'Giữ lửa' nghề sao chè thủ công

Trong xu thế hội nhập và phát triển, cơ giới hóa đã và đang trở thành đòn bẩy quan trọng giúp người nông dân nâng cao năng suất lao động. Tuy nhiên, giữa vòng quay hối hả của máy móc hiện đại, phương pháp chế biến thủ công truyền thống vẫn khẳng định vị thế trong việc kiến tạo những sản phẩm trà đặc sản.

Sao chè thủ công tại Không gian văn hóa Hợp tác xã Hương Vân Trà.

Bước vào Không gian văn hóa của HTX Hương Vân Trà nằm ngay giữa trung tâm tỉnh Thái Nguyên trong những ngày cuối tháng 3, bất kỳ ai cũng có thể cảm nhận được một bầu không khí hoàn toàn khác biệt. Bỏ lại sau lưng những ồn ào, náo nhiệt của nhịp sống đô thị, không gian nơi đây dường như ngưng đọng lại trong hương cốm nồng nàn, hương hoa cỏ mùa xuân thanh tao tỏa ra từ những búp trà xuân vừa độ thu hái. Ấy là không gian của hội thi sao chè thủ công - nơi quy tụ những nghệ nhân lành nghề nhất đến từ vùng trà đặc sản Tân Cương trứ danh.

Hình ảnh tại đây gợi nhắc về một thời kỳ vàng son của nghề làm trà truyền thống. Bên chảo gang được làm nóng, những nghệ nhân với đôi bàn tay trần thoăn thoắt lật đảo từng búp chè một cách điêu luyện. Từng làn khói mỏng manh cuộn mang đến cho người tham gia một cảm xúc chân thực và sống động. Cuộc thi sao chè tại đây không đơn thuần chỉ là một sân chơi để phô diễn kỹ thuật chế biến thủ công đỉnh cao, mà đó là một hành trình tìm về cội nguồn văn hóa của người dân xứ trà.

Đằng sau sự kiện mang đậm dấu ấn văn hóa này là tâm huyết và trăn trở của những người đứng đầu mô hình kinh tế tập thể. Chia sẻ tại hội thi, bà Nguyễn Thị Hương Vân, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc HTX Hương Vân Trà, không giấu được sự xúc động.

Bà khẳng định, cơ giới hóa mang lại sản lượng, nhưng chính đôi bàn tay, giọt mồ hôi và cảm nhận tinh tế của nghệ nhân mới tạo ra được "thần thái" cho chén trà đặc sản. HTX Hương Vân Trà tổ chức hội thi với mong muốn giữ gìn nghề truyền thống đang có nguy cơ mai một. Đây là dịp để tri ân, tôn vinh những người nông dân, những nghệ nhân đã dành cả cuộc đời gắn bó với cây chè. 

Thực tế cho thấy, việc tổ chức các hội thi như tại HTX Hương Vân Trà đã mở ra một không gian tương tác văn hóa hấp dẫn, biến quá trình lao động sản xuất thành một sản phẩm du lịch trải nghiệm độc đáo. Rất đông du khách tìm đến đây không chỉ để thưởng trà, mà còn để tận mắt chứng kiến và trực tiếp tham gia vào từng công đoạn chế biến.

Trao giải cho các đội thi tại HTX Hương Vân Trà.

Đứng trước các chảo sao chè thủ công, Nhà thiết kế thời trang Xuân Thu đến từ Hà Nội chia sẻ góc nhìn đầy tính nghệ thuật: Dưới góc độ của một người làm sáng tạo, tôi nhìn thấy ở những đôi bàn tay lật lật, đảo đảo kia một thứ nghệ thuật sắp đặt và trình diễn. Sự tỉ mỉ, nhẫn nại và tinh tế của các nghệ nhân khi chế tác ra một cánh trà cũng giống như cách chúng tôi thêu dệt nên một tác phẩm thời trang cao cấp. 

Chị Emily Tran, một kiều bào trở về từ Mỹ bộc bạch: Sống ở nước ngoài nhiều năm, tôi luôn khao khát tìm lại những phong vị quê hương. Tham gia không gian trải nghiệm này, ngửi thấy hương chè quen thuộc từ chảo chè đang sao, tôi như được trở về tuổi thơ. 

Đánh giá cao mô hình và sáng kiến của HTX Hương Vân Trà, ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp Môi trường tỉnh Thái Nguyên, nhận định: Việc duy trì, khuyến khích các hội thi chế biến thủ công trong các HTX là một cách làm rất sáng tạo, thiết thực để giữ gìn di sản nghề truyền thống.

Thông qua những hoạt động này, giá trị vật chất của sản phẩm trà cũng như vị thế vô hình của cây chè tỉnh Thái Nguyên tiếp tục được củng cố và tôn vinh. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, đồng thời đưa văn hóa trà lan tỏa sâu rộng, trở thành một sức mạnh mềm đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn tỉnh.

Nguồn: https://baothainguyen.vn/van-hoa/202603/giu-lua-nghe-sao-che-thu-cong-5783373/