Men theo dòng sông Hàm Luông hiền hòa, thuộc vùng đất của xứ dừa nổi danh, xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long có một không gian chùa Dừa độc đáo được xây dựng từ hơn 1 ngàn cây dừa lâu năm. Chùa Dừa là tên gọi khác mang nặng hồn quê của chùa Long Quang đã tồn tại cả thế kỷ trước, từ năm 1915, tại ấp Mỹ Sơn Đông.
 |
| Phật tử tu tập, học đạo, cúng bái tại khu vực chánh điện của chùa Dừa. |
Xây chùa bằng 1 ngàn cây dừa
Từ lâu cây dừa được mệnh danh là cây của sự sống, với cả ngàn công dụng hữu ích trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của người dân xứ dừa. Đến tham quan chùa Dừa, chúng ta sẽ có thêm một góc nhìn mới với những khám phá mới về công dụng của dừa.
Không sử dụng các loại gỗ quý hiếm hay bê tông cốt thép, chùa Long Quang đã từng bước thay thế vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa lão hàng chục năm tuổi. Hệ thống cột trụ vững chãi, kèo, ván lợp mái, vách, cùng với phần lớn nội thất đều được chế tác từ thân cây dừa.
Dạo qua một vòng không gian chùa từ cổng đến chánh điện, nhà thờ tổ, nhà khách và nhà bếp, du khách không khỏi bất ngờ vì hầu như mọi thứ đều được tỉ mỉ làm từ gỗ dừa, từ những món đồ cúng, pháp khí cho đến bàn, ghế, tủ thờ, kệ đựng kinh sách.
Em Võ Phúc Tài, SN 2011, chia sẻ, em biết đến chùa này được 7, 8 năm từ hồi em còn nhỏ xíu. Điều khiến một người con xứ Dừa như em cảm thấy ấn tượng và gần gũi nhất chính là kiến trúc dừa độc đáo.
Với em Nguyễn Thị Thanh Trúc, SN 1993, dù có đi học hay đi làm xa, em vẫn luôn nhớ về ngôi chùa Dừa như nỗi nhớ quê hương vậy. Mỗi khi trở về chùa Dừa, cảm giác đầu tiên trong em luôn là sự bình yên và gần gũi đến lạ kỳ.
Phật tử Trần Thiện Trí chia sẻ: Khi bước vào không gian toàn dừa, anh cảm nhận được sự gần gũi đậm chất quê hương, như được trở về với cội nguồn. Chính khung cảnh ấy mang lại sự thanh tịnh và niềm hoan hỉ trong tâm hồn.
Hành trình hơn 8 năm xây chùa Dừa
Người có ý tưởng xây dựng chùa bằng gỗ dừa là Đại đức Thích Lệ Quang- Trụ trì chùa Long Quang (tên gọi mới là chùa Dừa). Với ông, việc xây chùa bằng dừa không đơn giản là một sự lựa chọn vật liệu xây dựng, mà hơn hết đó là tình yêu đối với dừa, là sự tha thiết muốn gìn giữ bản sắc văn hóa giàu tính bản địa ở chính nơi thờ tự.
Ông tâm sự: Dừa mộc mạc, giản dị. Chính điều đó lại mang đến cảm giác nhẹ nhàng, gần gũi, khác hẵn với những công trình bê tông cốt thép. Vào một buổi trưa hè ngồi uống trà, nhìn lên ngôi chùa cũ thấy đã hư mục, tôi nảy ra ý định sửa sang lại để phật tử có nơi trở về chiêm bái cho trang nghiêm. Nhìn mái chùa xưa đã cũ kỹ, nhưng những cây đòn tay bằng dừa từ 60 năm trước vẫn còn bền chắc, tôi mới nảy ra ý tưởng làm lại chùa hoàn toàn bằng dừa.
Một khởi đầu khác biệt chưa ai dám làm trước đó thì quả thật không hề dễ dàng. Ông kể: Ban đầu, để bảo quản cột dừa được bền lâu, không sợ bị mối mọt, ông nhờ những thợ mộc lành nghề tìm cách đưa mũi khoan thọc sâu vào lõi cột. Nhưng sau này, ông tự ngâm gỗ dừa ngập trong ghe dầu vài ngày là có thể giúp dừa thấm dầu hoàn toàn, bóng, chắc, ngăn ngừa sâu mọt đục gỗ. Hơn 1 ngàn cây dừa có độ tuổi hàng chục năm của địa phương đã được sử dụng để dựng nên ngôi chùa.
Chỉ tay lên những thân cột dừa to lớn, óng ánh màu đỏ của thớ gỗ, ông bật mí: “Riêng phần cột thôi đã mất khoảng 2-3 trăm cây rồi. Vì mỗi cây cột là một thân dừa. Để tiết kiệm gỗ quý, tôi tận dụng từng tấc gỗ: thân gỗ lớn làm cột, ván lớn; gỗ nhỏ thì dạt ra để ốp vách hoặc làm những món đồ nhỏ hơn. Tôi cố gắng làm cho không gian đồng bộ gỗ dừa. Tuy nhìn không đẹp lộng lẫy, bóng bẩy, đắc tiền nhưng đó hoàn toàn là tâm huyết, niềm đam mê, trân quý đối với cây dừa của quê hương”.
Kể về quá trình dầy công xây dựng chùa Dừa, Đại đức Thích Lệ Quang cho biết thêm, do tự mày mò nghiên cứu, vừa làm vừa học nên mặc dù khởi công xây dựng chùa từ năm 2018 nhưng đến nay các hạng mục chỉ mới đáp ứng cơ bản. Dự định sắp tới sẽ làm thêm hàng rào bằng dừa, chế tác nội thất trang trí bên trong chùa. Và mong muốn tìm được nghệ nhân để tạc một bức tượng Tổ bằng gỗ dừa cho đúng bộ. Hiện tại, các tượng trong chùa vẫn làm bằng gỗ căm xe vì gỗ dừa rất khó đục tượng, nếu làm là phải ghép nhiều khối lại với nhau rất công phu.
Không chỉ là một công trình độc đáo, chùa Dừa còn là nơi chạm đến cảm xúc của những người tìm đến. Trong khuôn viên chùa có những góc nhỏ mát rượi để đọc sách, thiền trà.
Bên cạnh giá trị tâm linh và văn hóa, chùa Dừa còn mở ra một hướng đi mới cho địa phương. Ông Cao Minh Trang- Phó Chủ tịch UBND xã Phước Mỹ Trung cho biết, chùa Dừa khác biệt ở nét độc đáo là toàn bộ kiến trúc đều được thiết kế, chế tác từ dừa. Chính sự “độc bản” này đã thu hút ngày càng đông phật tử và du khách tìm đến.
Khoác lên mình chiếc áo mới được thiết kế xây dựng với hơn 90% nguyên liệu từ gỗ dừa, chùa Dừa (chùa Long Quang) là một điểm đến về tâm linh, tín ngưỡng tôn giáo, điểm tham quan du lịch đặc sắc “có một không hai” ở vùng đất xứ Dừa.
Bài, ảnh: CẨM TRÚC
Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/van-hoa-giai-tri/202603/doc-dao-chua-dua-o-phuoc-my-trung-03856cb/
Bình luận (0)