Concert Anh trai vượt ngàn chông gai sử dụng hát đè để đảm bảo phương án an toàn - Ảnh: BTC
Văn bản được triển khai trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND TP.HCM về việc chấn chỉnh việc biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, ứng xử văn hóa của cá nhân, tổ chức trên môi trường số.
Hát nhép, hát đè và "té ngửa"
Không phải tự nhiên mà có động thái trên. Những năm qua có không ít trường hợp ca sĩ hát nhép gây tranh cãi.
Gần nhất là việc Nguyễn Duyên Quỳnh hát nhép bài "tủ" Viết tiếp câu chuyện hòa bình tại lễ trao giải Làn sóng xanh gây phản ứng gay gắt trên mạng xã hội, buộc ca sĩ phải lên tiếng xin lỗi vì "chưa mang lại trải nghiệm đẹp, hoàn chỉnh, chuyên nghiệp tới khán giả".
"Xin được rút kinh nghiệm sâu sắc và không ngại nắn nót lại chính mình, sửa đổi để tốt hơn, chỉn chu hơn", cô viết.
Hiện có không ít ca sĩ hot và có giá cát xê không hề thấp trên thị trường như Bích Phương, Hòa Minzy... cũng từng khiến khán giả băn khoăn giữa hát nhép hay hát đè.
Nếu hát nhép chỉ là việc ca sĩ cử động môi theo bản thu âm sẵn, microphone đôi khi không được bật thì với hát đè, ca sĩ vẫn hát thật nhưng trên nền bản thu có sẵn phần bè hoặc phần vocal chính đã thu nhỏ. Đây là thủ thuật làm dày thêm giọng hát, hỗ trợ khi ca sĩ thực hiện vũ đạo mạnh hoặc bù đắp cho giọng hát yếu.
Có không ít chương trình tính đến phương án an toàn mà sử dụng cách này để "bù" vào khả năng thanh nhạc có hạn của nghệ sĩ.
Tương tự, concert Anh trai say hi cũng dùng hát đè - Ảnh: BTC
Những concert lớn như Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi, Em xinh say hi, Y-Concert... đều sử dụng hát đè. Kể cả tiết mục có sự hiện diện của những nghệ sĩ có vocal, chẳng hạn Soobin, Phương Mỹ Chi, vẫn sử dụng hát đè...
Song kể cả sử dụng hát đè thì không phải lúc nào cũng "giấu" hết được. Ví dụ ở concert Anh trai say hi mùa 2 có sự chênh lệch khá lớn giữa các nghệ sĩ có vocal và các nghệ sĩ thiên về trình diễn hoặc các rapper ngay trong một tiết mục.
Dù ghi nhận những điều tích cực mà chương trình đã làm được, cũng phải sòng phẳng rằng chính những điều đó mang đến một số trải nghiệm âm nhạc không trọn vẹn cho khán giả.
Và dù hát nhép hay hát đè được cho là phương án an toàn của các nhà sản xuất, giám đốc âm nhạc và ca sĩ thì cũng không ít trường hợp lại trở thành con dao hai lưỡi, gây thất vọng cho khán giả.
Duyên Quỳnh từng gây tranh cãi khi hát nhép Viết tiếp câu chuyện hòa bình - Ảnh: FBNV
Soobin là một trong những ca sĩ vừa có thanh nhạc vừa trình diễn tốt - Ảnh: FBNV
Vụ Bích Phương bị giật micro mà giọng hát vẫn vang lên đều đều mấy năm trước hay khi kéo nốt cao thể hiện Tìm một nửa cô đơn ở fan concert cuối năm ngoái, Hòa Minzy kéo micro ra xa, thậm chí xuống tận bụng mà âm thanh vang lên vẫn chắc, dày, vang đã vô tình "tố cáo" khả năng hát thật của ca sĩ.
Trong showbiz, tình trạng trên không hiếm. Không phải tự nhiên khi Hồ Ngọc Hà hát live ca khúc Bang Bang bị "oét giọng" viral mạng xã hội, bên cạnh một số ý kiến chê giọng hát của ca sĩ thì nhiều người vẫn thông cảm cho cô.
Về tình trạng lạm dụng auto-tune - kỹ thuật mixing hiện đại giúp che giấu khuyết điểm (nốt phô, chênh) trong bản thu thì... càng nhan nhản.
Đó là lý do mà nhiều lúc nghe bản ghi âm/bản thu của ca sĩ và lúc nghe ca sĩ hát live trên sân khấu, khán giả "té ngửa" vì có cảm giác bị phản bội.
Trung Quân, Quốc Thiên, Hương Tràm đều là những nghệ sĩ có khả năng hát live - Ảnh: FBNV
Lo chạy show, đâu còn thời gian học lời
Là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình lớn, nhạc sĩ Hữu Vượng chia sẻ với Tuổi Trẻ, khán giả bao giờ cũng muốn nghe ca sĩ hát live.
Tuy nhiên vì nhiều yếu tố, không phải lúc nào khán giả cũng được nghe hát live, thay vào đó là hát nhép, hát đè.
"Song nói đây có phải là một vấn nạn hay không cũng tùy tính chất của từng chương trình, quan điểm của mỗi người và đôi khi nằm ngoài ý muốn của nghệ sĩ mà phụ thuộc vào phía ban tổ chức", anh nói.
Có những chương trình bắt buộc phải hát nhép thì ca sĩ dẫu hát live tốt vẫn phải nhép để đảm bảo tính an toàn, hạn chế tối đa sự cố đáng tiếc về kỹ thuật, âm thanh - vốn còn nhiều hạn chế ở Việt Nam, nhất là những chương trình truyền hình trực tiếp.
Nhưng hát nhép trong các live concert/live show cá nhân hoặc chạy show bên ngoài thì không chấp nhận được. Nhạc sĩ cho đây là hành vi lừa dối khán giả, trái với đạo đức nghề nghiệp, vì khán giả trả tiền để chiêm ngưỡng giọng hát thật của ca sĩ cũng như những tương tác của họ với dàn nhạc/ ban nhạc chứ không phải là hát nhép, hát đè như một sự lừa dối hào nhoáng.
Nhạc sĩ Hữu Vượng, giám đốc âm nhạc concert Tổ quốc trong tim, đồng thời đứng sau các concert của Tùng Dương, Hà Anh Tuấn, Phan Mạnh Quỳnh cũng như nhiều sản phẩm âm nhạc của Hồng Nhung, Thu Phương, Hương Tràm, Đông Hùng... - Ảnh: FBNV
Hiện ở V-pop có một số ca sĩ thích hát live và live tốt hiện nay như Thanh Lam, Tùng Dương, Hà Trần, Mỹ Tâm, Hồng Nhung... Trẻ hơn có Trung Quân, Soobin, Quốc Thiên, Võ Hạ Trâm, Hương Tràm, Hoàng Dũng, Myra Trần, Đông Hùng, Lâm Bảo Ngọc...
Về hát đè, hiện hình thức này đang tràn lan, chiếm đến 70% trong các concert, lễ hội hoặc sự kiện âm nhạc có nhiều ca sĩ tham gia. Tuy nhiên, theo Hữu Vượng, "vẫn có thể chấp nhận được và thực tế có một số thể loại nhạc phải có hát đè. Trên thế giới, tình trạng hát đè cũng phổ biến".
Hữu Vượng nói: "Vì sao so với lớp các ca sĩ ngày nay, thế hệ ca sĩ ngày xưa được đánh giá cao hơn, luôn có chỗ đứng vững chắc trong lòng khán giả. Có những giọng hát vượt thời gian. Vì họ hát thật và cũng không có công nghệ nào hỗ trợ cho họ ngoài nội lực của chính mình".
Nghe Thanh Lam và Hà Trần live Bài ca đêm và Cho em một ngày - Video: LÀN SÓNG XANH
Trong khi đó nhiều ca sĩ trẻ hiện nay nổi tiếng quá sớm nhưng lại thiếu thời gian trau dồi kỹ năng thanh nhạc đã tiến vào con đường cầm micro. Họ bị cuốn vào vòng xoáy "chạy show" kiếm tiền, không có thời gian tập luyện dẫn đến việc thiếu tự tin và phải sử dụng các phương tiện kỹ thuật để hỗ trợ.
Ngoài ra xu hướng âm nhạc hiện đại đòi hỏi ca sĩ phải kết hợp vũ đạo và trình diễn nhiều khiến họ không thể tập trung hoàn toàn vào giọng hát, dẫn đến việc phải thu trước để đảm bảo chất lượng phần nghe.
Tuy nhiên ngành công nghiệp biểu diễn bắt buộc phải có quy chuẩn và ngày càng hoàn thiện. Không chỉ trau dồi về khả năng trình diễn mà nghệ sĩ còn phải trau dồi về thanh nhạc.
Có như thế mới đi vững bằng hai chân và dù bao xu hướng đến rồi đi, tên tuổi của họ vẫn còn đó.
Nếu hát live quá bấp bênh
Tùng Dương là ca sĩ thích hát live và hát live tốt - Ảnh: T.T.D.
Về văn bản nghiêm cấm hành vi lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng âm thanh từ bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp trên sân khấu (hát nhép), ca sĩ Mỹ Lệ cho biết cô hoàn toàn tán thành.
"Thế hệ ca sĩ như tôi mà kêu hát nhép thì thật sự là một cực hình. Bởi thời còn hoạt động sung sức, mỗi đêm chạy show năm bảy tụ điểm, phòng trà, hát cộng lại cũng 30 đến 40 bài toàn live cùng ban nhạc. Khi đó ban nhạc, ca sĩ và khán giả cộng hưởng cảm xúc rất nhiều, chúng tôi vì thế cũng rất hay "phiêu".
"Phiêu" quen rồi mà kêu nhép thật quá khó, phải tập dữ lắm mới không đơ hay lộ khẩu hình.
Nhưng ngày nay có nhiều chương trình quy mô rất rộng lớn, đông người trình diễn với nhiều "trò" diễn ra cùng một lúc, việc hát nhép đôi khi theo yêu cầu bắt buộc từ của nhà tổ chức để đảm bảo cho tính thành công của tiết mục.
Hoặc có khi đó là các tiết mục trong lễ hội với pháo hoa, khói lửa sân khấu ì đùng thì việc hát live cũng quá "bấp bênh". "Vậy nên tôi cho rằng cũng tùy theo tính chất của từng chương trình mà mình "nghiêm cấm"" - ca sĩ Mỹ Lệ nói.
Khá đồng quan điểm với ca sĩ Mỹ Lệ, ca sĩ Tùng Dương cho hay anh hoàn toàn ủng hộ việc ca sĩ bắt buộc phải hát live như một vocalist thật sự trong những live show, concert...
Một bản ghi để "nhép" dù rất "sạch" về âm thanh, âm sắc vẫn không ép phê bằng một bản live thực thụ, khó khiến ca sĩ hay khán giả thăng hoa khi trình diễn và thưởng thức.
Tùng Dương nói: "Tuy không cổ xúy cho việc hát nhép nhưng thật lòng có rất nhiều chương trình tôi cho rằng việc hát nhép là khó tránh khỏi. Ví dụ đó là sự kiện mà âm thanh chỉ đảm bảo cho việc phát biểu chứ không phải để trình diễn âm nhạc hoặc các chương trình trực tiếp với quá nhiều "tầng" biểu diễn mà âm thanh chuyển tiếp để lên sóng là analog.
Trong một số trường hợp, ca sĩ đang bệnh nặng, không thể live thì hát nhép cũng là một giải pháp. Tuy nhiên với những hoàn cảnh trên, ban tổ chức cũng phải thông qua cấp quản lý và xin phép được sử dụng âm thanh từ bản ghi âm".
Nguồn: https://tuoitre.vn/hat-nhep-su-lua-doi-hao-nhoang-20260331084100942.htm
![[Ảnh] Kiến tạo các đô thị ven sông Đồng Nai](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/03/31/1774936857389_ndo_br_z7673258220978-0364bf985edfd080118668ad3c015934-resize-5023-jpg.webp)
Bình luận (0)