất lượng hoạt động câu lạc bộ âm nhạc cộng đồng.
Và như thế, rất cần đa dạng hóa giáo viên âm nhạc. Ngoài giáo viên cơ hữu trong trường đào tạo, cần mạnh dạn mời các nghệ sĩ tài năng làm giáo viên thỉnh giảng theo chế độ chuyên gia, áp dụng quy định của thành phố về thu hút tài năng…
Đã có khẩu hiệu “Khuyến nông", “ Khuyến học"…, ở Hải Phòng nên có thêm khẩu hiệu “Khuyến nhạc" với quy chế cụ thể, rõ ràng... Như về đào tạo, đầu tư kinh phí, con người, thiết chế… Tất cả để bứt phá vươn lên xung quanh mục tiêu “thành phố âm nhạc".
Cùng với việc có bộ khung năng lực âm nhạc Hải Phòng, rồi đây, vấn đề phát triển công nghiệp âm nhạc rất cần kết hợp với du lịch, thể thao, điểm hẹn văn hóa. Các tour du lịch tạo ra điểm dừng nghỉ, để khách du lịch thưởng thức hát chèo trên sông, hoặc hát ca trù, hát văn, những trích đoạn chèo cổ kinh điển.
Hải Phòng có môi trường âm nhạc đa dạng và phong phú: Đó là sự hội tụ âm nhạc vùng cảng biển phóng khoáng, cởi mở, mạnh mẽ với phong cách âm nhạc văn hóa xứ Đông có chiều sâu truyền thống, đằm thắm. Rất cần sự kết nối âm nhạc truyền thống với đương đại cho nhuần nhuyễn, hài hòa.
“Hải Phòng – thành phố âm nhạc", đó là niềm tin. Khi đã có lực lượng nghệ sĩ, diễn viên, nhà sản xuất âm nhạc nhưng vẫn cần có “Chiến lược văn hóa" mới, trong đó âm nhạc là trung tâm.
Nghệ sĩ Ưu tú KHÚC HÀ LINHNguồn: https://baohaiphong.vn/cu-hich-co-che-danh-thuc-kho-bau-am-nhac-541912.html









