Giữ văn hóa sông nước

Tại vùng U Minh Thượng, nhiều người dân vẫn duy trì nếp sống gắn liền với xuồng, ghe. Những phương tiện sinh hoạt và mưu sinh quen thuộc ấy đã góp phần giữ gìn nét văn hóa sông nước đặc trưng của vùng đất Nam Bộ.

Đua xuồng ba lá tại xã Vĩnh Bình. Ảnh: THỦY TIÊN

Tờ mờ sáng, không gian yên ả trên những tuyến kênh ở vùng U Minh Thượng đã bị phá tan bởi tiếng máy nổ giòn giã. Từng chiếc xuồng, ghe nhỏ chở đầy rau, cá... len lỏi khắp các dòng sông, con kênh nhỏ phục vụ người dân như một phần nếp sinh hoạt quen thuộc vùng sông nước. Những chiếc xuồng, ghe bán hàng mỗi khi chạy qua nhà dân, hễ cứ thấy nhà nào có người đứng chờ là ghé lại. Người bán, người mua hỏi thăm nhau vài câu chuyện đời thường. Với người dân, những chuyến bán hàng không đơn thuần là chuyện mưu sinh mà còn giữ lại nét tình làng nghĩa xóm. “Hồi trước, vùng này chưa có đường bê tông, bà con đi lại bằng ghe, xuồng. Giờ đường sá thuận tiện hơn nhưng nhiều người vẫn thích mua đồ từ ghe hàng có đủ thứ, tiện lợi đôi đường”, bà Nguyễn Thị Bé Tư, ngụ xã Vĩnh Thuận nói.

Cách đó không xa, tại chợ nổi Vĩnh Phong, hình ảnh những chiếc xuồng nhỏ bán bún nghi ngút khói, len lỏi bên cạnh ghe hàng tạo nên một bức tranh sinh hoạt vừa nhộn nhịp vừa bình dị. Thoăn thoắt múc nước lèo cho khách, bà Trần Thị Thùy, ngụ xã Vĩnh Phong nhớ lại thời hoàng kim của chợ nổi: “Hồi trước bà con đi ghe nhiều lắm, sáng sớm neo lại ăn tô bún nóng, vừa ăn vừa nói chuyện, rôm rả cả khúc sông. Giờ giao thông thuận tiện, người đi xuồng ít lại nhưng tôi vẫn giữ nghề này. Với tôi chèo xuồng bán bún không chỉ để mưu sinh mà còn giữ nếp sống sông nước của quê mình”.

Có thể bạn quan tâm

Lễ hội sông nước TP.HCM lần 3 dời sang năm 2026Sở Du lịch TP.HCM vừa thông báo điều chỉnh thời gian tổ chức Lễ hội sông nước TP.HCM lần thứ 3, dự kiến diễn ra cuối tháng 11.2025, sẽ dời sang năm 2026.

Bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ điều tra cho lực lượng an ninh và công an cấp xãNgày 24/6, Công an tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị hướng dẫn, bồi dưỡng, phổ biến thông tin, kiến thức pháp luật và nghiệp vụ điều tra cho các đơn vị nghiệp vụ an ninh và công an cấp xã trong toàn tỉnh năm 2026. Đại tá Huỳnh Thanh Lâm, Phó Giám đốc Công an tỉnh, chủ trì hội nghị.

Thành phố Hà Nội tiếp nhận quản lý Vườn quốc gia Ba Vì, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt NamChiều 22-6, UBND thành phố Hà Nội tổ chức Lễ tiếp nhận và chuyển giao Vườn quốc gia Ba Vì từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về UBND thành phố Hà Nội quản lý.

Giữa nhịp sống thay đổi, nhiều địa phương ở vùng U Minh Thượng còn tìm cách gìn giữ văn hóa sông nước bằng cách tổ chức các giải đua xuồng ba lá. Tại Vĩnh Bình, Ủy ban nhân dân xã vừa tổ chức giải đua xuồng ba lá trong khuôn khổ Đại hội Thể dục, thể thao xã lần thứ I/2026. Khi tiếng còi khai cuộc vang lên, hàng trăm người dân lại tập trung hai bên bờ sông, hò reo, cổ vũ náo nhiệt. Những chiếc xuồng nhỏ lướt nhanh trên mặt nước, làm dậy sóng cả một khúc sông quê, gợi nhớ không khí lao động, khẩn hoang của ông cha ngày trước. Việc địa phương chọn đua xuồng ba lá vào hoạt động cộng đồng là để nhắc nhớ lại có một thời ông cha ta cực khổ, dùng nó để mưu sinh; đồng thời, để cho thế hệ hiện tại và con cháu sau này biết giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp của người xưa.

Trong đời sống người dân vùng châu thổ, xuồng ba lá một thời là phương tiện giao thông chính để đi lại, làm ăn. Xuồng ba lá khi đó quan trọng đến nỗi còn đi vào thơ, ca dao như: “Em bán giống chi, em đi xuồng ba lá/Em ghé lại đây, anh gởi thơ thăm má cùng ba” hay “Quan cưới em bằng kiệu em cũng không thèm/Anh cưới em bằng xuồng ba lá, em cũng nguyền theo không”... Bởi vậy, chiếc xuồng ba lá cũng được coi là phương tiện mang tính “văn minh sông nước”.

Theo ông Huỳnh Phước Tỷ - nguyên Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện U Minh Thượng, xuồng ba lá ban đầu được đóng ba mảnh ván. Theo thời gian, gỗ ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, người đóng xuồng ba lá buộc phải ghép nhiều mảnh ván lại đóng thành xuồng và cũng vẫn gọi xuồng ba lá. Ngày nay, xuồng còn được làm bằng vật liệu composite. Tuy làm bằng nhiều cách thức khác nhau, chiếc xuồng vẫn giữ được nét độc đáo trong làm ăn và sinh hoạt của người dân vùng Miệt Thứ. Một nét quê ai cũng lắng đọng nhớ thương, ai đi xa cũng nhớ về.

THỦY TIÊN

Có thể bạn quan tâm

Xã U Minh Thượng khởi công xây dựng cầu Kênh 8ASáng 20/4, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã U Minh Thượng (tỉnh An Giang) phối hợp đơn vị tài trợ và chính quyền địa phương tổ chức lễ khởi công cầu Kênh 8A, ấp Minh Dũng.

Đại hội đại biểu Hội Chữ thập đỏ xã Đông Hòa nhiệm kỳ 2026 - 2031Chiều 24/6, Hội Chữ thập đỏ xã Đông Hòa (tỉnh An Giang) tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Xã Núi Cấm biểu dương 15 gia đình văn hóa tiêu biểuNgày 24/6, Ban Chỉ đạo Công tác gia đình và Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” xã Núi Cấm (tỉnh An Giang) tổ chức Hội nghị họp mặt, biểu dương các gia đình văn hóa tiêu biểu trên địa bàn xã nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam.

Nguồn: https://baoangiang.com.vn/giu-van-hoa-song-nuoc-a488821.html