Dậy mùi nem chua Tết đất Quảng

Bên cạnh bánh tét, thịt heo ngâm mắm, củ kiệu… nem chua là món ăn không thể thiếu, góp phần làm nên hương vị trọn vẹn của Tết xứ Quảng.

Báo Tuổi Trẻ•15/02/2026

nem chua - Ảnh 1. — Nem dậy mùi, vị chua nhẹ hòa cùng vị ngọt tự nhiên của thịt, quyện với hương thơm của lá chuối, đinh lăng và lá chanh, đủ khiến bất cứ ai một lần nếm thử cũng nhớ mãi - Ảnh: THANH THÙY

Với người dân xứ Quảng, Tết không chỉ bắt đầu từ cành mai, chậu cúc trước ngõ mà còn hiện hữu rất sớm trong gian bếp nhỏ, nơi mẹ lom khom gói bánh tét, ba gói ghém từng gói nem chua.

Chỉ cần thấy ba dạo khắp vườn tìm lá để gói nem hay nghe mùi thịt trộn gia vị đặc trưng, mùi lá chuối hơ qua lửa thoang thoảng, là biết Tết đã về rất gần.

Giáp Tết, nhà nhà ở vùng quê xứ Quảng lại tất bật chuẩn bị nguyên liệu gói nem. Nem chua được dâng cúng ông bà, tổ tiên, cũng là món ăn để đãi bạn bè gần xa đến chơi nhà.

nem chua - Ảnh 2. — Nem được gói từ nhiều loại lá như lá chuối, lá ổi, lá chanh, lá lốt

Mỗi khi gói nem, căn bếp lại ấm lên bởi không khí sum vầy. Cha mẹ, con cháu quây quần, người lau lá, người thái thịt, vừa làm vừa kể cho nhau nghe những chuyện của một năm đã qua. Nem chua vì thế không chỉ là món ăn, mà còn là hương vị của đoàn viên và gắn kết gia đình.

Với nhiều người dân xứ Quảng, gói nem không đơn thuần là việc chuẩn bị món ăn, mà là một phần của "nghi thức" đón Tết.

Từng thớ thịt tươi được chọn lựa kỹ lưỡng, những xấp lá chuối được lau sạch..., tất cả tạo nên một không khí Tết rất riêng ở đất Quảng. Nem chua chỉ thường xuất hiện vào dịp Tết, ngày thường rất hiếm có người làm hoặc bày bán.

Để làm nem chua, người dân thường chọn thịt heo mới được mổ xong, còn tươi nóng. Thịt làm nem là thịt nạc, được thái lát mỏng, ướp cùng các gia vị như tiêu, tỏi, muối, bột ngọt… và trộn đều.

Khác với các loại nem khác được xay hoặc giã nhuyễn, nem chua xứ Quảng được thái lát mỏng

Thịt sau khi ướp được để khoảng vài tiếng cho ngấm gia vị mới đem đi gói. Nem được gói chặt trong lớp lá chuối, lá lốt, lá ổi và lá chanh. Lá chuối trước khi gói được hơ nhanh trên lửa cho dẻo, tỏa ra mùi thơm rất riêng - thứ mùi mà chỉ cần ngửi là thấy Tết đang ùa về.

Nem sau khi gói được treo ở giàn bếp củi, xông khói vài ngày. Đây là điểm đặc biệt giúp nem "chín" và tạo nên hương thơm đặc trưng, không thể trộn lẫn với bất kỳ thực phẩm nào khác.

Nem chua được nướng trên than hoa, đến khi lớp lá chuối bên ngoài cháy xém là có thể thưởng thức. Nem dậy mùi, vị chua nhẹ hòa cùng vị ngọt tự nhiên của thịt, quyện với hương thơm của lá chuối, đinh lăng và lá chanh, đủ khiến bất cứ ai một lần nếm thử cũng nhớ mãi.

nem chua - Ảnh 5. — Nem chua là thức quà quê không thể thiếu mỗi dịp Tết xứ Quảng

Có cách làm không quá cầu kỳ, nem chua lại trở thành thức quà không thể thiếu trong ngày Tết. Đây cũng là món quà quê mộc mạc, thường được dùng để biếu tặng bạn bè, người thân như một cách gửi gắm hương vị quê nhà và tình cảm đầu năm.

Ngày nay dù cuộc sống hiện đại hơn, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen gói nem mỗi dịp Tết đến. Có lẽ với họ, gói nem không chỉ để thưởng thức, mà còn là cách gìn giữ hương vị Tết, nhắc nhớ về những giá trị truyền thống đã gắn bó từ lâu đời.

Nem chua gói trọn hương vị của quê hương. Những người con xa xứ, đón Tết nơi đất khách, vẫn thường gọi về hỏi "Năm nay nhà mình có gói nem không ba?", "Nhớ gửi cho con ít nem nha mẹ"… như một cách níu giữ ký ức và tận hưởng vị Tết ở quê nhà.