Giữ cây bơ qua những mùa biến động

Giữa những đợt giá cả lên xuống thất thường, nhiều nông dân phía Tây Lâm Đồng vẫn bền bỉ giữ cây bơ, chuyển dần sang sản xuất sạch, nâng chất lượng trái để thích ứng thị trường, ổn định sinh kế và vun đắp cuộc sống no ấm lâu dài.

Bà Đặng Thị Thường hiện có vườn bơ trồng thuần 5 ha

Cây bơ góp phần no ấm

Từ quốc lộ 28B vào khu vực tổ dân phố 6, 7 Đắk Ha, phường Bắc Gia Nghĩa không xa, đã thấy màu xanh ngút ngàn của những vườn bơ nối dài. Những căn nhà được xây dựng khang trang nằm yên bình bên những vườn bơ trồng thuần, trồng xen với cà phê, hồ tiêu. Cây bơ có đóng góp lớn, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người ở đây đạt mức 83,9 triệu đồng vào năm 2025.

Gia đình bà Đặng Thị Thường, tổ dân phố 6 Đắk Ha là 1 trong những hộ có thu nhập cao, nhờ vườn bơ hơn 15 năm tuổi. Đầu vụ thu hoạch, bà bán được gần 1 tấn bơ 034, bơ sáp địa phương với giá 40.000 đồng/kg. Mấy ngày sau, mức giá xuống còn khoảng 20.000 đồng/kg, khiến dân trồng bơ tiếc rẻ. Nhưng với bà Thường, đó vẫn là một mức giá khá, nông dân trồng bơ nhiều năm vẫn có lãi, có thể sống tốt từ cây trồng này. Bởi theo tính toán, vườn bơ đã kinh doanh ổn định, sau khi trừ các khoản chi phí về phân bón, nước tưới, cắt cỏ, mức giá từ khoảng 12.000 đồng/kg trở lên thì đã có lãi.

Bà Đặng Thị Thường, tổ dân phố 6 Đắk Ha, phường Bắc Gia Nghĩa hiện có vườn bơ trồng thuần 15 năm tuổi

Gia đình bà trồng bơ vào khoảng năm 2011. Thời điểm đó, người dân còn ít trồng thuần trên diện tích lớn nhưng gia đình vẫn đầu tư vốn lớn để trồng bơ. Gia đình bà có thời điểm bán bơ với giá cao chót vót - 120.000 đồng/kg. Khoảng thời gian sau, nhất là giai đoạn 2019 đến nay, giá bơ không bao giờ đạt đỉnh đó nữa. “Vườn bơ của gia đình tôi đã trồng 15 năm, nhiều năm bơ rẻ thối đầy gốc, có năm bơ cho thu nhập khá nhưng chưa bao giờ tôi có ý định chặt bơ để trồng cây khác, bởi cây bơ phù hợp đất đai, khí hậu ở đây nên công sức, vật tư phân bón cũng vừa phải. Hơn thế, gia đình áp dụng chăm sóc theo quy trình VietGAP nên giá bán luôn cạnh tranh”, bà Thường nói giọng chắc nịch.

Thay đổi suy nghĩ người dân

Chuyện chỉ vài ngày mà bơ từ 40.000 đồng/kg xuống còn 20.000 đồng/kg không chỉ khiến nhà vườn ngẩn ngơ mà ngay cả tiểu thương chuyên mua bơ như chị Mai Thị Thúy tại xã Kiến Đức cũng cùng chung tâm trạng. Đã 10 năm thu mua bơ, chị Thúy cảm nhận những ngày qua, giá bơ lên xuống đột ngột quá. Giai đoạn mới vào vụ, thời điểm tháng 4, quả bơ tươi rất “hút hàng”. Tuy nhiên, hiện mức giá chỉ còn khoảng 30% - 40% so với đầu vụ. Bạn hàng của chị thông báo một số nước như: Thái Lan, Campuchia hạn chế nhập hàng. Chị Thúy khẳng định: Mức giá khoảng 20.000 đồng/kg bơ sáp ngon loại 1 như hiện nay, nông dân hoàn toàn có thể sống lâu dài với cây bơ. Nhưng để duy trì mức giá này, vai trò của nông dân là chính. Người trồng bơ phải chọn giống ngon để trồng, phải canh tác theo chuẩn sạch, phải thu hái đúng độ tuổi không quá non, không quá già để bơ có độ dẻo, béo.

Nhiều nông hộ ở Tây Lâm Đồng vẫn duy trì phát triển cây bơ

Tôi khá bất ngờ trước sự hiểu biết, cảm nhận và đánh giá của người đi thu mua bơ. Thế nên, cũng hiểu hơn câu chuyện dịch chuyển của vùng chuyên canh bơ này trong thời gian qua, là sàng lọc, nâng chất lượng quả, đáp ứng nhu cầu thị trường và để phát triển bền vững thì phải đầu tư chế biến.

Chị Mai Thị Thúy, tiểu thương chuyên thu mua bơ tại xã Kiến Đức nhiều năm chuyên thu mua bơ cho rằng nông dân nên trồng các giống ngon, thu hái đúng độ tuổi để ổn định giá bơ ở mức cao

Ghi nhận của cơ quan chuyên môn cũng như người dân, phía Tây tỉnh là khu vực có điều kiện thuận lợi để phát triển cây bơ. Cây bơ có thể trồng ở nhiều xã, phường với một số giống bơ khác nhau như: sáp địa phương, 034, booth, cuba, hass, red. Số liệu chưa đầy đủ, diện tích bơ của khu vực này hiện khoảng 3.200 ha, sản lượng khoảng 16.000 tấn. Theo kế hoạch của UBND tỉnh, diện tích bơ của khu vực phía Tây chỉ chiếm mức 24% trong tổng diện tích cây ăn quả toàn khu vực. Diện tích bơ được quy hoạch cho phía Tây tỉnh khoảng 5.450 ha. Tức dư địa cho mở rộng diện tích trồng bơ còn lớn.

Người trong cuộc, chính là người trồng bơ ở đây cũng đã thấm thía hơn quy luật thị trường. Không còn vào vòng xoáy chặt trồng rồi trồng chặt chạy theo giá thị trường nữa mà phải xác định giữ cây trồng lợi thế là bơ và sản xuất sạch cho sản phẩm chất lượng. Để rồi sẽ đón được những cơn sóng giá hấp dẫn.

Nguồn: https://baolamdong.vn/giu-cay-bo-qua-nhung-mua-bien-dong-444934.html