Đêm Nguyên tiêu- ngày Thơ Việt Nam tỉnh Vĩnh Long lần thứ 24 năm 2026, với chủ đề “Trước biển lớn” đã diễn ra trang trọng và giàu cảm xúc vào đêm 16 tháng Giêng, năm Bính Ngọ, tức ngày 4/3/2026, trong khuôn viên Di tích quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Đình Chiểu (ấp Giồng Cục, xã Ba Tri).
 |
| Tiết mục diễn ngâm Nam quốc sơn hà của tác giả Lý Thường Kiệt, do Hoàng Lam và nhóm minh họa thực hiện. |
Sự kiện do Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp với Sở Văn hóa-TT-DL cùng các đơn vị liên quan tổ chức, trở thành điểm hẹn văn hóa đặc biệt, quy tụ đông đảo văn nghệ sĩ, nhà thơ, học sinh, cán bộ và công chúng yêu thơ trong đêm rằm tháng Giêng.
Từ cội nguồn lịch sử và truyền thống thi ca
Dòng chảy nghệ thuật của đêm thơ được thiết kế theo chủ đề “Từ cội nguồn- đến biển lớn”, tái hiện hành trình phát triển của thi ca Việt Nam qua nhiều thời kỳ lịch sử.
Mở đầu chương trình nghệ thuật là bài thơ “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt- tác phẩm được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc. Những câu thơ hào sảng vang lên trong không gian đêm Nguyên tiêu như lời nhắc nhớ về chủ quyền thiêng liêng của đất nước, về tinh thần bất khuất đã hun đúc nên bản lĩnh dân tộc suốt chiều dài lịch sử.
Tiếp nối mạch nguồn ấy là bài thơ “Nguyên tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh- một tác phẩm kết tinh vẻ đẹp của tâm hồn thi sĩ và tầm nhìn của một lãnh tụ, sáng tác vào dịp rằm tháng Giêng năm Mậu Tý (1948).
Bản gốc: “Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên/ Xuân giang, xuân thủy tiếp xuân thiên/ Yên ba thâm xứ đàm quân sự/ Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền”. Dịch thơ: “Rằm xuân lồng lộng trăng soi/ Sông xuân, nước lẫn màu trời thêm xuân/ Giữa dòng bàn bạc việc quân/ Khuya về bát ngát, trăng ngân đầy thuyền”.
Trong bức tranh đêm trăng xuân mênh mang ấy, con thuyền cách mạng vẫn bàn việc nước, thể hiện niềm tin vào tương lai của dân tộc. Thơ Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là thi ca mà còn là ánh sáng của lý tưởng, là sự hòa quyện giữa tâm hồn nghệ sĩ và trách nhiệm với đất nước.
Trích đoạn cải lương “Lục Vân Tiên” được trình diễn trong đêm thơ đã gợi lại hình tượng người anh hùng trọng nghĩa khinh tài, biểu tượng của đạo lý nhân nghĩa trong văn hóa Việt Nam. Bằng hình thức sân khấu hóa, tác phẩm đã kết nối thơ ca với nghệ thuật biểu diễn, đưa những giá trị đạo đức truyền thống đến gần hơn với công chúng hôm nay.
Thơ ca không chỉ là nghệ thuật mà còn là đạo lý sống, là tinh thần yêu nước và khát vọng công lý mà Nguyễn Đình Chiểu đã gửi gắm qua câu thơ quen thuộc. Tinh thần ấy, hơn một thế kỷ sau, vẫn tiếp tục soi sáng đời sống văn hóa và sáng tạo nghệ thuật của các thế hệ văn nghệ sĩ hôm nay.
Không dừng lại ở việc tôn vinh những giá trị truyền thống, đêm thơ còn mở ra không gian sáng tạo đương đại với nhiều tác phẩm của các nhà thơ hôm nay. Những bài thơ như “Mùa chưa qua” của Song Hảo, “Dừa và em” của Kim Ba hay “Tôi về bên sông” của Văn Triều mang đến những cảm xúc dạt dào, gần gũi đời thường nhưng sâu lắng.
Các tiết mục thơ- nhạc- múa đan xen đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Trong đó, diễn xướng nói thơ Vân Tiên- một loại hình dân gian đặc trưng của Nam Bộ đã gợi lại nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng đất phương Nam.
Khát vọng vươn ra “biển lớn”
Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026, với chủ đề “Trước biển lớn” diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và sắp tới đây toàn dân, toàn quân cả nước trong đó có đội ngũ văn nghệ sĩ hòa vào niềm vui ngày hội của toàn dân, với lá phiếu trên tay biểu tượng thiêng liêng nhất của quyền lực Nhân dân để bầu chọn người tài, đức vào đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, nhằm xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, mở ra một giai đoạn phát triển mới trên hành trình bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc như lời hiệu triệu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Trong đêm Nguyên tiêu, ông Trần Văn Thắng- Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh xúc động cho biết: Khát vọng “vươn ra biển lớn” trên một thế giới rộng lớn, văn học nghệ thuật nước nhà nói chung, văn học nghệ thuật tỉnh nói riêng đã đồng hành cùng dân tộc trong suốt chiều dài lịch sử mấy ngàn năm và trong 96 năm qua dưới lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
“Trước biển lớn” là khát vọng lớn lao của dân tộc trong kỷ nguyên mới. “Trước biển lớn” bằng những giá trị và vẻ đẹp tinh túy của các giá trị tinh thần của dân tộc; trong đó, có thơ ca, xuất phát từ thực tế cuộc sống thông qua tâm hồn và sự lao động, sáng tạo của các nhà thơ luôn bám sát hơi thở cuộc sống. Mục đích cuối cùng của người nghệ sĩ là tác phẩm hay, tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao. Nó phản ánh tâm hồn và tính cách dân tộc, những điều lớn lao, mạnh mẽ của con người và dự báo cho cả tương lai.
Phát biểu tại đêm thơ, ông Thạch Bồi- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL nhấn mạnh: Ngày Thơ Việt Nam là hoạt động văn hóa có ý nghĩa sâu sắc, góp phần tôn vinh thơ ca- một giá trị tinh thần đặc biệt của dân tộc. Với chủ đề “Trước biển lớn”, chương trình gửi gắm thông điệp về khát vọng vươn lên, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của văn nghệ sĩ trước những vận hội mới của đất nước.
“Biển lớn ở đây không chỉ là hình ảnh của không gian bao la, mà còn là biểu tượng cho những chân trời rộng mở, cho hành trình hội nhập và phát triển của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới. Trước biển lớn ấy, thơ ca tiếp tục là tiếng nói của tâm hồn, là nguồn cảm hứng nuôi dưỡng lý tưởng, khơi dậy niềm tin, tình yêu quê hương đất nước và khát vọng xây dựng tương lai”, ông Thạch Bồi khẳng định.
Trong những năm qua, với sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, cùng sự đồng hành của Hội Văn học Nghệ thuật, các văn nghệ sĩ và địa phương, hoạt động văn học nghệ thuật của tỉnh ngày càng phát triển, đóng góp tích cực vào đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân.
Theo ông Trần Văn Thắng- Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh, sau khi sáp nhập tỉnh, hợp nhất 3 Hội Văn học Nghệ thuật, gồm: Hội Văn học Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu, tỉnh Bến Tre; Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Trà Vinh và Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long thành Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long, đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh Vĩnh Long hiện nay số lượng gần 900 hội viên. Riêng những người viết văn và làm thơ trên 200 hội viên; trong đó, có nhiều người là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hứa hẹn là lực lượng hùng hậu, nòng cốt, đầy tiềm năng trong phát triển thơ ca của tỉnh trong bối cảnh hợp nhất, với không gian sáng tạo rộng lớn hơn.
“Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về “Phát triển văn hóa Việt Nam” tiếp tục kế thừa nhiệm vụ “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định, nhằm tiếp tục xây dựng, chấn hưng nền văn hóa Việt Nam đã được kết tinh những giá trị tốt đẹp trong tiến trình hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, trong những giá trị của văn hóa Việt Nam, văn học nghệ thuật nói chung, thơ ca nói riêng là vẻ đẹp tinh túy của đời sống tinh thần Việt Nam”- ông Trần Văn Thắng- Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, văn học nghệ thuật nói chung và thơ ca nói riêng tiếp tục trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và tương lai. Đêm thơ Nguyên tiêu khép lại khi ánh trăng rằm vẫn sáng rực rỡ trong khuôn viên khu di tích. Trong đêm Nguyên tiêu, giữa không gian văn hóa của danh nhân Nguyễn Đình Chiểu, thi ca một lần nữa cất lên lời nhắc nhở: “Trước biển lớn” của thời đại, con người cần mang theo hành trang quý giá nhất, đó là bản sắc văn hóa, là tâm hồn và khát vọng Việt Nam.
Bài, ảnh: CẨM TRÚC
Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/van-hoa-giai-tri/202603/dem-tho-nguyen-tieu-truoc-bien-lon-0274a5e/
Bình luận (0)