Tuổi dậy thì là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ trẻ em sang người trưởng thành, thường diễn ra từ 10-19 tuổi. Đây là thời kỳ cơ thể có tốc độ tăng trưởng nhanh về chiều cao, cân nặng, thay đổi nội tiết và phát triển tâm sinh lý. Vì vậy, nhu cầu dinh dưỡng trong giai đoạn này tăng cao rõ rệt so với các lứa tuổi khác.
Theo khuyến nghị của Bộ Y tế, chế độ dinh dưỡng hợp lý ở tuổi dậy thì không chỉ giúp trẻ phát triển tối ưu về thể chất mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản, miễn dịch và nguy cơ bệnh mạn tính sau này.
Bà Nguyễn Thị Hường, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đồng Nai cho biết: Nhu cầu năng lượng của trẻ tuổi dậy thì tăng cao do tốc độ cơ thể phát triển nhanh. Tùy theo mức độ hoạt động thể lực, nhu cầu năng lượng của trẻ nam vị thành viên khoảng 2,2 ngàn đến 2,8 ngàn kcal/ngày, nữ vị thành niên khoảng 1,8 ngàn đến 2,2 ngàn kcal/ngày.
Nhóm chất đạm cần thiết cho phát triển cơ, mô và hệ miễn dịch với nhu cầu từ 1-1,2g/kg cân nặng/ngày; nhóm chất béo cung cấp năng lượng và hỗ trợ hấp thu vitamin tan trong dầu (A, D, E, K), ưu tiên chất béo không bão hòa (dầu thực vật, cá béo), hạn chế chất béo bão hòa và trans fat (acid béo chuyển hóa).
“Giai đoạn dậy thì tích lũy đến 40-50% khối lượng xương tối đa. Thiếu canxi có thể ảnh hưởng chiều cao và nguy cơ loãng xương sau này. Do vậy, cần bổ sung nhóm chất canxi và vitamin D từ nguồn sữa, chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, rau xanh đậm”- bà Hường cho biết.
Bà Hường cũng nêu một số vấn đề dinh dưỡng thường gặp và ảnh hưởng của các vấn đề này đối với trẻ ở độ tuổi dậy thì. Trong đó, suy dinh dưỡng thường xảy ra do ăn uống không đầy đủ, kén ăn. Hậu quả là trẻ chậm tăng trưởng, dậy thì muộn, suy giảm miễn dịch. Thừa cân, béo phì là vấn đề đang có xu hướng gia tăng do lối sống ít vận động, ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Hậu quả dẫn đến trẻ dễ mắc bệnh đái tháo đường type 2, rối loạn chuyển hóa. Một vấn đề nữa là tình trạng thiếu vi chất, chủ yếu là thiếu sắt, thiếu canxi, thiếu vitamin D. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển thể chất và học tập.
Để đảm bảo dinh dưỡng cho giai đoạn dậy thì của trẻ, cần xây dựng chế độ ăn hợp lý: đa dạng thực phẩm (đủ 4 nhóm: bột đường, đạm, béo, vitamin và khoáng chất), phân bố bữa ăn hợp lý (3 bữa chính và 1-2 bữa phụ, không bỏ bữa sáng), tăng cường thực phẩm lành mạnh (sữa và chế phẩm từ sữa, rau xanh và trái cây (≥400g/ngày)); cần hạn chế đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas và các loại thực phẩm nhiều đường, muối, chất béo bão hòa.
“Gia đình cần hướng dẫn thói quen ăn uống lành mạnh. Nhà trường cần lồng ghép giáo dục dinh dưỡng và tăng cường hoạt động thể chất cho trẻ. Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng quốc gia, việc phối hợp giữa gia đình - nhà trường - ngành y tế là yếu tố then chốt để cải thiện tình trạng dinh dưỡng vị thành niên” - bà Hường nhấn mạnh.
Tường Vi
Nguồn: https://baodongnai.com.vn/xa-hoi/y-te/202604/dinh-duong-cho-tre-tuoi-day-thi-4e825fb/
Bình luận (0)