Đột phá để có doanh nghiệp công nghệ lớn

Thời gian qua, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam ngày càng khẳng định sự lớn mạnh về quy mô, đóng góp nhiều vào tăng trưởng kinh tế.

Dây chuyền sản xuất AI Camera ở nhà máy MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, xã Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Hiện cả nước có khoảng 80.000 doanh nghiệp công nghệ, tăng 1,4 lần so với năm 2020; doanh thu toàn ngành năm 2025 ước đạt 198 tỷ USD, tăng gần 26% so với năm 2024. Nhiều sản phẩm, dịch vụ số đã được xuất khẩu, chinh phục các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản,... mang lại doanh thu mỗi năm khoảng 15 tỷ USD, khẳng định trí tuệ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp công nghệ số cũng là lực lượng xung kích phát triển các động lực tăng trưởng mới: Mạng 5G phủ sóng tới 90% dân số; thương mại điện tử bứt phá, ước đạt 36 tỷ USD năm 2025, tăng ba lần so với năm 2020; thanh toán số phát triển mạnh, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 gấp 26 lần tổng sản phẩm quốc nội (GDP) với hơn 20 tỷ giao dịch. Đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ còn thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực như năng lượng, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục,…

Tuy nhiên, đánh giá khách quan cho thấy, năng lực và trình độ công nghệ của doanh nghiệp công nghệ nước ta còn hạn chế, chưa đồng đều. Việt Nam chưa có nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn, đủ tiềm lực và tầm ảnh hưởng để dẫn dắt chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, nguồn nhân lực số trong nước chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển, nhất là nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, thiết kế chíp,...

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ tư duy quản lý chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghệ; còn tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm khi đề xuất cơ chế thí điểm mô hình mới; cơ chế, chính sách hỗ trợ chưa thực chất, thủ tục còn rườm rà, thiếu các cơ chế phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp công nghệ. Trong khi đó, tiềm lực tài chính, năng lực quản lý và tầm nhìn của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế, tư duy phát triển vẫn mang tính ngắn hạn. Đáng chú ý, tình trạng thiếu niềm tin giữa các doanh nghiệp dẫn đến khó hình thành các liên minh, hệ sinh thái đủ sức cạnh tranh.

Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số với động lực chính dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Việt Nam cần xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để hình thành các doanh nghiệp công nghệ lớn, tiềm lực mạnh, đủ năng lực làm chủ công nghệ lõi và định hướng thị trường. Các doanh nghiệp này sẽ là “đầu tàu” hình thành hệ sinh thái, dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm lĩnh, làm chủ thực chất thị trường trong nước rồi dần vươn ra thị trường thế giới, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, Nhà nước cần đóng vai trò là "khách hàng lớn" thông qua việc xây dựng chính sách đặt hàng, mua sắm công đối với sản phẩm, dịch vụ công nghệ số Việt Nam; khuyến khích các cơ quan quản lý chuyển mạnh từ đầu tư công sang thuê dịch vụ công nghệ số trọn gói, giúp doanh nghiệp công nghệ ổn định nguồn tài chính.

Mặt khác, cần có chính sách đào tạo, thu hút và giữ chân nhân lực công nghệ chất lượng cao. Tư duy đào tạo nhân lực công nghệ phải chuyển từ “đào tạo những gì nhà trường có” sang “đào tạo những gì thị trường cần”, đồng thời đẩy mạnh kết hợp “vừa học-vừa làm” để hình thành nguồn nhân lực luôn đủ năng lực “thực chiến”. Ngoài ra, thành công sẽ không chỉ đến nhờ chính sách mà còn đòi hỏi tinh thần tiên phong, dám mạo hiểm của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, khát khao bứt phá vươn lên, đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ mới trong khu vực và thế giới.

Nguồn: https://baolangson.vn/dot-pha-de-co-doanh-nghiep-cong-nghe-lon-5092485.html