Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đà biến động của giá dầu đã nhanh chóng lan sang nhóm nông sản thông qua kênh nhiên liệu sinh học. Khi giá năng lượng biến động, nhu cầu đối với các nguồn nhiên liệu thay thế cũng đi lên, kéo theo nhu cầu đối với dầu thực vật - nguyên liệu đầu vào quan trọng.
Nhóm đậu tương trở thành tâm điểm của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế khi giá đậu tương CBOT kỳ hạn tháng 7 đóng cửa tăng hơn 2% lên 442 USD/tấn, trong khi dầu đậu tương tăng mạnh 5,4%, đạt 1.657 USD/tấn - mức cao nhất trong vòng ba năm rưỡi qua.
Diễn biến giá các mặt hàng đậu tương. Nguồn: MXV
Động lực tăng không chỉ đến từ giá dầu mà còn được hỗ trợ bởi các yếu tố chính sách. Tại Mỹ, giá chứng chỉ nhiên liệu sinh học D4 RINs vượt 1,9 USD/gallon - mốc cao nhất kể từ cuối năm 2022, cho thấy vai trò ngày càng lớn của nhiên liệu sinh học. Trong khi đó, Indonesia công bố kế hoạch triển khai tiêu chuẩn B50 từ năm 2026 (pha trộn 50% dầu cọ vào nhiên liệu), qua đó làm gia tăng nhu cầu nội địa và thu hẹp nguồn cung xuất khẩu.
Những yếu tố này đã thúc đẩy dòng tiền chuyển sang dầu đậu tương Mỹ như một kênh thay thế, qua đó hỗ trợ giá tăng.
Về nguồn cung, thị trường tiếp tục nhận thêm lực đẩy khi Liên minh châu Âu (EU) từ chối một số lô hàng khô đậu tương từ Nam Mỹ do liên quan đến giống biến đổi gen HB4, khiến nguồn cung bị gián đoạn trong ngắn hạn. Đồng thời, nhu cầu tăng mạnh đã đẩy biên lợi nhuận ép dầu tại Mỹ lên mức kỷ lục 129,3 USD/tấn, buộc các nhà máy phải tăng công suất và đẩy mạnh thu mua nguyên liệu.
Trong khi giá thế giới tăng mạnh, thị trường trong nước lại cho thấy diễn biến phân hóa. Giá khô đậu tương nhập khẩu giao tháng 5 duy trì quanh mức 12.000 đồng/kg, trong khi các kỳ hạn xa dao động từ 11.600 - 11.900 đồng/kg.
Tuy nhiên, nguồn cung nội địa đang có xu hướng dồi dào hơn. Tổng cung khô đậu tương trong tháng 5 ước tính tiệm cận 800.000 tấn, bao gồm cả nhập khẩu và sản lượng từ các nhà máy ép dầu trong nước. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ chưa có sự bứt phá tương ứng, khiến thị trường có khả năng đối mặt với trạng thái dư cung trong ngắn hạn.
MXV cho rằng, diễn biến tuần qua cho thấy, thị trường hàng hóa đang chuyển dần sang trạng thái vận động theo các mối liên kết chặt chẽ hơn, trong đó năng lượng đóng vai trò trung tâm. Khi giá dầu còn duy trì ở mức cao do rủi ro địa chính trị, các nhóm hàng liên quan, đặc biệt là nông sản phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học nhiều khả năng sẽ tiếp tục được hỗ trợ. Tuy nhiên, do điều kiện cung - cầu giữa các khu vực khác nhau, xu hướng này có thể không đồng đều, qua đó tạo ra sự phân hóa rõ nét hơn trên thị trường trong thời gian tới.
Nguồn: https://congthuong.vn/gia-dau-tuong-tang-hon-2-len-442-usd-tan-454979.html
