Độc đáo kiến trúc chùa Hương Lai

Trải qua hơn 300 năm, chùa Hương Lai ở phường Nguyễn Đại Năng (Hải Phòng) vẫn bảo tồn nhiều dấu ấn kiến trúc độc đáo cùng hệ thống cổ vật quý.

Chùa Hương Lai là một trong những ngôi chùa cổ còn lưu giữ khá nguyên vẹn những giá trị về kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử của vùng Kinh Môn xưa.

Dấu ấn thời Hậu Lê

Tọa lạc tại tổ dân phố Nội trước đây, nay là tổ dân phố Minh Hòa thuộc phường Nguyễn Đại Năng, chùa Hương Lai là một trong những ngôi chùa cổ còn lưu giữ khá nguyên vẹn những giá trị về kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử của vùng Kinh Môn xưa.

Trải qua hơn ba thế kỷ cùng nhiều lần trùng tu, ngôi chùa vẫn bảo tồn được những nét kiến trúc độc đáo, trở thành điểm sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và là địa chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Chùa Hương Lai được khởi dựng vào đầu thế kỷ XVIII dưới thời Hậu Lê.

Theo hệ thống văn bia, trụ thiên đài và các dấu tích còn lưu giữ, chùa Hương Lai được khởi dựng vào đầu thế kỷ XVIII dưới thời Hậu Lê. Một trong những điểm đặc sắc nhất của di tích là lối kiến trúc hiếm gặp khi mặt bằng được bố trí theo kiểu chữ Nhất nhưng phần mái lại tạo thành hình chữ Công. Sự kết hợp độc đáo này không chỉ tạo nên vẻ bề thế, cân đối cho tổng thể công trình mà còn trở thành dấu ấn riêng của chùa Hương Lai trong hệ thống chùa cổ ở Hải Phòng.

Chùa được xây dựng trên nền tam cấp bằng những phiến đá lớn, tạo thế cao ráo và tôn lên vẻ uy nghi của công trình. Theo quan niệm Phật giáo, mỗi bậc tam cấp còn mang ý nghĩa đưa con người từng bước rời xa cõi trần để hướng tới không gian thanh tịnh nơi cửa Phật.

Kết cấu phần mộc là điểm nhấn nổi bật của ngôi chùa. Năm gian chùa gồm sáu vì kèo chính được liên kết theo kiểu "kẻ chuyền giá chiêng" truyền thống. Riêng hai gian đầu và cuối được thiết kế với hệ thống cột, xà và kẻ chuyền tạo phần mái cao hơn ba gian giữa, hình thành tám mái liên hoàn cùng bốn đầu đao cong vút, tạo nên dáng vẻ bề thế nhưng vẫn thanh thoát. Hệ thống 24 cột hiên tạo thành hiên bát vần càng làm tăng quy mô và sự vững chãi cho công trình.

Có thể bạn quan tâm

Tuyên truyền Di tích lịch sử Ðiểm cuối tuyến đường ống dẫn xăng dầu VK96Vừa qua, Đoàn xã Bù Gia Mập đã tổ chức tuyên truyền cho thiếu nhi ở thôn Bù Nga (xã Bù Gia Mập) về Di tích lịch sử Điểm cuối tuyến đường ống dẫn xăng dầu VK96.

Bưu tá thời công nghệTrước yêu cầu chuyển đổi số, lực lượng bưu tá tại Hải Phòng đang từng bước chuyển mình, trở thành những nhân viên thạo công nghệ.

Vinh danh 102 dự án kiến trúc, khách sạn xuất sắcDNVN - 102 công trình, dự án kiến trúc, khách sạn xuất sắc châu Á đã được vinh danh tại lễ trao giải Giải thưởng Kiến trúc châu Á và Giải thưởng Du lịch, Lữ hành châu Á 2026 diễn ra tối 26/6 tại hang Ngọc Rồng, tỉnh Quảng Ninh.

Chùa Hương Lai còn nổi bật bởi những mảng chạm khắc gỗ tinh xảo.

Không chỉ độc đáo ở kết cấu, chùa Hương Lai còn nổi bật bởi những mảng chạm khắc gỗ tinh xảo. Trên các vì kèo, xà nách và câu đầu, các nghệ nhân xưa đã sử dụng kỹ thuật chạm bong, chạm lộng để thể hiện hình tượng rồng, phượng, long mã, hổ phù cùng nhiều họa tiết thực vật mang đậm phong cách mỹ thuật thời Hậu Lê. Đường nét mềm mại, tinh tế, giàu tính biểu cảm đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao, trong đó bức chạm trên câu đầu được đánh giá là một trong những mảng chạm đẹp còn bảo tồn tại di tích.

Đặc biệt, phần mái chùa vẫn còn lưu giữ nhiều viên ngói mũi hài có niên đại từ thế kỷ XVIII cùng hệ thống ngói vảy cá truyền thống. Sự kết hợp giữa vật liệu cổ, mái chữ Công, bốn đầu đao cong và hệ thống bờ nóc, bờ chảy được trang trí khéo léo đã tạo nên diện mạo cổ kính, uy nghi cho ngôi chùa. Trải qua hàng trăm năm, những giá trị kiến trúc ấy không chỉ góp phần khẳng định sự độc đáo của chùa Hương Lai mà còn trở thành nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu kiến trúc và mỹ thuật truyền thống Việt Nam.

Lưu giữ nhiều hiện vật quý

Tại đây còn lưu giữ được 2 chuông đồng có giá trị, 1 chuông được đúc vào năm Minh Mệnh 12 (1831), chiếc còn lại có kích thước nhỏ hơn được đúc vào năm Khải Định 5 (1920).

Bên cạnh giá trị kiến trúc, chùa Hương Lai còn lưu giữ hệ thống hiện vật phong phú, phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng qua nhiều thế kỷ. Trong chính điện hiện còn 16 pho tượng Phật được bài trí theo hệ thống thờ truyền thống. Mỗi pho tượng mang thần thái riêng, thể hiện nghệ thuật tạo hình và kỹ thuật sơn son thếp vàng đặc trưng của từng thời kỳ.

Di tích còn bảo tồn nhiều hiện vật quý như trụ thiên đài dựng năm 1735, bia đá niên đại năm 1715 cùng một số bia thời Nguyễn, hai quả chuông đồng đúc vào các năm 1831 và 1920, nhiều câu đối, đại tự, bát hương, đồ thờ và các hiện vật gỗ cổ. Đây không chỉ là những hiện vật có giá trị về mặt lịch sử, mỹ thuật mà còn là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ nghiên cứu kiến trúc và văn hóa truyền thống.

Bản sắc phong được lưu giữ nguyên vẹn tại chùa.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Chị Phạm Thị Hoa, Bí thư Chi bộ tổ dân phố Nội (trước đây) nay là tổ dân phố Minh Hòa, phường Nguyễn Đại Năng cho biết: "Vượt qua mọi biến cố của thời gian, chùa Hương Lai vẫn bảo lưu được nhiều giá trị nguyên gốc về kiến trúc và hệ thống hiện vật. Đây không chỉ là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương mà còn là nơi gìn giữ, phát huy những giá trị di sản văn hóa của quê hương."

Cùng với việc bảo tồn các giá trị vốn có, địa phương luôn tuyên truyền, nâng cao ý thức của nhân dân trong gìn giữ di tích, để ngôi chùa tiếp tục phát huy vai trò là địa chỉ sinh hoạt văn hóa, tâm linh và giáo dục truyền thống cho các thế hệ.

Với những giá trị nổi bật về kiến trúc và nghệ thuật, tháng 2/2005, chùa Hương Lai được UBND tỉnh Hải Dương (cũ) xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật. Đến nay, ngôi chùa không chỉ là điểm đến tâm linh của người dân và du khách mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản trong đời sống đương đại.

TRẦN HIỀN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/doc-dao-kien-truc-chua-huong-lai-546730.html