Đàm phán Mỹ - Iran bế tắc vì lợi ích kinh tế

Tiến trình hòa giải với Mỹ đang bế tắc do phong tỏa tài sản, Iran cảnh báo bất kỳ hành động leo thang quân sự nào từ Mỹ cũng có thể đẩy toàn bộ khu vực vào vòng xoáy bất ổn mới.

Ông Mohsen Rezaei trong cuộc phỏng vấn với CNN. Ảnh: CNN.

Trả lời phỏng vấn CNN ngày 5/6, ông Mohsen Rezaei, quan chức cấp cao của Iran, cho biết triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran hiện phụ thuộc vào việc Mỹ có đồng ý giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran hay không. Ông Rezaei cũng đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ "bước vào một hành lang tăm tối" nếu nối lại xung đột quân sự.

Là một thành viên thuộc thế hệ gạo cội trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ông Rezaei từng tham chiến trong cuộc chiến Iran - Iraq trước khi đảm nhận các vị trí quan trọng trong lực lượng này từ năm 1981 đến 1997.

Sau giai đoạn này, ông gia nhập Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia, đây là cơ quan cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Iran. Ông Rezaei từng giữ chức Phó Tổng thống dưới thời cố Tổng thống Iran Ebrahim Raisi. Ông Rezaei từng 4 lần tranh cử Tổng thống nhưng không giành chiến thắng.

Những phát biểu của ông Rezaei được đánh giá là có trọng lượng vì ông vẫn duy trì mối liên hệ chặt chẽ với bộ máy an ninh Iran. Ông Rezaei cũng được xem là nhân vật thân cận với Lãnh tụ Tối cao đương nhiệm của Iran, ông Mojtaba Khamenei.

Bất đồng lớn nhất hóa ra nằm ở... tiền

Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Iran, nói trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CNN tại Tehran: "Các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc. Ông Trump phải phá vỡ thế bế tắc này. Quả bóng đang nằm trong chân ông Trump".

Iran được cho là đang yêu cầu Mỹ giải ngân 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa ngay sau khi ký thỏa thuận khung với Mỹ, sau đó, Iran sẽ được nhận thêm 12 tỷ USD ở giai đoạn đàm phán sau.

Cuộc mít tinh ủng hộ Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, diễn ra tại Tehran, Iran, ngày 4/6. Ảnh: Reuters.

Có thể bạn quan tâm

Châu Âu hứng đợt nắng nóng thứ hai, nhiệt độ tới 44°CNhiều nước châu Âu đang bước vào đợt nắng nóng thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy 2 tuần, sau khi đợt nắng nóng cuối tháng 6 được đánh giá là nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận tại châu lục này.

Iran ra điều kiện trước khi đàm phán thỏa thuận cuối với MỹChủ tịch Quốc hội Iran khẳng định Tehran sẽ chưa triển khai giai đoạn tiếp theo của MoU nếu Washington chưa hoàn tất 5 điều kiện, đồng thời bác khả năng nhượng bộ về hạt nhân.

Việt Nam và bang Minnesota (Hoa Kỳ) tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực tiềm năngTừ ngày 28-30/6, Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng đã có chuyến thăm, làm việc tại bang Minnesota, nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và bang Minnesota trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, giáo dục và giao lưu nhân dân.

Các quan chức Mỹ lo ngại việc giải phóng khoản tiền này ở thời điểm hiện tại có thể làm mất đi đòn bẩy quan trọng đối với Tehran. Ông Trump cũng yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào đạt được phải mạnh hơn đáng kể so với thỏa thuận hạt nhân từng đạt được giữa Mỹ và Iran hồi năm 2015.

Đồng thời, ông Trump cũng muốn tránh những động thái có thể bị xem là trao cho Iran những "kiện tiền mặt". Trước đây, ông Trump từng chỉ trích quyết định của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama khi bồi thường tài chính cho Tehran.

Ông Rezaei mô tả yêu cầu giải ngân tài sản là một biện pháp xây dựng lòng tin, đồng thời cho rằng việc chính quyền Trump đồng ý giải phóng số tiền này sẽ mở ra "chân trời mới cho tương lai" giữa Iran và Mỹ.

"Nếu ông Trump muốn đạt được thỏa thuận với Iran, thì 24 tỷ USD này là phép thử về lòng tin mà Iran muốn đặt ra với ông Trump. Đây là bài kiểm tra mà nước Mỹ phải vượt qua, sau đó, con đường sẽ được mở ra. Đó là tiền của chính chúng tôi, không phải tiền của nước Mỹ", ông Rezaei nói.

Khi được hỏi về tình trạng sức khỏe và vai trò của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei trong quá trình ra quyết định trong các vấn đề lớn của Iran ở thời điểm này, ông Rezaei không trả lời trực tiếp. Ông Mojtaba chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công Iran.

Ông Rezaei bác bỏ khả năng ông Mojtaba gặp Tổng thống Trump: "Điều đó sẽ không diễn ra. Hiện tại chúng tôi mới ở giai đoạn đầu của các cuộc đàm phán, ông Trump khiến tiến trình này rơi vào bế tắc. Cuộc gặp sẽ không diễn ra".

Đầu tuần này, ông Trump cho biết ông và ông Mojtaba "dường như đang có quan hệ tốt" và rằng ông cảm thấy "vinh dự" nếu được gặp nhà lãnh đạo Iran.

Iran cảnh báo nguy cơ chiến tranh mở rộng

Ông Rezaei cảnh báo Iran sẽ "mở rộng chiến tranh" ra ngoài khu vực vùng Vịnh, nếu Mỹ nối lại xung đột, đồng thời có thể mở rộng hoạt động quân sự từ eo biển Hormuz sang Ấn Độ Dương, eo biển Bab al-Mandab, Biển Đỏ và Địa Trung Hải.

"Chúng tôi sẽ đưa cuộc chiến sang một chiều hướng khác bằng cách tấn công những căn cứ khác của Mỹ, ngoài các mục tiêu mà chúng tôi đã tấn công cho đến nay", ông Rezaei nói. Dù vậy, ông Rezaei cũng cho rằng "khả năng xảy ra chiến tranh lúc này là thấp".

Trong tuần này, ông Trump bày tỏ mong muốn gặp Lãnh tụ Tối cao Iran. Ảnh: Reuters.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng thăm và làm việc tại bang Minnesota, Hoa KỳTừ ngày 28-30/6, Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng đã có chuyến thăm, làm việc tại bang Minnesota.

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Ông Rezaei cho rằng Iran và Oman có chủ quyền đối với eo biển Hormuz, và vì vậy hai nước sẽ cùng quản lý khu vực này.

Ông Rezaei tránh nói về đề xuất thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển như một hành động thu phí quá cảnh, thay vào đó, ông cho rằng Iran sẽ thu “phí bảo trì”, vì Iran không nên một mình gánh toàn bộ chi phí vận hành tuyến đường thủy này.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Rezaei cũng bày tỏ nghi ngờ về tính bền vững của thỏa thuận hạt nhân với ông Trump. Ông viện dẫn việc nhà lãnh đạo Mỹ từng rút khỏi thỏa thuận hạt nhân trong năm 2015, cũng như điều mà ông gọi là chiến lược "mập mờ" của Mỹ trong hoạt động đàm phán đang diễn ra.

Nếu các cuộc đàm phán thất bại, ông Rezaei cho biết Iran đã chuẩn bị cho khả năng Mỹ tiếp tục tiến hành chiến dịch quân sự trên lãnh thổ nước này.

"Khi đó thế giới sẽ hiểu được năng lực thực sự của Iran, bởi sức mạnh trên bộ của chúng tôi lớn hơn nhiều lần so với năng lực tên lửa", ông Rezaei nói.

Nguồn: https://znews.vn/dam-phan-my-iran-be-tac-vi-loi-ich-kinh-te-post1657441.html