Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế

Ngày 25.6, UBND TP.HCM tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”. VHO -

TS. Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM và PGS.TS Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II chủ trì Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ cho biết, ngày 2.7.2026 đánh dấu tròn 50 năm thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. 50 năm qua, thành phố đã vượt qua những khó khăn, thử thách, đạt được nhiều thành tựu cùng với đó là nhiều kỳ vọng.

Đặc biệt, trong bối cảnh mới, từ ngày 1.7.2025, sau khi sáp nhập và khi Nghị quyết 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới vừa được Bộ Chính trị ban hành, TP.HCM đang có một vị thế mới, tâm thế mới, tầm nhìn mới và sức bật mới.

Hội thảo “50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”, không chỉ nhìn lại chặng đường phát triển 50 năm của thành phố, mà quan trọng hơn là cùng trao đổi, thiết kế và xác lập các luận cứ khoa học, thực tiễn cho chặng đường phát triển mới.

TS. Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM phát biểu khai mạc

Hội thảo tập trung thảo luận bốn nhóm vấn đề lớn, gồm: Những thành tựu, thế mạnh và các bài học kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh trong 50 năm qua; nhận diện các đặc tính từ văn hóa, con người, tinh thần hào sảng, đến lý giải vì sao nơi đây là cái nôi của đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ và luôn tiên phong, đi đầu; những chia sẻ xoay quanh đời sống vật chất và tinh thần của người dân; các đề xuất đột phá về thể chế, chính sách, cũng như các kiến nghị, sáng kiến để TP.HCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu về kinh tế, văn hóa, xã hội và phát triển con người trong bối cảnh mới.

Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ cũng chia sẻ, những ý kiến tại Hội thảo hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng. Đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM đang ở những bước cuối cùng để chuẩn bị hồ sơ trình dự án Luật Đô thị đặc biệt, dự kiến tại kỳ họp Quốc hội gần nhất. Luật mới cho TP.HCM được kỳ vọng bao hàm những ước mơ, hoài bão, tầm nhìn của thành phố và được cụ thể hóa thành các điều khoản trong luật.

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM Phạm Bình An báo cáo đề dẫn

Báo cáo đề dẫn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM Phạm Bình An nhấn mạnh, TP.HCM đang đứng trước những cơ hội và yêu cầu phát triển mới, đòi hỏi phải xây dựng mô hình quản trị phù hợp với một siêu đô thị có không gian phát triển mở rộng và mức độ liên kết vùng ngày càng sâu rộng.

Thành phố cần chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực về văn hóa, con người, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển thực chất; xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, bao trùm, thích ứng với các xu hướng như già hóa dân số, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu.

Theo Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển, TP.HCM vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về hạ tầng đô thị, chất lượng nguồn nhân lực, hiệu quả quản trị công và hoàn thiện thể chế. Hội thảo không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển 50 năm mà còn hướng tới việc xác lập các luận cứ khoa học và thực tiễn cho chiến lược phát triển Thành phố trong giai đoạn mới.

TS Trần Du Lịch

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận các nhóm vấn đề trọng tâm.

Có thể bạn quan tâm

Người phát ngôn Hà Nội nói về việc cụ bà bị yêu cầu đến làm thủ tục hành chínhLiên quan đến việc bà cụ gần 100 tuổi bị yêu cầu đến làm thủ tục hành chính, theo ông Nguyễn Tiến Thiết, Chánh Văn phòng, người phát ngôn UBND Hà Nội: Đây là sự việc rất đáng tiếc.

Mở rộng đền Hát Môn:Sáng 20-6, xã Hát Môn tổ chức Hội thảo khoa học về việc thờ các tướng lĩnh trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Hát Môn.

Tử vi ngày mai: 4 con giáp khó khăn không bỏ cuộc, nỗ lực có hồi báo, tháng 7 bước vào mùa gặt, thu hái bộn tiềnTử vi ngày mai nhấn mạnh, điều quan trọng nhất mà con giáp tuổi Tỵ cần nhớ trong tháng 7: tất cả những khó khăn bạn đã chịu đựng giờ đang biến thành tiền.

Thứ nhất, tầm vóc lịch sử và hành trình 50 năm phát triển của Thành phố, qua đó làm rõ ý nghĩa chính trị, lịch sử của việc đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành TP.HCM năm 1976, cũng như những chuyển biến nổi bật về kinh tế, xã hội và diện mạo đô thị trong nửa thế kỷ qua.

Thứ hai, khát vọng vươn mình cùng đất nước với mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành siêu đô thị thông minh, xanh, hiện đại và đáng sống; giữ vai trò đô thị hạt nhân, cực tăng trưởng chủ đạo của cả nước, đồng thời là trung tâm tài chính, logistics, giáo dục, y tế và văn hóa mang tầm khu vực, quốc tế.

Thứ ba, động lực thể chế cho phát triển đột phá trong kỷ nguyên mới. Trong đó tập trung làm rõ yêu cầu xây dựng khung pháp lý đặc thù cho một siêu đô thị đa trung tâm, có quy mô và mức độ liên kết kinh tế ngày càng lớn; đề xuất các cơ chế, chính sách và giải pháp pháp lý đột phá thông qua Luật Đô thị đặc biệt nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng sống của người dân.

Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM, PGS.TS Hà Minh Hồng thông tin: Cách đây tròn 80 năm, ngày 25.8.1946, nhân kỷ niệm một năm chính quyền cách mạng, tại Thủ đô Hà Nội, các nhân sĩ, trí thức Nam Bộ tiêu biểu do bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đại diện, cùng đồng bào cả nước đã họp mặt và đồng lòng ký tên vào bản kiến nghị gửi Quốc hội và Chính phủ xin chính thức đặt tên Sài Gòn là TP.HCM.

PGS.TS Hà Minh Hồng

Bản kiến nghị mang tính đại diện toàn dân sâu sắc với 57 chữ ký của các nhà cách mạng, nhân sĩ từ mọi miền Tổ quốc như: Tôn Đức Thắng, Hoàng Quốc Việt, luật sư Trần Công Tường... Ý nguyện này đã được đăng trang trọng trên trang nhất báo Cứu Quốc số ra ngày 27.8.1946, hoàn toàn hòa quyện với tình cảm, ý chí sắt đá mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho đồng bào miền Nam ruột thịt.

TS.Trần Du Lịch, nguyên Phó Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, ôn lại giai đoạn lịch sử phát triển khi thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế trước Đổi mới (1977 - 1979), trước sức ép khốc liệt về lương thực cho hàng triệu dân và nguồn nguyên liệu cho các xí nghiệp quốc doanh, TP.HCM đã chủ động tìm tòi, quyết định “xé rào” để giải phóng sức sản xuất.

Thành phố đã sáng tạo khi linh hoạt cho phép khu vực tư nhân phát triển thông qua mô hình hợp tác xã, tổ sản xuất từ trước Đổi mới năm 1986, thúc đẩy sự hình thành của các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn sau này.

Sau thời kỳ Đổi mới, TP.HCM tiếp tục đi đầu thử nghiệm của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa như: thí điểm thành lập khu chế xuất, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, phát triển thị trường chứng khoán, áp dụng cơ chế "đổi đất lấy hạ tầng" để xây dựng các khu đô thị kiểu mẫu như Phú Mỹ Hưng.

Toàn cảnh Hội thảo

Những bước đi ban đầu kỳ khó khăn ấy đã mở đường hình thành các phương thức đầu tư phổ biến như BT, BOT ngày nay. Không chỉ bứt phá kinh tế, Thành phố còn là cái nôi khởi xướng các chương trình mang tính nhân văn sâu sắc như xóa đói giảm nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa, tình thương.

Trong giai đoạn phát triển mới, TS. Trần Du Lịch đề xuất bốn nhóm giải pháp trọng tâm để đưa TPHCM vươn tầm trở thành đô thị có sức cạnh tranh trong khu vực.

Đó là, thành phố cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong Luật Đô thị đặc biệt; tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược, nhất là hạ tầng giao thông và đường sắt đô thị; thúc đẩy phát triển hạ tầng số, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số; đồng thời tái cấu trúc không gian kinh tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tạo nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới.

Có thể bạn quan tâm

50 năm Thành phố mang tên Bác: Dấu ấn lịch sử, đột phá thể chế và khát vọng vươn tầmNgày 25/6, UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động trọng kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026).

Mất nhiều năm tích lũy mới mua được nhà ở(NLĐO) - Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam chỉ khoảng 7.000 - 8.000 USD/năm. Muốn mua được nhà ở, người dân phải mất từ 40 - 60 năm tích lũy.

Chính quyền địa phương 2 cấp: Rút ngắn quy trình, kiến tạo phát triển ngay từ cấp cơ sởSáng 17/6, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp cùng Thành ủy Hà Nội và Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp” theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

TP.HCM cần tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, tiên phong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đóng góp vào khát vọng phát triển của cả nước trong giai đoạn mới. Nếu Việt Nam không đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số trước khi bước vào giai đoạn dân số già, sẽ rất khó vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Ở góc độ phát triển trung tâm tài chính quốc tế, Phó Chủ tịch Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM Nguyễn Hữu Huân cho rằng, ngành tài chính - ngân hàng Thành phố trong tương lai không chỉ cung cấp vốn cho nền kinh tế địa phương mà phải trở thành hệ thống huyết mạch kết nối nguồn lực trong nước với quốc tế.

Theo đó, Thành phố cần phát triển mạnh thị trường vốn, quỹ đầu tư, quản lý tài sản, tài chính xanh, tài chính số, fintech, bảo hiểm và các dịch vụ tài chính chuyên sâu nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn cho hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

“Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ngày càng lớn, Thành phố phải trở thành nơi thiết kế, cấu trúc và phân phối các dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế thực. Tài chính không chỉ là nơi cho vay và thanh toán mà phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển”, ông Nguyễn Hữu Huân cho biết.

Ban Tổ chức đã nhận được hơn 100 tham luận tập trung làm rõ tầm vóc lịch sử của sự kiện Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; nhận diện bản sắc và vai trò đầu tàu kinh tế; đánh giá công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người dân; đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nâng cao năng lực quản trị đô thị và phát huy vai trò cực tăng trưởng của Thành phố trong giai đoạn mới. Ban Tổ chức cho biết sẽ tiếp thu, tổng hợp các ý kiến tại hội thảo làm cơ sở nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hiện thực hóa mục tiêu phát triển TP.HCM nhanh và bền vững trong thời gian tới.

Nguồn: https://baovanhoa.vn/doi-song/dau-an-lich-su-khat-vong-phat-trien-va-dot-pha-the-che-240244.html