Ο Λιν Σον στέλνει τη σκιά του

«Κοιτάζοντας ψηλά στο Hon Kem Da Dung...», ένα μέρος με γραφικό φενγκ σούι. Φωτογραφία: XH

Ψηλά, μεγαλοπρεπή βουνά εμφανίζονται συχνά στη λογοτεχνία και την τέχνη, όπως τα «Πνευματικά Βουνά» του Γκάο Ξιντζιάν, το «Βουνό των Ψευδαισθήσεων» του Χουανγκφού Γιουσιάνγκ, το «Στην Κορυφή των Πλωτών Σύννεφων» του Φου Ντεφάνγκ και το «Brokeback Mountain» (αμερικανική ταινία που κέρδισε Όσκαρ το 2006, σε σκηνοθεσία Ανγκ Λι)...

Αντιστρέψτε την πηγή σε ψευδάργυρο

Από την πόλη Trung Phuoc, ακολουθήσαμε έναν στενό ασφαλτοστρωμένο δρόμο, σκιασμένο από καταπράσινα δάση ακακίας, και στη συνέχεια συνεχίσαμε σε ένα χωμάτινο μονοπάτι προς την αποβάθρα του φέρι. Το μηχανοκίνητο σκάφος κατευθυνόταν αντίθετα προς το ρεύμα προς το Hiep Duc, και όλοι ήταν ανυπόμονοι. Το καταγάλανο ποτάμι κυλούσε μέσα από τους κυματιστούς λόφους. Στο βάθος, η κορυφή Ca Tang ξεχώριζε στον ουρανό σε μια μαγευτική και μυστηριώδη απόχρωση λουλακί.

Μαζί μου ταξίδευε ο κ. Nguyen Thanh Lai, περίπου 70 ετών. Μου διηγήθηκε ότι αμέσως μετά την απελευθέρωση, η περιοχή ήταν έρημη, ο μόνος δρόμος είχε υποστεί σοβαρές ζημιές, με κομμάτια ασφάλτου και πολλά τμήματα κυρίως χαλίκι. Ως τραπεζικός υπάλληλος στην πρωτεύουσα της επαρχίας, είπε ότι η συλλογή χρημάτων ήταν σκληρή δουλειά, αλλά δεν ήταν τίποτα σε σύγκριση με τον φόβο της μεταφοράς των χρημάτων από εδώ πίσω στο Tam Ky.

Πολλές φορές έπρεπε να βασιστούμε σε τοπικούς ή περιφερειακούς αντάρτες για βοήθεια ή να περιμένουμε οχήματα από στρατιωτικές μονάδες για να μας μεταφέρουν... θυμήθηκε ο Λάι και συνέχισε: «Ως νέος, ένιωθα ήδη τις δυσκολίες, αλλά περισσότερο λυπόμουν τις δασκάλες από τα πεδινά που έρχονταν εδώ. Σε αυτή την απομακρυσμένη, βαθιά δασώδη και ορεινή περιοχή, η βροχή ήταν θλιβερή, ο ήλιος ήταν θλιβερός, και καθεμία από αυτές νοσταλγούσε τόσο πολύ το σπίτι της που τα μάτια της ήταν πρησμένα από το κλάμα».

Το Hon Kem Da Dung είναι τόσο διάσημο που έχουν γραφτεί αμέτρητα αρχεία για αυτό το μέρος. Εν ολίγοις, το όνομα έχει βιετναμέζικη προφορά, η οποία πιθανότατα δόθηκε από Βιετναμέζους που επισκέφθηκαν την περιοχή. Το Hon Kem είναι ένα μέρος με δύο γκρεμούς που προεξέχουν στο ποτάμι. Το Βιετναμέζικο Λεξικό Ορθογραφίας και Λεξιλογίου του Le Ngoc Tru (Εκδοτικός Οίκος Thanh Tan, πρώτη έκδοση το 1959) εξηγεί: «Kem» σημαίνει στενό φαράγγι ή ρυάκι, με βουνά και στις δύο πλευρές.

Ένα τμήμα της επιγραφής K.227 αναφέρει το όρος Ka-tang (Cà Tang). Φωτογραφία: TTTN

Υπάρχουν δύο πιθανές ερμηνείες της λέξης Đá Dừng (Σταματώντας τον Βράχο). Η λέξη «σταματώ» μπορεί να είναι ρήμα, όπως «σταματώ», ή ουσιαστικό, όπως «τοίχος» ή «δομή που μοιάζει με τοίχο», που αναφέρεται σε έναν τοίχο. Δεν είναι σαφές τι εννοούσαν οι αρχαίοι, αλλά και οι δύο ερμηνείες φαίνονται εύλογες. Η φύση δημιούργησε αυτούς τους πανύψηλους βράχους εδώ, σαν να ήθελε να εμποδίσει τη ροή του ποταμού.

Ο φίλος μου έδειξε έναν γκρεμό και ψιθύρισε: «Κατά τη διάρκεια της άμπωτης, θα υπάρχει ένας βραχώδης σχηματισμός με αρχαίες επιγραφές Τσαμ». Το ήξερα αυτό από βιβλία. Στο BAVH (Bulletin des Amis du Vieux Huế - Φίλοι της Παλιάς Απόχρωσης), ο Γάλλος εθνολόγος Αλμπέρ Σαλέτ, ο οποίος εργάστηκε στο Κεντρικό Βιετνάμ, κατέγραψε για αυτήν την τοποθεσία: «Ένας βράχος με επιγραφές, ανάντη του ποταμού Thu Bon, που αποκαλύπτεται μόνο κατά την άμπωτη, ο γκρεμός Thach Bich, είναι ένα θρησκευτικό αντικείμενο λατρείας για τους ψαράδες...»

Αργότερα, το 1911, ο Γάλλος επιγραφολόγος Εντουάρ Ούμπερ, καθηγητής στη Γαλλική Σχολή Σπουδών Άπω Ανατολής, μπήκε στον κόπο να επισκεφθεί τον χώρο και να αποκρυπτογραφήσει την επιγραφή λατινοποιώντας την και μεταφράζοντάς την στα γαλλικά. Το περιεχόμενο της επιγραφής είναι συνοπτικό: Cri Campecvaro vijayi mahipati Cri. Prakàcadharmmeti sthàpitavàn Amarecam iha. (Μετάφραση: Ζήτω ο Αυτοκράτορας Παρκάντχαρμα, ο ένδοξος βασιλιάς της Τσάμπα. Ο άρχοντας αυτής της γης προσφέρει αυτή τη θυσία στον Κύριο Σίβα).

Cà Tang, χίλια χρόνια λευκών σύννεφων

Σκεπτόμενος τις επιγραφές των Τσαμ, νιώθω σαν η ψυχή μου να παρασύρεται προς τα πάνω στον ποταμό Θου Μπον, η καρδιά μου ξαφνικά αναδεύεται από μια χιλιόχρονη αίσθηση νοσταλγίας. Πόσα ποτάμια έχουν κυλήσει, πόσες ζωές έχουν γεννηθεί και φύγει από αυτό το μακρινό ποτάμι και την οροσειρά; Πόσο καιρό ζούσαν μαζί οι κοινότητες των Βιετναμέζων και των Τσαμ, σε σημείο που να αναμιγνύουν τις γενεαλογικές τους γραμμές για να σχηματίσουν μια νέα κοινότητα στους πρόποδες του βουνού Κα Τανγκ;

Το χωριό Dai Binh όπως φαίνεται από τον τερματικό σταθμό των φέρι Trung Phuoc. Φωτογραφία: Phuong Thao

Ήταν σχεδόν μεσημέρι, και η κορυφή του όρους Κα Τανγκ έλαμπε έντονα. Ήταν αλήθεια ή ονειρευόμουν; Ξαφνικά, θυμήθηκα ότι και το όρος Κα Τανγκ είχε ρίξει τη σκιά του στον ποταμό Θου για χίλια χρόνια, μαζί με τα μυστήρια που οι επόμενες γενιές προσπάθησαν να αποκρυπτογραφήσουν.

Πρόσφατα, ο ανεξάρτητος ερευνητής των Τσαμ, Thach Trung Tue Nguyen, έγραψε για τον πόλεμο μεταξύ Άνγκορ και Κάμπα, ο οποίος διήρκεσε από την εποχή του Yan Po Ku Sri Jaya Indravarmmadeva, αναφέροντας το όρος Ca Tang ως εξής: «Σύμφωνα με την επιγραφή K.227 (που ανακαλύφθηκε στον ναό Banteay Chmar στην Καμπότζη), ο βασιλιάς Sri Jaya Indravarmmadeva επιτέθηκε στην Κάμπα και εγκατέστησε έναν Καμποτζιανό πρίγκιπα ως βασιλιά της γης. Ο βασιλιάς Sri Jaya Indravarmmadeva οργάνωσε αντεπίθεση και πολιόρκησε τον στρατό του Yasovarman II στο όρος Κατάνγκ (πιθανώς στο όρος Ca Tang, Quang Nam σήμερα)».

Χάρη στις ηρωικές μάχες και τις θυσίες των πολεμιστών που έφεραν τον τίτλο Σαντζάκ, ο Γιασοβάρμα Β' διέφυγε. Σύμφωνα με τον Ταχ Τρουνγκ Τουέ Νγκουγιέν, η βασιλεία του Σρι Τζάγια Ιντραβαρμμαντέβα, με βάση τρεις επιγραφές στο Πο Ίνα Νάγκαρ (Νχα Τρανγκ) και στο Μι Σον (Κουάνγκ Ναμ), διήρκεσε περίπου από το 1163 έως το 1183. Ο Ταχ Τρουνγκ Τουέ Νγκουγιέν ανέφερε επίσης ότι το τοπωνύμιο Κατάνγκ εμφανίζεται στην επιγραφή Κ.227, αποδεικνύοντας την προέλευσή του στην αρχαία γλώσσα Τσαμ. Μπορούμε να θεωρήσουμε προσωρινά το όρος Κατάνγκ (cek Katan) ως Κα Τανγκ... Το όρος Κατάνγκ είχε ένα φρούριο που χτίστηκε από τον Σρι Τζάγια Ιντραβαρμμαντέβα. Είναι άγνωστο αν υπάρχουν εκεί ερείπια.

Για σχεδόν χίλια χρόνια, λευκά σύννεφα πλανώνται πάνω από την κορυφή του Κα Τανγκ. Νέες ανακαλύψεις του ερευνητή Thach Trung Tue Nguyen έχουν αποκαλύψει πολλές ιστορίες που περιμένουν να εξερευνηθούν. Έχουν απομείνει κάποια απομεινάρια; Δεν έχω πατήσει ποτέ το πόδι μου στην κορυφή του Κα Τανγκ, παρά τη λαχτάρα μου να το κάνω.

Ξαφνικά θυμήθηκα ότι έχω φίλους και μικρότερα αδέρφια από τους πρόποδες των βουνών, που αγαπούν τη λογοτεχνία και την ποίηση με καλλιτεχνική ψυχή: Hoa Ngo Hanh, Tan Vu, Tran Que Son... Η Hoa Ngo Hanh άφησε προσωρινά στην άκρη τα λογοτεχνικά της όνειρα, αλλά έχει διηγήματα που έχουν βρει απήχηση στους αναγνώστες, όπως το "Αναζητώντας το Agarwood" και το "Ο απλός θρύλος του βουνού Ca Tang"... Ο Tan Vu έχει επίσης ταλαντούχα δοκίμια και απομνημονεύματα, τα λόγια του διαποτισμένα με αγάπη για την ύπαιθρο, όπως το "Ca Tang - το βουνό ως ζεστό σπίτι".

Ο συνθέτης Tran Que Son όχι μόνο αγαπά την πατρίδα του, αλλά τολμά επίσης να μελοποιήσει ιδέες από τα ποιήματα του εκκεντρικού μεσήλικα ποιητή Bui Giang. Σε μια συζήτηση, ο Tran Que Son εκμυστηρεύτηκε ότι αγαπά την ποίηση του Bui Giang και τον συγκινεί για πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένου ενός μέρους της ζωής του ποιητή ως βοσκός κατσικιών στους πρόποδες του βουνού Ca Tang - όπου είχε τη δική του παράξενη μυστική γλώσσα: "Κοιτάξτε με, αγαπητοί μου, Χρυσοί, Μαύροι και Άσπροι ​​/ Καταλαβαίνετε τα μωβ και άσπρα λουλούδια; / Σηκώνω αργά το βραχιόλι / Το κατεβάζω αργά γύρω από το λαιμό σας, κουνώντας το..."

Ένα απαλό αεράκι σάρωσε το ποτάμι, μεταφέροντας το ευωδιαστό άρωμα των οπωρώνων από το γαλήνιο χωριό. Για μια στιγμή, κοίταξα ψηλά στην κορυφή του Κα Τανγκ. Το βουνό υψωνόταν ψηλά, αμυδρά ορατό στο σκοτάδι. Αλλά το φως που αντανακλούσε από τον ποταμό Θου Μπον ήταν αιθέριο, αρκετό για να δω ένα θρυλικό ιερό βουνό να ρίχνει τη σκιά του. Ήταν σαν εκατό χρόνια, χίλια χρόνια ή και περισσότερα χρόνια, να είχαν γίνει αμέσως αιωνιότητα.

Πηγή: https://baoquangnam.vn/linh-son-goi-bong-3148333.html