Đa giá trị trên một diện tích
Lào Cai là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước với tổng diện tích trên 860.000 ha, tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 đạt 61,5%. Không chỉ đóng vai trò là “lá phổi xanh”, hệ sinh thái rừng của tỉnh còn sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng về cảnh quan, đa dạng sinh học và các sản vật dưới tán rừng.
Lào Cai có diện tích rừng trên 860.000 ha, tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 đạt 61,5%. Ảnh: Thanh Ngà.
Trong bối cảnh cả nước đang thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, ngành lâm nghiệp Lào Cai đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển.
Nếu như trước đây rừng chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ quản lý, bảo vệ và khai thác gỗ thì nay, rừng đang từng bước trở thành nguồn lực phát triển kinh tế quan trọng, tạo sinh kế cho người dân, bảo vệ môi trường và đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế địa phương.
Theo ông Nguyễn Việt Hà, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lào Cai, giá trị của rừng không chỉ được đo bằng sản lượng gỗ khai thác mà còn nằm ở nhiều giá trị vô hình khác như bảo vệ nguồn nước, duy trì cảnh quan, bảo tồn đa dạng sinh học, hấp thụ carbon và phát triển các dịch vụ du lịch sinh thái.
Thực tế tại tỉnh Lào Cai cho thấy nhiều giá trị của hệ sinh thái rừng đã bước đầu được khai thác hiệu quả thông qua dịch vụ môi trường rừng, du lịch sinh thái, trồng dược liệu dưới tán rừng, sản xuất quế hữu cơ, phát triển lâm sản ngoài gỗ và quản lý rừng bền vững.
Đến nay, toàn tỉnh có trên 42.800 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, chứng nhận hữu cơ và mã số vùng trồng; diện tích vùng nguyên liệu quế đạt khoảng 147.600 ha, vùng măng tre khoảng 8.000 ha. Cùng với đó, trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 74 dự án thuê dịch vụ môi trường rừng để phát triển du lịch sinh thái.
Tỉnh Lào Cai khai thác hiệu quả hệ sinh thái từ rừng thông qua dịch vụ môi trường rừng, du lịch sinh thái, trồng dược liệu dưới tán rừng. Ảnh: Thanh Ngà.
Ngoài ra, khoảng 13.000 ha rừng của các tổ chức và trên 800 ha rừng của hộ gia đình có tiềm năng phát triển dược liệu dưới tán rừng khi các phương án quản lý rừng bền vững được điều chỉnh, phê duyệt trong thời gian tới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành nền kinh tế lâm nghiệp đa giá trị ở Lào Cai.
Ông Nguyễn Việt Hà nhận định, trong giai đoạn tới, tăng trưởng của lĩnh vực lâm nghiệp sẽ không còn phụ thuộc chủ yếu vào sản lượng gỗ khai thác mà được quyết định bởi khả năng khai thác hiệu quả nhiều giá trị khác nhau trên cùng một diện tích rừng.
Cơ hội từ thị trường tín chỉ carbon
Một trong những chính sách tạo dấu ấn rõ nét trong lĩnh vực lâm nghiệp thời gian qua là chi trả dịch vụ môi trường rừng. Chính sách này đã góp phần lượng hóa những giá trị vốn được xem là vô hình của rừng thành lợi ích kinh tế cụ thể, giúp người dân trực tiếp được hưởng lợi từ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.
Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt trên 1.438 tỷ đồng. Trong đó, tổng kinh phí chi trả cho các chủ rừng đạt gần 1.257 tỷ đồng. Bình quân mỗi năm, nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt từ 250-300 tỷ đồng. Nguồn thu không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân miền núi mà còn tăng cường nguồn lực phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng tại cơ sở.
Ở nhiều địa phương, rừng đã và đang trở thành nguồn sinh kế ổn định cho người dân. Ảnh: Thanh Ngà.
Riêng năm 2026, kế hoạch thu từ dịch vụ môi trường rừng của tỉnh dự kiến đạt trên 276 tỷ đồng, với hơn 545.000 ha rừng tham gia cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Đây tiếp tục được xác định là một trong những nguồn lực quan trọng để thực hiện mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững của địa phương.
Cùng với xu thế toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh, thị trường carbon đang phát triển nhanh trên thế giới. Đây được xem là cơ hội lớn đối với ngành lâm nghiệp Việt Nam nói chung và Lào Cai nói riêng.
Ông Nguyễn Việt Hà, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lào Cai cho rằng, nếu được quản lý và bảo vệ tốt, rừng không chỉ tạo ra oxy, giữ đất, giữ nước mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ khả năng hấp thụ và lưu giữ carbon.
Với diện tích rừng lớn, tỷ lệ che phủ cao cùng tiềm năng phát triển rừng gỗ lớn, quế hữu cơ, dược liệu dưới tán rừng và du lịch sinh thái, Lào Cai được đánh giá có nhiều lợi thế để tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.
Việc phát triển tín chỉ carbon không chỉ góp phần nâng cao giá trị của rừng mà còn mở ra nguồn thu mới cho cộng đồng địa phương, đồng thời tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành nông nghiệp trong giai đoạn tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thời gian tới Chi cục Kiểm lâm sẽ tiếp tục tham mưu lồng ghép các mục tiêu phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị, dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon vào các chương trình, đề án phát triển của ngành; mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, chứng nhận hữu cơ, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Rừng được quản lý và bảo vệ tốt không chỉ tạo ra oxy, giữ đất, giữ nước mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ khả năng hấp thụ và lưu giữ carbon. Ảnh: Thanh Ngà.
Đồng thời, đẩy mạnh điều tra, kiểm kê tài nguyên rừng, xây dựng cơ sở dữ liệu lâm nghiệp và cơ sở dữ liệu carbon rừng, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.
Trong bối cảnh tăng trưởng xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu, việc khai thác hiệu quả các giá trị của rừng sẽ không chỉ góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế lâm nghiệp, đưa rừng thực sự trở thành nguồn lực quan trọng đóng góp cho sự phát triển bền vững của tỉnh Lào Cai.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/danh-thuc-gia-tri-rung-d817641.html










