Google gây sốc

AlphaEvolve của Google DeepMind phá kỷ lục trong lĩnh vực toán học. Ảnh: Bloomberg.

Google DeepMind vừa công bố báo cáo khoa học, cho thấy AlphaEvolve phá vỡ cùng lúc 5 kỷ lục về giới hạn dưới số Ramsey. Đây là bài toán tổ hợp khó bậc nhất trong toán học, với các kỷ lục cũ tồn tại 6-20 năm.

Ông Demis Hassabis, CEO DeepMind ngay lập tức chia sẻ thông tin và gọi đây là "một cột mốc lớn của AI trong lĩnh vực toán học". Yann LeCun, người đạt giải thưởng Turing cũng lên tiếng chúc mừng nhóm nghiên cứu.

Số Ramsey là bài toán làm khó cả những các nhà toán học lớn. Paul Erdős, thầy của Terence Tao, từng nói rằng nếu người ngoài hành tinh đe dọa Trái Đất phải tính số Ramsey R(5,5) trong thời hạn nhất định hoặc đối mặt với diệt vong, lựa chọn hợp lý nhất của nhân loại là đầu hàng. Câu nói này phản ánh độ khó cực đoan của bài toán.

Cụ thể, AlphaEvolve đã cải thiện giới hạn dưới của 5 số Ramsey kinh điển gồm R(3,13) từ 60 lên 61, R(3,18) từ 99 lên 100, R(4,13) từ 138 lên 139, R(4,14) từ 147 lên 148 và R(4,15) từ 158 lên 159. Dù mỗi số chỉ tăng thêm một, tăng 1 đơn vị khó hơn tăng cả bậc độ lớn ở nhiều bài toán khác. Tất cả 5 đột phá đến từ cùng một hệ thống.

Đặc biệt, AlphaEvolve không giải bài toán theo cách thông thường. Thay vì con người thiết kế thuật toán tìm kiếm rồi để máy chạy, AlphaEvolve tự lý luận trong không gian thuật toán riêng. Nó dùng mô hình ngôn ngữ lớn Gemini để liên tục cải thiện code, chạy thử, chấm điểm và giữ lại những thuật toán hiệu quả nhất.

Nhóm nghiên cứu DeepMind xác định AlphaEvolve tự phát minh ra 4 nhóm thuật toán khác nhau cho 28 giá trị R(r,s), từ phương pháp khởi đầu ngẫu nhiên đến các cấu trúc đại số phức tạp dựa trên đồ thị Paley và đồ thị thặng dư bậc hai.

Đây không phải lần đầu AlphaEvolve gây chấn động. Trước đó, hệ thống này đã phá kỷ lục 56 năm trong nhân ma trận, tối ưu lịch vận hành trung tâm dữ liệu của Google và phát hiện các sơ đồ đơn giản hóa cấu trúc chip AI. Khi một hệ thống tự phát hiện thuật toán để tối ưu hóa quá trình huấn luyện của mình, ranh giới giữa công cụ và chủ thể sáng tạo ngày càng trở nên mờ nhạt.