Kể chuyện văn hóa bằng giấy
Ý tưởng dự án xuất phát từ quá trình nhóm làm đồ án và khảo sát thực tế. Khi đi qua nhiều không gian ở Hà Nội như khu phố cổ, các địa điểm văn hóa và di tích lịch sử, nhóm nhận thấy Việt Nam có rất nhiều giá trị đặc sắc về kiến trúc và cảnh quan, nhưng chưa có nhiều sản phẩm sáng tạo giúp công chúng tiếp cận theo hướng công nghệ hóa, phù hợp với nhịp sống hiện đại. Từ khoảng trống ấy, nhóm nảy ra ý tưởng tái hiện các địa danh và biểu tượng văn hóa Việt Nam bằng đèn khắc giấy 3D, kết hợp công nghệ AR và NFC để mở rộng trải nghiệm qua điện thoại.
Dù có nhiều chất liệu có thể lựa chọn, nhóm quyết định sử dụng giấy làm vật liệu chính. Giấy tuy giản dị nhưng có khả năng biểu đạt thị giác rất lớn. Khi được cắt thành nhiều lớp và kết hợp ánh sáng, giấy tạo nên hiệu ứng chiều sâu, khiến người xem không còn nhìn vào một mặt phẳng mà như đang nhìn vào một không gian 3D thu nhỏ. Cây cầu, mái ngói, con phố hay mặt hồ được tái hiện qua nhiều lớp giấy trở thành một khung cảnh có gần – xa, có sáng – tối.
 |
Các nét văn hóa của Việt Nam được các sinh viên Đại học FPT đưa vào không gian giấy |
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, giấy còn mang giá trị biểu tượng. Đây là chất liệu quen thuộc trong đời sống Việt Nam, xuất hiện trong tranh dân gian, đồ thủ công và nhiều sản phẩm truyền thống. Giấy gợi cảm giác mộc mạc, tinh tế và gần gũi. Lựa chọn giấy cũng đồng nghĩa với việc giữ tinh thần tiết chế, không phô trương nhưng giàu cảm xúc.
Chất liệu này buộc nhóm phải chắt lọc hình ảnh. Không thể đưa toàn bộ chi tiết kiến trúc vào mô hình, mà phải chọn những đường nét đặc trưng nhất để thể hiện “linh hồn” của địa danh. Quá trình ấy giúp sản phẩm cô đọng, tránh rối mắt và đảm bảo tính thẩm mỹ.
Dựng hình bằng giấy, mở rộng bằng công nghệ
Nhóm bắt đầu dự án từ tháng 1-2025, tập trung khảo sát địa danh, tìm hình ảnh phù hợp và xây dựng ý tưởng tổng thể. Sau đó, nhóm tiến hành thiết kế bố cục, chọn chi tiết đặc trưng, dựng bản vẽ và thử nghiệm nhiều phiên bản để tối ưu về không gian, ánh sáng và màu sắc.
Song song với phần tạo hình, nhóm tích hợp thêm công nghệ để tăng trải nghiệm cho người xem. Cụ thể, sản phẩm được ứng dụng AR (thực tế tăng cường – khi đưa điện thoại lên sẽ hiện video 3D về câu chuyện liên quan đến văn hóa trong sản phẩm, chồng lên mô hình thật) và NFC (chỉ cần chạm điện thoại vào mô hình là mở ra website để xem video liên quan). Nhờ vậy, từ một mô hình giấy tĩnh, người xem có thể tương tác, khám phá thêm nhiều lớp nội dung ngay trên điện thoại, giúp trải nghiệm trở nên sinh động và trực quan hơn.
Việc lựa chọn địa danh được thực hiện theo các tiêu chí giá trị văn hóa và tính biểu tượng; khả năng nhận diện hình ảnh; và mức độ phù hợp với thiết kế nhiều lớp để tạo chiều sâu. Trước khi thực hiện mô hình, nhóm đều tìm hiểu kỹ lịch sử và kiến trúc của từng địa danh để đảm bảo tính chính xác và tránh sai sót.
 |
Mô hình Phố cổ Hà Nội được nhiều khách hàng yêu thích |
Trong các sản phẩm đã hoàn thành, mô hình phố cổ Hà Nội để lại nhiều ấn tượng nhất. Thiết kế được xây dựng theo bố cục từ gần đến xa. Ở tiền cảnh là các hình ảnh đời thường như người đạp xích lô, gánh hàng rong và hoạt động trên phố – những chi tiết gợi nhịp sống đặc trưng của khu phố cổ. Lớp trung cảnh gồm mặt nước, cây cầu và các biểu tượng quen thuộc như Tháp Rùa và cầu Thê Húc, giúp người xem dễ dàng nhận ra không gian hồ Hoàn Kiếm. Ở hậu cảnh là các tòa nhà hiện đại, tạo sự tương phản giữa truyền thống và phát triển. Phía trên là tán cây và bầu trời, giúp tổng thể cân bằng và mềm mại hơn.
Ánh sáng là yếu tố tạo nên sức hút của mô hình. Khi đặt nguồn sáng phía sau, các lớp giấy hiện lên trong tông màu ấm, tạo cảm giác như một lát cắt Hà Nội về đêm. Trong không gian nhỏ gọn, người xem vẫn cảm nhận được chiều sâu văn hóa và nhịp sống đô thị.
Khó khăn và định hướng tương lai
Theo bạn Trịnh Lưu Ly, trưởng nhóm thiết kế chia sẻ: “Một mô hình hoàn thiện có thể mất từ vài giờ đến một ngày, bao gồm thiết kế, cắt lớp, lắp ráp và bố trí ánh sáng. Khó khăn lớn nhất là giữ được chi tiết đặc trưng nhưng vẫn đảm bảo cấu trúc chắc chắn. Giấy có giới hạn về độ bền và độ phức tạp, nên nhóm phải tối giản nhưng không làm mất bản sắc”.
 |
Khách hàng trải nghiệm sản phẩm được trưng bày tại Lotte Mall West Lake Hanoi. Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.  Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.  Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao. |
Hiện nhóm sử dụng giấy mỹ thuật có độ dày phù hợp và đang nghiên cứu thêm vật liệu thân thiện môi trường như giấy tái chế. Theo nhóm, việc dùng giấy cũng là một thông điệp rằng vật liệu giản dị vẫn có thể tạo nên giá trị sáng tạo nếu được khai thác đúng cách.
Trong tương lai, nhóm mong muốn mở rộng bộ sưu tập với nhiều địa danh và lễ hội truyền thống khác, đồng thời phát triển thêm nội dung số qua AR. Thông qua “Hồn giấy Việt”, các bạn muốn gửi gắm thông điệp rằng văn hóa truyền thống không xa vời. Khi được nhìn bằng góc nhìn sáng tạo và kết hợp công nghệ, văn hóa có thể trở nên sống động và gần gũi hơn với thế hệ trẻ. Từ những lớp giấy mỏng, một câu chuyện lớn đang được mở ra. Câu chuyện về cách người trẻ tiếp nối và làm mới truyền thống bằng ngôn ngữ của thời đại mình.
Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/dua-van-hoa-viet-vao-khong-gian-giay-1031334
