Đẩy mạnh phân quyền cho Chủ tịch UBND thành phố
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nêu rõ, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, dự thảo luật được thiết kế theo cách tiếp cận “cộng - trừ” so với Luật Thủ đô.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú lý giải: “Vì thủ đô Hà Nội cũng là một đô thị đặc biệt nên dự thảo luật này sẽ kế thừa những khung chính sách chung nhất, “cộng” thêm những cơ chế đặc thù vượt trội dựa trên thực tiễn kinh tế - xã hội năng động của TPHCM và “trừ” đi những nội dung mang tính chất trung tâm hành chính - chính trị đặc thù của Hà Nội”.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, mục tiêu ban đầu là xây dựng luật áp dụng cho TPHCM nhưng sau đã được điều chỉnh, hướng tới một hành lang pháp lý chung cho các đô thị đặc biệt, không chỉ giải quyết các vấn đề ngắn hạn mà còn tạo không gian phát triển dài hạn.
Các ý kiến tại hội nghị thể hiện sự đồng thuận về việc đẩy mạnh phân quyền cho TPHCM cũng như cá nhân người đứng đầu, cụ thể là Chủ tịch UBND thành phố. Ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) nêu quan điểm, Chủ tịch UBND thành phố cần được trao thẩm quyền trực tiếp để điều hành các vấn đề kinh tế - xã hội khẩn cấp (thay vì cơ chế tập thể UBND quyết định), từ đó nâng cao tính quyết đoán và trách nhiệm giải trình. Điều này đặc biệt quan trọng đối với một đô thị đặc biệt có khối lượng công việc khổng lồ và yêu cầu xử lý nhanh chóng như TPHCM.
Bên cạnh đó, do có sự thay đổi về đối tượng điều chỉnh (không chỉ riêng cho TPHCM), đại diện Bộ Nội vụ đề xuất nghiên cứu đưa vào luật nội hàm về các khu kinh tế thế hệ mới; các đô thị hạt nhân trực thuộc tỉnh hoặc các đơn vị hành chính dưới cấp tỉnh nhưng có vai trò động lực tăng trưởng; nhấn mạnh ý tưởng về các “phường xã hội chủ nghĩa”, giúp các đô thị đặc biệt tổ chức lại bộ máy linh hoạt và hiệu quả hơn tại các địa bàn trọng điểm...
Ngân sách địa phương đóng vai trò “vốn mồi”
Cơ chế tài chính - ngân sách cho TPHCM là vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm cho ý kiến. Đại diện Bộ Tài chính tán thành quan điểm phát triển TPHCM không chỉ cho riêng địa phương mà để thành phố phát huy vai trò đầu tàu, đóng góp trở lại cho sự phát triển chung của cả nước; song băn khoăn với đề xuất “để lại toàn bộ số tăng thu ngân sách trung ương và 100% tiền sử dụng đất để thành phố chủ động nguồn lực đầu tư hạ tầng” sẽ ảnh hưởng đến vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi phân tích, bản chất của Luật Đô thị đặc biệt là tạo ra các cơ chế để TPHCM phát huy tiềm năng sẵn có. Ngân sách địa phương sẽ đóng vai trò như một nguồn “vốn mồi” để dẫn dắt, kéo theo các nguồn lực xã hội khác, tạo ra sự phát triển “2 con số” cho đầu tàu kinh tế của cả nước.
Khi kinh tế tư nhân phát triển, nguồn thu sẽ tăng lên, từ đó tạo ra nguồn thu ngân sách dồi dào và bền vững hơn. Đồng chí gợi ý cần rà soát và nghiên cứu thêm các luật hiện hành, chẳng hạn như Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó bổ sung vào dự thảo luật các cơ chế chính sách mới, mạnh mẽ hơn nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân tại TPHCM.
“TPHCM phải giải được nội hàm, rằng với những gì Quốc hội trao cho, thành phố sẽ phải làm ra miếng bánh ngân sách lớn hơn, đóng góp vào ngân sách từ TPHCM cho ngân sách trung ương sẽ lớn hơn. Khi đó, tôi tin chắc Bộ Tài chính sẽ cởi mở hơn trong việc giao thêm quyền tự chủ về tài chính cho thành phố”, đồng chí Phan Văn Mãi gợi mở.
Trao đổi với các đại biểu, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường khẳng định việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là mong mỏi của đông đảo nhân dân cũng như các thế hệ lãnh đạo thành phố. TPHCM đang tiếp cận luật với tinh thần tìm kiếm một không gian phát triển lớn hơn, nâng cao năng lực tự chủ để thực hiện phương châm “TPHCM vì cả nước và cả nước vì TPHCM”.
Tiếp thu ý kiến tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết bộ sẽ phối hợp với TPHCM tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật trong ngày 24 và 25-6. Sau đó, dự thảo sẽ được gửi xin ý kiến chính thức các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức liên quan và dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại phiên họp thường kỳ tháng 7.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, thành phố quan tâm sâu sắc đến các “cơ chế dư địa” - những chính sách cho phép thành phố chủ động tạo ra và nuôi dưỡng các nguồn thu mới, từ đó có thêm nguồn lực tài chính để tái đầu tư vào hạ tầng và phúc lợi.
“Nếu thành phố có cơ chế để phát huy mạnh mẽ hơn, tỷ lệ đóng góp về Trung ương chắc chắn sẽ tốt hơn”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cam kết.
Nguồn: https://www.sggp.org.vn/hanh-lang-phap-ly-chung-cho-cac-do-thi-dac-biet-post858998.html






