Ở nhiều vùng nông thôn, vào ngày mùng 3 Tết, nhiều gia đình vẫn còn lưu giữ tục “Tết trâu hay Tết động vật”- như một hình thức để người nông dân nhớ ơn những con vật gắn bó với sản xuất và đời sống thường nhật.
 |
| Nghi thức “lì xì” đầu năm cho vật nuôi. |
Tập tục Tết trâu
Trong tâm thức nhà nông, trâu bò không chỉ là vật nuôi mà còn là “đầu cơ nghiệp”. Chúng từng là sức kéo chính giúp cày bừa, làm đất, vận chuyển lúa rơm và nông sản. Không chỉ là phương tiện lao động, đàn vật nuôi cũng là tài sản tích lũy quan trọng của mỗi gia đình.
Sáng mùng 3 Tết, sau những ngày sum vầy, nhiều hộ chăn nuôi dậy sớm quét dọn chuồng trại, thay rơm mới, tắm rửa và cho trâu bò ăn cỏ non, cám hoặc thức ăn ngon hơn ngày thường để vật nuôi “ăn Tết”. Một số gia đình còn bày mâm lễ trước chuồng, thắp nhang cầu mong đàn gia súc khỏe mạnh, sinh trưởng tốt, ít dịch bệnh, chăn nuôi thuận lợi.
Bà Lý Thị Nhiễn (xã Long Hữu) cho biết: Những năm gần đây, do việc chăn thả trâu gặp nhiều trở ngại, người dân chuyển dần sang nuôi bò theo hình thức nuôi nhốt. Thời gian qua việc nuôi bò gặp nhiều khó khăn như dịch bệnh, chi phí thức ăn tăng cao, giá bán bấp bênh. Việc giữ gìn “Tết trâu” vừa mang ý nghĩa tinh thần, vừa tạo niềm tin và động lực cho người dân bước vào năm mới. Hiện gia đình bà nuôi 4 con bò và 10 con heo sinh sản, mỗi năm mang lại lợi nhuận vài chục triệu đồng, góp phần cải thiện đời sống gia đình.
Theo quan niệm dân gian, sau khi khấn vái, chủ nuôi dán tờ giấy tiền vàng mã lên trán, sừng bò nuôi như nghi thức “lì xì” đầu năm. Hành động này mang ý nghĩa cầu phúc, xua đi điều không may, mong vật nuôi khỏe mạnh, sinh sản tốt, chăn nuôi thuận lợi, hanh thông.
Phong tục “Tết trâu” còn là dịp để giáo dục con cháu. Người lớn kể cho trẻ em nghe chuyện “con trâu đi trước, cái cày theo sau”, dạy các em biết quý trọng lao động. Em Lê Đình Thư Cát (xã Đôn Châu) kể, năm nào em cũng theo ông nội ra chuồng vào sáng mùng 3 Tết, thích thú khi ông “lì xì” cho đàn bò và nghe kể chuyện về nghề nông.
Dù máy móc đã thay thế sức kéo, chăn nuôi gia súc vẫn là sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân. Đàn trâu bò không chỉ mang lại thu nhập mà còn là khoản dự phòng khi khó khăn.
Tri ân vật nuôi
“Tết trâu” không có cờ hoa, không hội hè, chỉ là chuồng trại được dọn sạch, bó cỏ non, xô nước đầy và bàn tay người chủ vuốt ve con vật sau một năm vất vả. Sự giản dị ấy tạo nên nét đẹp riêng của làng quê.
Tại xã Hiệp Mỹ, bà Lê Thị Chín (ấp Giồng Dài) hiện nuôi hơn 10 con bò. Dù gia đình không còn nuôi trâu như trước, năm nào bà cũng giữ tục. Theo bà Chín, phong tục này được cha mẹ truyền lại từ thời phong trào nuôi trâu còn phổ biến. Sáng mùng 3, bà dọn chuồng, thay rơm, cho bò ăn cỏ tươi “lấy hên”, mong đàn bò khỏe mạnh, mau lớn, bán được giá.
 |
| Bà Phạm Hồng Thu (ấp Lạc Hòa, xã Ngũ Lạc) chăm sóc đàn bò nuôi sau khi thực hiện nghi thức “Tết trâu” đầu năm. |
Gắn bó với nghề chăn nuôi từ 10 năm qua, bà Phạm Hồng Thu (ấp Lạc Hòa, xã Ngũ Lạc) hiện nuôi 6 con bò. Năm nào gia đình cũng chuẩn bị rơm khô, thêm ít cám, nước sạch cho đàn bò vào sáng mùng 3. Theo bà Thu, đây là dịp nhắc nhở người chăn nuôi quan tâm vật nuôi nhiều hơn, cầu mong chăn nuôi suôn sẻ.
Giữa không khí rộn ràng của mùa xuân, hình ảnh người nông dân ân cần vuốt ve chăm sóc đàn bò trở thành nét đẹp bình dị của làng quê. “Tết trâu” không chỉ là một tập quán mà còn gửi gắm niềm tin vào một năm mới ấm no, thuận lợi, nơi con người sống chan hòa với vật nuôi.
Bài, ảnh: QUÂN NGỌC
Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/tin-moi/202602/giu-tuc-tet-ngay-xuan-95f255e/
Bình luận (0)