Di tích “lên mạng” nhờ thanh niên

Tại nhiều di tích ở An Giang, chỉ cần quét mã QR, người dân có thể đọc, nghe và xem thông tin lịch sự. Mô hình do thanh niên thực hiện đang giúp di tích đến gần hơn với công chúng.

Đoàn viên phường Châu Đốc quét mã QR tìm hiểu thông tin di tích lịch sử Vệ Thủy Thần miếu. Ảnh: MI NI

Không còn những tấm bảng thông tin khô cứng hay cách tiếp cận thụ động, các công trình thanh niên đã thổi “làn gió mới” vào di tích lịch sử bằng việc tích hợp thông tin vào ứng dụng mã QR. Chỉ một chiếc điện thoại thông minh và hành động quét mã QR, người dân và du khách dễ dàng truy cập thông tin chi tiết về lịch sử hình thành, giá trị văn hóa, những câu chuyện gắn với từng địa điểm.

Tháng Thanh niên năm 2026, Đoàn phường Châu Đốc ra mắt mô hình “Số hóa khu di tích lịch sử cấp tỉnh”, tích hợp thông tin di tích lịch sử Vệ Thủy Thần miếu vào ứng dụng mã QR, với đầy đủ thông tin về lịch sử hình thành, kiến trúc, quá trình trùng tu, các nhân vật lịch sử được thờ phụng, cũng như các lễ cúng truyền thống tại di tích… Theo anh Tăng Huỳnh Thanh Phong - Bí thư Đoàn phường Châu Đốc, trước đây khi công tác số hóa chưa được triển khai rộng rãi, nhiều di tích còn ít được biết đến, thậm chí có nguy cơ bị lãng quên. Người dân ở xa cũng gặp khó trong việc tìm đường đến di tích và tiếp cận thông tin. Đoàn phường thực hiện công trình số hóa di tích nhằm đáp ứng yêu cầu trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu di sản trên nền tảng công nghệ số, đồng thời nâng cao hiệu quả quảng bá, lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử địa phương, giúp lịch sử trở nên sinh động, gần gũi hơn.

Mô hình được triển khai thông qua bảng mã QR song ngữ (Việt - Anh) đặt tại di tích. Chỉ với điện thoại thông minh, người dân, du khách và học sinh có thể nhanh chóng tra cứu đầy đủ thông tin cần thiết. Mã QR còn tích hợp định vị, hỗ trợ chỉ đường cho người dân tìm đến di tích, giúp việc tham quan thuận tiện hơn.

Anh Nguyễn Chí Toàn, ngụ phường Rạch Giá cho biết, trước đây, anh chưa từng biết đến di tích lịch sử Vệ Thủy Thần miếu. Khi được bạn gửi mã QR và quét mã, anh thấy thông tin đầy đủ, rõ ràng kèm theo hình ảnh minh họa, cả hướng dẫn đường đi rất tiện lợi. “Tôi thích tham quan các di tích lịch sử cổ xưa, nên khi tìm hiểu thông tin càng thấy hứng thú. Tôi dự định sắp xếp thời gian đến tham quan di tích vào dịp cúng vía ông Chánh Vệ Thủy, ngày 19 và 20/6 (âm lịch) để trực tiếp tìm hiểu không gian kiến trúc cổ, các hoành phi, chạm khắc tinh xảo và cảm nhận không khí trang nghiêm gắn với câu chuyện của nhân vật lịch sử”, anh Toàn nói.

Nhằm chào mừng Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh toàn quốc lần thứ XIII, Xã đoàn Vĩnh Hòa thực hiện công trình “Số hóa Nghĩa trang Liệt sĩ Cây Bàng”, tích hợp thông tin qua mã QR. Sau khi quét mã, người xem được dẫn vào phần mở đầu đầy xúc động: “Giữa vùng đất Vĩnh Hòa hiền hòa của tỉnh An Giang, có một nơi lặng lẽ nhưng thấm đẫm hào khí, đó là Nghĩa trang Liệt sĩ Cây Bàng... Mỗi tấm bia, mỗi hàng mộ nơi đây không chỉ là dấu tích của một cuộc đời anh dũng mà còn là bản trường ca bất diệt về lòng yêu nước, là nơi để hôm nay và mai sau cúi đầu tưởng nhớ, tri ân và tiếp bước cha anh”.

Chính lời dẫn giàu cảm xúc ấy đã níu chân người xem tiếp tục khám phá thêm các nội dung như thông tin chung, lịch sử hình thành, kiến trúc, cảnh quan, hoạt động tri ân… Anh Phan Quốc Toàn - Bí thư Xã đoàn Vĩnh Hòa cho biết: “Quá trình xây dựng nội dung số hóa khó nhất là khâu thu thập và kiểm chứng tư liệu lịch sử. Chúng tôi dành nhiều thời gian tìm hiểu, đối chiếu từ nhiều nguồn khác nhau, có những thông tin phải kiểm tra, xác minh nhiều lần để đảm bảo chính xác, bởi lịch sử là điều không thể sai lệch. Dù vất vả, nhưng đây cũng là cách để thế hệ trẻ thể hiện trách nhiệm trong việc gìn giữ, truyền tải đúng giá trị lịch sử cho hôm nay và mai sau”.

Công trình số hóa di tích lịch sử mang lại nhiều hiệu quả thiết thực như góp phần bảo tồn bền vững giá trị lịch sử, văn hóa thông qua lưu trữ trên nền tảng số, hạn chế nguy cơ mai một theo thời gian; tạo điều kiện quảng bá di tích rộng rãi đến người dân và du khách trong, ngoài nước. “Việc ứng dụng công nghệ giúp mọi người dễ dàng tra cứu, tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi, không phụ thuộc vào không gian. Dữ liệu số còn là nguồn tư liệu trực quan phục vụ giảng dạy, giáo dục truyền thống cách mạng cho học sinh, sinh viên”, anh Toàn nói.

Tuy nhiên, để các công trình thanh niên số hóa di tích lịch sử phát huy hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn, ngành văn hóa và chính quyền địa phương. Nội dung số hóa phải đảm bảo tính chính xác, khoa học, đồng thời cần thường xuyên cập nhật, bảo trì hệ thống để tránh tình trạng “làm xong để đó”.

MI NI

Nguồn: https://baoangiang.com.vn/di-tich-len-mang-nho-thanh-nien-a483342.html