Quan hệ đối tác chiến lược ngày càng sâu sắc
Cuộc hội đàm giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin bắt đầu bằng một cuộc gặp “hẹp”, "thân mật" để thảo luận các vấn đề nhạy cảm. Sau đó là một cuộc gặp "mở rộng" với nhiều đại biểu hơn, kết thúc vào khoảng 2 giờ chiều giờ địa phương.
Trong bài phát biểu sau hội đàm, ông Tập Cận Bình Cận Bình cho biết quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang ở “cấp độ đối tác chiến lược toàn diện cao nhất. Về phần mình, Putin ca ngợi mối quan hệ giữa hai nước đang ở “mức độ cao chưa từng có”, đồng thời khẳng định Moscow vẫn là “nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông. Putin cũng mời Tập Cận Bình đến thăm Nga vào năm tới.
Hai bên nhất trí gia hạn Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác ký kết cách đây 25 năm, cùng với lời kêu gọi chung về một “thế giới đa cực” và “quan hệ quốc tế mới”. Cả hai bên đều bác bỏ “hành vi bắt nạt đơn phương” và “bá quyền”, chỉ trích các chính sách của Mỹ, bao gồm cả hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” do ông Trump đề xuất.
Hơn 20 văn kiện được ký kết
Điện Kremlin cho biết, Moscow và Bắc Kinh đã ký khoảng 20 văn kiện liên Chính phủ, liên cơ quan và doanh nghiệp, liên quan đến công nghệ, thương mại, nghiên cứu khoa học và sở hữu trí tuệ. “Nhiều văn kiện trong số này tập trung vào việc tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế”, tuyên bố nêu rõ. Giám đốc điều hành Sberbank, German Gref cho biết, Nga hy vọng sẽ cung cấp năng lượng cho mô hình AI GigaChat hàng đầu của mình bằng các chip do Trung Quốc sản xuất, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây tiếp tục ngăn chặn Nga tiếp cận phần cứng tiên tiến từ nước ngoài.
Theo phía Nga, kim ngạch thương mại song phương năm ngoái đạt gần 240 tỷ USD, trong khi phía Trung Quốc cho biết thương mại hai chiều tăng 20% trong bốn tháng đầu năm nay.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: “Hai bên cần tận dụng đà phát triển này, tăng cường kết nối giữa Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc với chiến lược phát triển của Nga đến năm 2030, thúc đẩy nâng cấp hợp tác cùng có lợi trên nhiều lĩnh vực và phục vụ tiến trình phát triển, phục hưng của cả hai nước”.
Điện Kremlin cho biết, gần như toàn bộ giao dịch xuất nhập khẩu giữa Nga và Trung Quốc hiện được thanh toán bằng đồng ruble và nhân dân tệ. “Nói cách khác, chúng tôi trên thực tế đã xây dựng được một hệ thống thương mại song phương ổn định, có khả năng chống chịu trước tác động từ bên ngoài và những biến động tiêu cực của thị trường toàn cầu”, tuyên bố của Nga nêu rõ.
Doanh nhân người Nga Oleg Deripaska cho biết, Nga và Trung Quốc đã nhất trí hợp tác trong các dự án ở các nước đang phát triển, đặc biệt là châu Phi. “Vấn đề không phải là hàng tỷ USD, mà là các dự án chúng ta có thể cùng nhau theo đuổi, không chỉ ở Trung Quốc và không chỉ ở Nga, mà còn ở các nước thứ ba.
Tuyên bố chung về thế giới đa cực
Kết thúc hội đàm, ngoài một tuyên bố chung về mối quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt, hai nhà lãnh đạo đã ra tuyên bố chung về việc “thúc đẩy một thế giới đa cực và kiểu quan hệ quốc tế mới”. Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov mô tả đây là văn kiện chính sách dài 47 trang.
Khái niệm “thế giới đa cực” được hiểu là trật tự quốc tế trong đó quyền lực và tầm ảnh hưởng về kinh tế, quân sự, ngoại giao được phân bổ cho từ ba quốc gia trở lên, thay vì tập trung vào một hoặc hai cường quốc.
Các tuyên bố chung của Bắc Kinh và Moscow có sự đồng bộ cao, khi đọc kỹ sẽ thấy sự nhất quán mạnh mẽ trong thông điệp và chỉ có những khác biệt nhỏ về phong cách. Phiên bản tiếng Nga được phát hành vào đầu ngày, tiếp theo là phiên bản tiếng Trung vào buổi tối.
Cả hai văn bản đều sử dụng ngôn ngữ địa chính trị gần như giống nhau, bao gồm các tham chiếu đến "bá quyền", "chủ nghĩa đơn phương" và chỉ trích trật tự toàn cầu do phương Tây dẫn đầu, và phản ánh sát sao nhau trong việc phác thảo các thỏa thuận chính thức và các cam kết song phương trước đó.
Tuyên bố chung chỉ trích Mỹ vì làm suy yếu sự ổn định toàn cầu, đặc biệt là việc tìm cách phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng" (Golden Dorm). Theo tuyên bố, kế hoạch của ông Donald Trump về một hệ thống đánh chặn tên lửa đặt trên mặt đất và ngoài không gian đe dọa sự ổn định chiến lược toàn cầu.
Tuyên bố cũng đồng thời chỉ trích Washington vì để một hiệp ước hạn chế kho vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga hết hiệu lực. Hiệp ước này đã hết hạn vào tháng 2, và ông Donald Trump không phản hồi đề xuất của Moscow về việc gia hạn thêm một năm đối với các giới hạn về tên lửa và đầu đạn hạt nhân - điều mà một số chính trị gia Mỹ cho rằng sẽ cản trở khả năng Washington ứng phó với sự gia tăng năng lực hạt nhân của Trung Quốc.
Tuyên bố do Điện Kremlin công bố bằng tiếng Nga nêu rõ: "Tình hình toàn cầu đang trở nên phức tạp hơn. Chương trình nghị sự về hòa bình và phát triển toàn cầu đang đối mặt những rủi ro và thách thức mới, đồng thời tồn tại nguy cơ cộng đồng quốc tế bị chia rẽ và quay trở lại với 'luật rừng'. Tất cả những nỗ lực của một số quốc gia nhằm đơn phương điều hành các vấn đề toàn cầu, áp đặt lợi ích của họ lên toàn thế giới và hạn chế sự phát triển có chủ quyền của các nước khác theo tư duy của thời kỳ thuộc địa đều đã thất bại". Tuyên bố chung cũng lên án việc tấn công các nhà lãnh đạo quốc gia cũng như việc bắt cóc và truy tố trái phép các nhân vật quốc gia, mà không nêu tên cụ thể.
Tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc hội đàm Tập và Tổng thống Nga Vladimir Putin cho thấy rằng, dù nhà lãnh đạo Trung Quốc tìm kiếm mối quan hệ ổn định và mang tính xây dựng với ông Donald Trump, ông vẫn có khác biệt căn bản với Washington trong các vấn đề then chốt - nơi lập trường của Bắc Kinh gắn kết chặt chẽ hơn với Moscow.
Thỏa thuận khí đốt vẫn khó thành hiện thực
Tuy nhiên, trong khi cùng thống nhất về các vấn đề an ninh toàn cầu, hai nhà lãnh đạo lại không đạt được bước đột phá mà Moscow từ lâu mong muốn: một hợp đồng cho tuyến đường ống mới giúp Nga có thể tăng hơn gấp đôi lượng khí đốt tự nhiên bán sang Trung Quốc.
Trong chuyến thăm gần nhất của ông Putin vào tháng 9/2025, tập đoàn khí đốt Nga Gazprom cho biết hai bên đã đồng ý thúc đẩy dự án Power of Siberia 2 - tuyến đường ống dài khoảng 2.600km, dự kiến vận chuyển 50 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm từ Nga sang Trung Quốc thông qua Mông Cổ.
Điện Kremlin cho biết hai bên đã đạt được “sự hiểu biết chung về các tham số” của dự án, dù chưa có chi tiết hay thời gian biểu rõ ràng nào được thống nhất.
Trung Quốc hầu như không công khai nhiều thông tin về dự án này. Trong khi ông Tập Cận Bình hôm 20/5 nói rằng, hợp tác năng lượng và kết nối tài nguyên nên là “hòn đá tảng” trong quan hệ Trung - Nga, ông không đề cập trực tiếp tới đường ống.
Theo các nhà phân tích, vấn đề then chốt là giá khí đốt vẫn chưa được giải quyết, và đàm phán có thể kéo dài nhiều năm.
“Những bất đồng cốt lõi về giá cả, tài chính và các điều khoản hợp đồng dường như vẫn chưa được giải quyết”, ông Daniel Sleat, cố vấn chính sách cấp cao tại Tony Blair Institute for Global Change, nhận định.
“Nga cần thỏa thuận này cấp bách hơn Trung Quốc sau khi mất phần lớn thị trường khí đốt ở châu Âu, trong khi Bắc Kinh dường như vẫn hài lòng với việc tiến chậm để duy trì tính linh hoạt trong các lựa chọn nguồn cung năng lượng tương lai”.
Buổi tiệc trà là sự kiện quan trọng nhất
Sau khi tiệc chiêu đãi kết thúc vào tối 20/5, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin bước vào cuộc trò chuyện bên tách trà với các chủ đề “không giới hạn” bởi những nghi lễ chính thức. Theo nhóm phóng viên tháp tùng Điện Kremlin, ông Putin đi cùng trợ lý chính sách đối ngoại của Điện Kremlin Yuri Ushakov, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, Phó Chánh văn phòng Phủ Tổng thống Nga Maxim Oreshkin và Đại sứ Nga tại Trung Quốc Igor Morgulov.
Phía Trung Quốc gồm Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Thái Kỳ, Ngoại trưởng Vương Nghị và Đại sứ Trung Quốc tại Nga Trương Hán Huy.
Trong bài phát biểu khai mạc buổi tiệc trà, ông Putin cảm ơn ông Tập Cận Bình về lời mời và những công việc họ đã cùng nhau thực hiện, nói rằng họ không chỉ xem xét những gì đã làm mà còn nhìn vào triển vọng hợp tác trong tương lai. Ông Putin đồng tình với ông Tập Cận Bình khi mô tả chuyến thăm là "rất thành công".
Về phần mình, ông Tập Cận Bình ca ngợi tuyên bố chung của hai bên và mô tả chuyến thăm là đã “đã mang lại kết quả tốt đẹp" và "nó cho thấy tầm vóc lịch sử của mối quan hệ giữa hai nước chúng ta". Về phần mình, ông Putin nói với ông Tập Cận Bình rằng "mỗi bước đi, mỗi chi tiết đều là kết quả của quá trình làm việc rất vất vả".
Trong khi đó, trợ lý ngoại giao Điện Kremlin Yuri Ushakov nói với hãng thông tấn Tass rằng, buổi tiệc trà là “sự kiện quan trọng nhất” trong chuyến thăm chính thức của ông Putin vì bầu không khí thân thiện rất lý tưởng để thảo luận các vấn đề nhạy cảm.
Vị thế của Trung Quốc
Ông Tập Cận Bình khép lại một tuần ngoại giao đáng chú ý khi liên tiếp gặp lãnh đạo của đối thủ chiến lược mạnh nhất của Trung Quốc và một trong những đối tác thân cận nhất của Bắc Kinh.
Trong bối cảnh ông Donald Trump tìm cách rút khỏi cuộc chiến với Iran còn lực lượng của ông Putin phần lớn vẫn vướng mắc ở Ukraine, các chuyến thăm này tạo cơ hội để nhà lãnh đạo Trung Quốc thể hiện Bắc Kinh như một trụ cột ổn định toàn cầu và một tác nhân ngoại giao không thể thiếu.
“Có vẻ như ông Tập Cận Bình đang nắm vị thế mạnh hơn so với cả ông Putin và ông Donald Trump. Cả hai nhà lãnh đạo đều đang vật lộn với những cuộc xung đột do chính họ tạo ra, vốn khó giải quyết hơn nhiều so với dự tính ban đầu”, bà Patricia Kim, nghiên cứu viên về chính sách đối ngoại tại Brookings Institution, nhận định.
“Trong khi đó, ông Tập Cận Bình có thể tập trung nhiều hơn vào việc củng cố Trung Quốc từ bên trong, đồng thời xây dựng hình ảnh một cường quốc ổn định và tự tin trên trường quốc tế”.
Nếu hội nghị với ông Donald Trump chủ yếu nhằm quản lý căng thẳng, thì cuộc gặp với ông Putin lại đặt ra thách thức khác: làm sao thể hiện tiến triển trong mối quan hệ mà hai bên từ lâu đã tuyên bố là “không giới hạn”. Ông Tập Cận Bình và ông Putin, những người đã gặp nhau hơn 40 lần, đều nhấn mạnh sự gắn kết giữa Nga và Trung Quốc - mối quan hệ được củng cố vào năm 2022 bằng việc ký hiệp ước đối tác chiến lược.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/hoi-dam-nga-trung-dau-la-nhung-diem-chinh-10417662.html
![[INFOGRAPHICS] 25 chỉ tiêu, nhóm chỉ tiêu TP Cần Thơ phấn đấu đến năm 2030](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/402x226/vietnam/resource/IMAGE/2026/05/25/1779688983034_1779688951.webp)
Bình luận (0)