Hạnh phúc ở xứ Yên

Từ thời Lê, cái tên Trấn Yên (tỉnh Lào Cai) đã chở che cho khát vọng về một vùng đất "giữ trọn sự bình yên" nơi cửa ngõ Tây Bắc. Thế nhưng, thiên nhiên không phải lúc nào cũng chiều lòng người. Những trận bão lũ liên tiếp đã cuốn trôi tài sản, hoa màu, để lại trong ánh mắt người dân vùng cao nỗi lo âu và chông chênh, nhất là với các hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách. Giữa thời điểm lòng người chông chênh, dòng vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã có mặt kịp thời như một "điểm tựa" để những người nông dân chân lấm, tay bùn có có cơ hội vực dậy sau thiên tai, viết tiếp hành trình tìm kiếm hạnh phúc trên chính mảnh đất quê hương.

Bình yên dệt nên hạnh phúc

Tâm sự cùng chúng tôi, chị Nguyễn Thị Hiến (thôn Đào Thịnh) cho biết, ở nơi đất ít, dốc nhiều, người Trấn Yên chọn gắn bó với cây quế bởi đó là loại cây duy nhất biết thương người nghèo, cứ bám rễ vào đất sỏi mà lớn lên. Không có bộ phận nào của cây quế bị bỏ đi, vỏ quế làm dược liệu, gia vị; lá và cành nhỏ dùng chưng cất tinh dầu; gỗ quế dùng trong xây dựng và làm đồ gia dụng. Với mật độ che phủ lớn, cây quế đóng vai trò quan trọng trong việc giữ đất, chống xói mòn và điều tiết nguồn nước. Cũng vì thế mà dù trải qua nhiều lẫn thiên tai, mưa lũ, rừng quế của bà con vẫn bình an vô sự, kinh tế của người dân vẫn đều đặn phát triển. Từ nguồn vốn vay của NHCSXH, nhiều hộ gia đình đã chủ động mở rộng diện tích rừng trồng, phát triển vườn ươm cây giống và đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm từ quế phục vụ xuất khẩu.

Chính nhờ "bức tường" quế vững chãi đã tạo nên vùng đệm an toàn, che chắn cho những cánh đồng dâu tằm xanh mát ở những vùng đất bằng phẳng hơn. Bà Nguyễn Thị Tuyết Nga, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên cho biết, những bãi dâu ở đây có tuổi đời hơn 15 năm. Để duy trì bãi dâu có tuổi đời hàng chục năm, người dân đã áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng thân và bã dâu ủ cùng phân tằm để tạo nguồn phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng trả lại cho đất. Mỗi năm, nông dân thu hoạch 2 vụ lá chính để phục vụ nghề truyền thống nuôi tằm, dệt vải. Không chỉ dừng lại ở việc nuôi tằm lấy kén, cây dâu còn tạo các sản phẩm giá trị gia tăng như "Rượu dâu phu thê" - thức quà thanh tao không chỉ bồi bổ sức khỏe, mà còn chuyên chở nét đẹp văn hóa đặc trưng, nồng hậu của con người vùng đất quế.

Nhưng cuộc đời vốn chẳng phải là một mặt hồ phẳng lặng. Khi những nương quế, bãi dâu đang độ xanh màu, biến cố thiên tai bỗng chốc ập đến như một phép thử nghiệt ngã, khiến cuộc sống của người dân vùng cao rơi vào cảnh đảo lộn giữa trăm bề khó khăn. Biến cố ấy càng khó đón nhận với lão nông Nguyễn Văn Hà (thôn Lan Đình) gắn bó hơn 20 năm với nghề trồng dâu, nuôi tằm. Sở hữu hơn 2 mẫu đất trồng dâu cùng nhà và xưởng, lần đầu tiên ông Nguyễn Văn Hà chứng kiến, mọi tài sản và công sức của gia đình ông bị nhấn chìm dưới dòng nước lũ. Tằm may mắn được đưa đến an toàn nhưng cũng chẳng trụ được lâu vì chúng rất nhạy cảm, cần sự sạch sẽ. Lá dâu bị bùn phù sa bám bẩn, nhiều diện tích dâu non bị thối, các dụng cụ nuôi tằm hư hỏng nặng. Cơn lũ không chỉ cuốn đi tài sản mà còn suýt chút nữa đánh gục cả niềm tin và ý chí của người lão nông dày dạn kinh nghiệm nhất vùng vì khoản nợ vay từ ngân hàng vẫn trực chờ đến hạn phải trả.

Trồng dâu nuôi tằm trở thành nghề mang lại giá trị kinh tế cai cho người nông dân Trấn Yên

Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên cho biết, sau khi sáp nhập và triển khai mô hình chính quyền hai cấp, Trấn Yên có 55/61 thôn bị thiệt hại, ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh và sinh kế của người dân bởi các đợt bão lũ gần đây như bão Yagi, bão số 10 (bão Bualoi). Trong đó, vùng dâu tằm thiệt hại đến 90%, vùng trồng và sản xuất quế bị thiệt hại nặng nề do sạt lở và mưa lũ. “Chỉ sau một đêm, hơn 2.000 gốc quế đang vào độ thu hoạch bị vùi lấp trong đất đá, hơn ba tạ quế khô thành phẩm bị dòng nước đục ngầu cuốn trôi. Lúc ấy, tôi thấy mình như rơi xuống vực sâu. Ba trăm triệu đồng… tất cả đi hết rồi. Máy móc hỏng, đồi quế mất. Nhìn sang hàng xóm, ai cũng trắng tay như mình. Không biết bám víu vào đâu để mà đứng dậy nữa” chị Nguyễn Thị Hiến thầm thì, giọng nghẹn lại.

Bản lĩnh vực dậy từ điểm tựa niềm tin

Thấu hiểu những khó khăn của những nông dân mộc mạc trong biến cố, bà Nguyễn Thị Bích Ngân, Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Trấn Yên cho biết, địa bàn thường xuyên đối mặt với bão lũ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sinh kế của người dân, đặc biệt là hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách. Bám sát chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và NHCSXH các cấp, Phòng giao dịch đã chủ động triển khai nhiều biện pháp đồng bộ nhằm xử lý nợ rủi ro và đáp ứng nhu cầu vốn khôi phục sản xuất. Bên cạnh đó, ngân hàng linh hoạt áp dụng các chính sách hỗ trợ sau thiên tai như: Gia hạn nợ đối với khoản vay thiệt hại dưới 40%; khoanh nợ tối đa 3 năm cho khoản vay thiệt hại từ 40% đến dưới 80%; khoanh nợ tối đa 5 năm cho khoản vay thiệt hại từ 80-100%; trong thời gian khoanh nợ, khách hàng không phải trả nợ gốc và không phải trả lãi.

Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai Đỗ Long Thảo cho biết, NHCSXH thực hiện phương châm “phục vụ tại nhà, giải ngân - thu nợ tại xã” và luôn đặt tinh thần “hết lòng vì dân, tận tâm phục vụ”. Dù là khi thuận lợi hay khó khăn, sự phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội được triển khai rất hiệu quả, đặc biệt trong khâu tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân vay vốn. Sau các đợt thiên tai, toàn tỉnh có 560 hộ vay của NHCSXH bị thiệt hại với tổng dư nợ khoảng 50 tỷ đồng. Chi nhánh đã báo cáo NHCSXH và UBND tỉnh để bổ sung 400 tỷ đồng vốn phục hồi sau bão lũ, giúp người dân sớm ổn định đời sống và sản xuất. Ngoài ra, chúng tôi đã đề nghị khoanh nợ cho 57 khách hàng, với tổng số tiền 2,2 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các chương trình tín dụng chính sách với các chương trình khác nhau đã gần như phủ kín. Mô hình ủy thác cho vay cũng đã chứng minh tính ưu việt khi huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị, giúp vốn tín dụng chính sách đến đúng người, đúng thời điểm; đồng thời nâng cao ý thức sử dụng vốn của người vay, gắn kết hội viên với tổ chức hội, củng cố niềm tin của người dân vào chính sách của Đảng và Nhà nước.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa ý Đảng và lòng dân thông qua nhịp cầu tín dụng của NHCSXH tạo ra động lực mạnh mẽ để bà con vững vàng trên hành trình vượt khó

Những nỗ lực này đã được gặt hái những thành quả ngay trong những ngày đầu Xuân mới. Khi vừa nhận được khoản vay 100 triệu đồng thuộc chương trình tạo việc làm, cùng chính sách khoanh nợ 60 tháng, không phải trả lãi, gia đình chị Nguyễn Thị Hiến đã nhanh chóng sửa chữa máy móc, củng cố diện tích quế bị sạt lở và phục hồi sản xuất. Đến nay, công việc sản xuất của chị đã ổn định trở lại, mỗi tháng thu hoạch hơn 4 tạ quế tươi và khô. Việc tái thiết mô hình cũng tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương với thu nhập 7-8 triệu đồng/người/tháng.

“May mắn có nguồn vốn của NHCSXH tiếp sức, chúng tôi càng thêm trân quý tình nghĩa đồng bào và nỗ lực hơn trong phát triển kinh tế”, chị Nguyễn Thị Hiến xúc động nói.

Không chỉ vậy, niềm vui hiện rõ trên khuôn mặt của ông Nguyễn Văn Hà. “Nhờ có cán bộ NHCSXH có mặt kịp thời, động viên và hỗ trợ giãn nợ 3 năm, tôi mới có niềm tin để cố gắng phục hồi và phát triển sản xuất. Nếu không cố gắng, hóa ra mình phụ tấm chân tình của mọi người hay sao”. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, ông hối hả làm đất, bón phân và chăm sóc cây dâu non để kịp Tết Nguyên đán. Nhờ đó, mô hình nuôi tằm của gia đình đã nhanh chóng ổn định trở lại, mỗi tháng cho thu hoạch 3 tạ kén, giá bán 21 triệu đồng/tạ, tạo thu nhập bền vững cho gia đình và 4 lao động địa phương.

Sự hồi sinh không chỉ được đo bằng sản lượng hay con số thu nhập, mà bằng chính bản lĩnh đứng dậy của con người sau thiên tai, khi niềm tin được tiếp sức đúng lúc, đúng cách. Kết quả này có thể thấy rõ hơn bức tranh rộng lớn của công cuộc giảm nghèo và phát triển bền vững nơi miền sơn cước. Xác định công tác giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị, trong mỗi giai đoạn, tỉnh Lào Cai hỗ trợ mạnh mẽ sản xuất hàng hóa và kết nối vùng, thúc đẩy sản xuất, nâng cao đời sống, tạo lực đẩy cho giảm nghèo bền vững. Hết năm 2025, tỉnh Lào Cai đã đạt kết giảm nghèo ấn tượng, với tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh dự ước giảm còn 2,68%. Tính cả giai đoạn 2021-2025, Lào Cai giảm 15,74% hộ nghèo, vượt 0,44% so với mục tiêu Chính phủ giao. Riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4,46%/năm. Tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh ước đạt 98%, nhiều công trình cấp nước tập trung được đầu tư mới hoặc nâng cấp.

Dù đạt kết quả ấn tượng, Lào Cai vẫn đối mặt với thách thức không nhỏ đó là toàn tỉnh hiện còn 23 xã có tỷ lệ nghèo từ 20-40%. Trong khi đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I (2025-2030) xác định “lấy con người làm trung tâm”, chăm lo toàn diện 7 trụ cột hạnh phúc: y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, điện, thông tin, việc làm - thu nhập.

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo, năm 2026, Lào Cai tiếp tục triển khai thực hiện tốt các chính sách đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2026-2030; từng bước thu hẹp khoảng cách chênh lệch về thu nhập và đời sống giữa đô thị và nông thôn, giữa vùng thấp và vùng cao; tạo điều kiện cho người nghèo, hộ nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản; phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo giảm 3,9%...

Trên hành trình đó, “sự gắn kết chặt chẽ giữa ý Đảng và lòng dân thông qua nhịp cầu tín dụng này không chỉ củng cố niềm tin vào hệ thống chính trị mà còn tạo ra động lực mạnh mẽ để bà con vững vàng trên hành trình vượt khó, vươn tới một tương lai hạnh phúc và thịnh vượng bền vững”, Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai khẳng định.

Nguồn: https://thoibaonganhang.vn/hanh-phuc-o-xu-yen-178012.html