Chủ động ứng phó với tin giả
Cuối tháng 9/2025, buôn Jôk (xã Cư M’gar) vốn yên bình bất ngờ trở thành tâm điểm của những luồng thông tin trái chiều trên mạng xã hội. Nguồn cơn xuất phát từ vụ tranh chấp liên quan khu đất hơn 50 ha trên địa bàn. Khi chủ sử dụng đất tiến hành dựng hàng rào tôn quanh khu rẫy, một số hộ dân trong buôn phản đối vì lo ngại ảnh hưởng đến lối đi chung. Trong lúc đôi bên tranh cãi, nhiều người dùng điện thoại livestream lên Facebook. Chỉ sau ít phút, những đoạn video bị cắt ghép xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội cùng những dòng trạng thái mang tính kích động, quy chụp.
Tối hôm đó, điện thoại của ông Y Pher Niê, Trưởng buôn Jôk, kiêm người uy tín trong cộng đồng liên tục đổ chuông. Người dân gọi đến hỏi han, bày tỏ bức xúc, thậm chí có người đòi kéo nhau ra hiện trường để “đòi lại công bằng”. Ông Y Pher nhớ lại: “Nhiều người tin ngay những gì xuất hiện trên Facebook vì nghĩ đó là hình ảnh thật, người thật. Trong khi thực tế, vụ việc hoàn toàn không phải như vậy. Nếu không giải thích kịp thời thì hậu quả rất khó lường”.
![]() |
| Cán bộ xã Cư Pui hướng dẫn kỹ năng cho người dân buôn Tliêr nhận diện thông tin sai lệch trên không gian mạng. |
Ngay trong đêm, ông cùng Bí thư chi bộ và Công an xã trao đổi, thống nhất phương án tuyên truyền, ổn định tình hình. Sáng hôm sau, cuộc họp buôn được tổ chức. Những thông tin trên mạng được đối chiếu với thực tế, từng nội dung được giải thích rõ ràng. Sau cuộc họp, người dân hiểu đúng bản chất vụ việc, không còn bị cuốn theo những thông tin thất thiệt.
Đó chỉ là một trong nhiều câu chuyện cho thấy sức công phá của tin giả trên không gian mạng. Trong đợt mưa lũ xảy ra trên địa bàn tỉnh hồi cuối năm 2025, mạng xã hội cũng xuất hiện hàng loạt thông tin chưa được kiểm chứng về số người thiệt mạng, công tác cứu hộ, vận hành hồ chứa, thủy điện. Một số đối tượng còn sử dụng công nghệ AI để cắt ghép hình ảnh, tạo các video giả mạo lãnh đạo Đảng, Nhà nước với giọng nói và hình ảnh giống thật nhằm xuyên tạc chủ trương, chính sách.
Theo Đại tá Nguyễn Quang Vịnh, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở bản thân những thông tin sai lệch mà còn ở tốc độ lan truyền. Chỉ bằng một nút chia sẻ, một bình luận thiếu kiểm chứng, hàng nghìn người có thể tiếp cận thông tin độc hại trong thời gian rất ngắn. Khi mạng xã hội trở thành kênh tiếp nhận thông tin hằng ngày của nhiều người dân, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng cũng trở nên phức tạp và quyết liệt hơn bao giờ hết.
Phát huy vai trò những “bộ lọc thông tin”
22 giờ đêm. Phòng làm việc của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao vẫn sáng đèn. Trên màn hình máy tính, hàng chục hội nhóm Facebook, TikTok, Telegram liên tục được rà quét. Thượng úy Nguyễn Trí Phong, cán bộ an ninh mạng chia sẻ: “Một video xấu độc có thể lan đến hàng chục nghìn người chỉ sau vài giờ. Nếu xử lý chậm, hậu quả rất khó lường”.
![]() |
| Công an tỉnh ra quân cao điểm tấn công trấn áp tội phạm. |
Theo thống kê của Công an tỉnh, trong đợt cao điểm vừa qua, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 85 trường hợp phát tán, chia sẻ thông tin xấu độc; phối hợp gỡ bỏ hàng trăm bài viết, bình luận sai sự thật; vô hiệu hóa nhiều trang, kênh phản động từ nước ngoài hướng vào địa bàn.
Tuy nhiên, cuộc chiến trên không gian mạng không chỉ là ngăn chặn, xử lý vi phạm. Quan trọng hơn là tăng “sức đề kháng” trong cộng đồng. Tại nhiều địa phương ở Đắk Lắk, nội dung nhận diện tin giả, thông tin xấu độc đã được đưa vào sinh hoạt chi bộ, các cuộc họp thôn, buôn và sinh hoạt đoàn thể. Những già làng, người có uy tín trở thành “cầu nối” giữa chính quyền với nhân dân, đồng thời là những “bộ lọc thông tin” gần dân nhất. Khi xuất hiện tin đồn thất thiệt, họ trực tiếp giải thích cho bà con hiểu đâu là sự thật.
Ở một mặt trận khác, những người trẻ cũng đang tham gia cuộc chiến bằng chính ngôn ngữ của thế hệ mình. Tại Trường Đại học Tây Nguyên, anh Y Chuôr Bkrông, Bí thư Đoàn trường đã phối hợp với đoàn viên xây dựng nhiều video ngắn trên TikTok, Facebook để tuyên truyền lịch sử Đảng, lan tỏa gương người tốt, việc tốt và phản bác thông tin sai trái trên không gian mạng. Những nội dung khô khan được kể lại bằng hình ảnh sinh động, ngôn ngữ gần gũi, phù hợp với xu hướng tiếp nhận thông tin của giới trẻ.
“Thực tế cho thấy, khoảng trống thông tin luôn là mảnh đất màu mỡ cho tin giả phát triển. Khi thông tin chính thống đến chậm, thông tin sai lệch sẽ có cơ hội lấp đầy khoảng trống ấy. Ngược lại, khi sự thật được truyền tải nhanh chóng, sinh động và thuyết phục, các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có cơ hội tồn tại” - anh Y Chuôr nhấn mạnh.
Lê Thành
Nguồn: https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/202606/dung-la-chan-so-tren-khong-gian-mang-c604441/












