Giữ những đạo sắc phong trước thử thách thời gian

Trong hệ thống di sản văn hóa phong phú của vùng đất Phú Yên xưa (nay thuộc phía Đông Đắk Lắk), sắc phong là loại hình di sản Hán Nôm đặc biệt quý giá.

Khẩn trương tìm giải pháp cứu di sản

Mới đây, khi khảo sát Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm (phường Phú Yên), các chuyên gia của Văn phòng UNESCO Việt Nam đã trực tiếp xem xét hiện trạng các sắc phong đang được lưu giữ tại đây. Theo TS. Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa Văn phòng UNESCO Việt Nam, thiệt hại do trận lũ lịch sử cuối năm 2025 gây ra đối với các sắc phong đang cất giữ tại di tích là rất nghiêm trọng. “Chúng tôi nhận thấy Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm chịu ảnh hưởng nặng nề không chỉ ở hệ thống kiến trúc mà còn ở các tài liệu gốc có giá trị đặc biệt, nhất là các sắc phong. Đây là tình trạng rất cấp thiết, đòi hỏi phải can thiệp kịp thời để có thể khôi phục, bảo vệ. Văn phòng UNESCO Việt Nam sẽ phối hợp cùng các chuyên gia, cơ quan quản lý di sản và địa phương để nghiên cứu, tìm giải pháp khôi phục đối với các tài liệu gốc này”, bà Hường nói.

Sự quan tâm của Văn phòng UNESCO Việt Nam xuất phát từ thực trạng đáng lo ngại của nhiều sắc phong trên địa bàn phía Đông tỉnh Đắk Lắk. Riêng Lẫm Phú Lâm hiện còn lưu giữ 5 sắc phong cổ nhưng đều bị ảnh hưởng nặng nề sau trận lũ lịch sử cuối năm 2025.

Đoàn công tác của Văn phòng UNESCO Việt Nam xem xét, ghi nhận tình trạng các sắc phong tại Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm (phường Phú Yên) để tìm hướng hỗ trợ.

Ông Huỳnh Thắng - hậu duệ của cụ Huỳnh Đức Chiếu (người lập làng tại vùng đất Phú Lâm nay thuộc phường Phú Yên, đang được thờ tự tại di tích) hiện trông coi Lẫm Phú Lâm cho biết: “Nước lũ dâng cao, lẫm bị ngập sâu gần tới mái nên các sắc phong ngâm nước mấy ngày. Bây giờ sắc phong không gỡ ra được. Địa phương cũng đã mời chuyên gia ở bảo tàng hỗ trợ nhưng không ai dám mở ra. Bây giờ 5 sắc phong này vẫn còn nguyên hiện trạng cuốn lại”.

Không riêng Lẫm Phú Lâm, tại Lăng Ông Đông Tác (phường Phú Yên) cũng xảy ra tình trạng tương tự. 3 sắc phong phong cho thần Nam Hải, Thủy Long Thần Nữ và Thành hoàng làng Đông Tác sau nhiều năm được cất giữ trong hộp gỗ đã bị mối mọt tấn công. Một sắc phong đã hư hỏng hoàn toàn, hai sắc phong còn lại hư hại một phần.

Có thể bạn quan tâm

Quyết tâm xây dựng Đắk Lắk trở thành cực tăng trưởng mớiHội nghị công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm biến quy hoạch thành hiện thực. Những chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ cùng cam kết của lãnh đạo tỉnh đã khẳng định mục tiêu xây dựng Đắk Lắk trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời tạo dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi để thu hút các nguồn lực phát triển.

Agribank Chi nhánh Đắk Lắk: Tối ưu nguồn lực thúc đẩy sản xuất kinh doanhKhông chỉ khẳng định vị thế của một tổ chức tài chính tiên phong trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, Agribank đang chủ động thực hiện lộ trình “tinh gọn để bứt phá”.

Du lịch trải nghiệm - Từ check-in đến kết nối, lan tỏaKhông còn dừng lại ở những bức ảnh check-in, du lịch ngày nay đang chuyển mình theo hướng sâu sắc hơn - nơi mỗi hành trình không chỉ để ngắm nhìn mà còn để cảm nhận và kết nối. Tại Đắk Lắk, xu hướng du lịch trải nghiệm đang dần khẳng định sức hút riêng, mang đến cho du khách những ký ức đậm chất cá nhân và giàu giá trị văn hóa.

 

Trước thực trạng hư hại của một số sắc phong hiện nay, Sở VH-TT&DL đã có báo cáo, trao đổi với UNESCO Việt Nam để xin hỗ trợ từ cơ quan chuyên môn này. Thời gian tới, sở sẽ tổ chức khảo sát, đánh giá lại toàn bộ hệ thống sắc phong đang được lưu giữ trên toàn tỉnh để có những đề xuất, giải pháp bảo tồn hiệu quả, tránh các tác động gây ảnh hưởng, hư hại sắc phong".

 

Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Nguyễn Lê Vũ

Theo UBND phường Phú Yên, địa phương đã tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng các di tích, di sản văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị và chương trình hành động của Chính phủ về văn hóa. Tuy nhiên, việc phục chế các sắc phong bị hư hỏng đang gặp nhiều khó khăn do thiếu chuyên môn và nguồn lực. “Đối với việc khôi phục các sắc phong, địa phương đã làm việc với Sở VH-TT&DL và mới đây là Đoàn công tác của Văn phòng UNESCO Việt Nam. Phường rất mong các cơ quan chuyên môn sẽ có những giải pháp hữu hiệu khôi phục lại các sắc phong này”, ông Lê Ngọc Thái, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Phú Yên cho hay.

Kho tư liệu quý của vùng đất hơn 400 năm tuổi

Theo kết quả nghiên cứu, trên địa bàn Phú Yên trước đây hiện còn lưu giữ hơn 200 sắc phong tại các đình, đền, miếu và nhà thờ dòng họ. Đây là một trong những hệ thống tư liệu Hán Nôm có giá trị còn tồn tại ở địa phương.

Sắc phong cổ nhất được xác định có niên đại năm 1596, dưới thời vua Lê Thế Tông, niên hiệu Quang Hưng thứ 19, phong cho Lương Văn Chánh chức Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân cai quản quân vụ bốn vệ Thần Vũ, tước Phù Nghĩa hầu. Hiện đạo sắc này đang được lưu giữ tại Đền thờ Lương Văn Chánh, xã Phú Hòa 1. Trong khi đó, sắc phong muộn nhất được ban dưới thời vua Bảo Đại năm thứ 20 (1945), phong cho Tiền hiền thôn Tân Mỹ, nay thuộc xã Sơn Thành.

Dưới triều Nguyễn, số lượng sắc phong được ban cấp rất lớn. Nhiều sắc thần tại các đình làng từ thời Tự Đức đến Khải Định vẫn còn được lưu giữ đến ngày nay. Không ít đạo sắc ghi nhận công lao của những người có công khai khẩn đất đai, lập làng, mở cõi hoặc có đóng góp lớn đối với đất nước, sau đó được nhân dân tôn thờ và phụng tự.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Ngày nay, giá trị của sắc phong không chỉ nằm ở ý nghĩa hành chính của một văn bản triều đình mà còn là nguồn sử liệu quan trọng giúp nghiên cứu lịch sử hình thành làng xã, quá trình biến đổi địa danh, đời sống tín ngưỡng và văn hóa cộng đồng qua nhiều thế kỷ. Bởi vậy, bảo tồn hệ thống sắc phong không chỉ là gìn giữ những tờ giấy cổ, mà còn là giữ lại những trang sử gốc của vùng đất, để các giá trị văn hóa tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ mai sau.

Tuyết Hương

Nguồn: https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/van-hoa/202606/giu-nhungdao-sac-phong-truoc-thu-thach-thoi-gian-a4e370a/