Hội tụ và lan tỏa tinh hoa

Hòa ca của các miền di sản

Không gian Festival rộn ràng sắc màu văn hóa với sự hội tụ của các đoàn nghệ thuật, nghệ nhân đến từ nhiều vùng miền trong cả nước. Tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh, khu vực hội chợ, trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ, OCOP và ẩm thực diễn ra sôi động với hàng trăm gian hàng. Từ những sản phẩm làng nghề tinh xảo đến các món ăn truyền thống đậm đà hương vị quê hương… góp phần tạo nên một bức tranh sinh động về đời sống văn hóa - kinh tế của các địa phương. Nổi bật là khu trưng bày của bản văn hóa - sinh thái Thái Hải (xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên), một trong những bản du lịch tốt nhất thế giới, mang đến nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Tày. Du khách thích thú khi được hòa mình vào không gian sinh hoạt truyền thống với hình ảnh ba thế hệ người Tày cùng cất lên làn điệu hát Then, đàn Tính rộn ràng. Những sản phẩm thủ công như quả còn, vòng tay ngũ sắc, thuốc nam, bánh khảo, chè lam… được trưng bày đậm bản sắc văn hóa bản địa. Nghệ nhân Hà Thị Lan Anh chia sẻ: “Chúng tôi rất vui khi mang đến giới thiệu với đông đảo du khách những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình gồm sản phẩm du lịch cộng đồng, nghề mây tre đan, ẩm thực, các bài thuốc nam. Đây cũng là dịp để chúng tôi học hỏi, mở mang hiểu biết về văn hóa của các địa phương, vùng miền khác”.

Trình diễn di sản của Bản văn hóa - sinh thái Thái Hải trong khuôn khổ Festival Bắc Ninh.

Cũng trong khuôn khổ Festival, chương trình trình diễn di sản văn hóa phi vật thể cùng không gian “Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể đại diện các vùng, miền” đã trở thành điểm nhấn nổi bật, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương đến thưởng thức, trải nghiệm. Những làn điệu hát Xoan Phú Thọ, Nhã nhạc cung đình Huế, đờn ca tài tử Nam Bộ, cồng chiêng Tây Nguyên… cùng hòa quyện thành một “bản giao hưởng” di sản đầy màu sắc. Mỗi tiết mục là một lát cắt văn hóa, mang theo hồn cốt của từng vùng đất, tạo nên sự giao thoa hài hòa, sống động.

Festival còn sôi nổi với các hoạt động trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Triển lãm tranh dân gian Việt Nam tại làng tranh Đông Hồ - nơi hơn 100 tác phẩm thuộc các dòng tranh Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, làng Sình được trưng bày trong không gian đậm chất truyền thống. Hình ảnh các nghệ nhân cần mẫn khắc ván, in tranh, pha màu đã tái hiện sinh động một “chợ tranh xưa”, gợi nhớ không khí Tết cổ truyền của người Việt. Mỗi tờ tranh không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa, ký ức làng quê. Khi du khách trực tiếp trải nghiệm các công đoạn làm tranh, tình yêu di sản được lan tỏa một cách tự nhiên, sâu sắc.

Có thể nói, điểm nhấn nổi bật của không gian này chính là sự giao thoa và kết nối di sản - nơi mỗi vùng miền mang đến một sắc màu riêng, cùng hòa quyện để tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho Festival. Ông Nguyễn Mạnh Tường (Hải Phòng) chia sẻ: “Đến với Festival về miền di sản Bắc Ninh - 2026, chúng tôi thực sự ấn tượng khi được hòa mình vào không gian văn hóa đa sắc của nhiều vùng miền. Từ những tiết mục biểu diễn đặc sắc, ẩm thực phong phú đến các sản phẩm thủ công tinh xảo… đều mang lại cảm giác gần gũi, sinh động, đáng nhớ”.

Bản sắc Kinh Bắc tỏa sáng

Trong bức tranh đa sắc của di sản các vùng miền, phần sâu lắng và đậm nét nhất của Festival chính là không gian văn hóa Kinh Bắc – nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ, lan tỏa và thực sự “sống” trong đời sống cộng đồng. Tranh dân gian Đông Hồ tiếp tục là điểm nhấn giàu chiều sâu giữa không gian triển lãm. Nhiều du khách thích thú khi được tận tay in tranh trên giấy điệp, trải nghiệm màu sắc tự nhiên từ vỏ sò, lá cây, qua đó hiểu rõ hơn sự công phu, tỉ mỉ của nghề truyền thống. Không dừng lại ở trưng bày, các hoạt động trình diễn, trải nghiệm đã giúp công chúng tiếp cận gần hơn với giá trị văn hóa, lịch sử ẩn chứa trong từng bức tranh. Tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ, các dòng tranh về đề tài lịch sử, kháng chiến được giới thiệu đã mang đến góc nhìn mới mẻ, cho thấy tranh Đông Hồ bên cạnh phản ánh đời sống sinh hoạt của Nhân dân còn phản ánh tinh thần yêu nước và khát vọng độc lập qua từng thời kỳ. Nghệ nhân Nguyễn Hữu Hoa chia sẻ: “Mỗi bức tranh là một câu chuyện, một thông điệp mà cha ông gửi lại. Chúng tôi mong muốn thông qua Festival, di sản này sẽ đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ”.

Một tiết mục văn nghệ đặc sắc tại Lễ đón nhận Bằng của UNESCO; khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026”.

Bên cạnh đó, các hoạt động trưng bày “Tinh hoa di sản văn hóa Bắc Ninh”, triển lãm cổ vật, sinh vật cảnh… đã góp phần tái hiện một không gian Kinh Bắc giàu truyền thống, nơi quá khứ và hiện tại gặp gỡ trong từng hiện vật, tư liệu. Tại các bảo tàng, thư viện của tỉnh trưng bày, giới thiệu các hiện vật, hình ảnh, tư liệu quý về Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, nghề làm tranh Đông Hồ, di sản Dân ca Quan họ Bắc Ninh cùng các di sản tiêu biểu được UNESCO ghi danh.

Hội thi Dân ca Quan họ cấp tỉnh tổ chức tại Nhà hát Dân ca quan họ Bắc Ninh quy tụ hàng trăm nghệ nhân, liền anh, liền chị đến từ các làng quan họ. Những câu hát mượt mà, đằm thắm vang lên giữa không gian hội xuân làm say lòng người nghe, khơi dậy niềm tự hào về di sản được UNESCO vinh danh. Không khí Festival càng thêm rộn ràng với các hoạt động văn hóa cộng đồng, trò chơi dân gian tại không gian công cộng và khu dân cư. Tại Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang) và tuyến phố đêm Ngô Gia Tự (phường Kinh Bắc), nhiều chương trình nghệ thuật đường phố, dân vũ, nhảy sạp, múa rối nước, hát dân ca… diễn ra sôi nổi. Các trò chơi như kéo co, đập niêu, bắt chạch trong chum, đi cà kheo, ô ăn quan, nhảy bao bố… thu hút đông đảo người dân và du khách. Tất cả đã tạo nên một không gian lễ hội gần gũi, gắn kết cộng đồng, nơi mọi người cùng hòa mình vào nhịp sống văn hóa truyền thống. Trong khuôn khổ Festival còn có các lễ hội truyền thống đậm bản sắc, tiêu biểu là hội đền Vua Bà (làng Diềm). Đây là dịp để du khách tìm về quê hương Thủy tổ quan họ, khám phá không gian làng Việt cổ với các di tích như đình Diềm, đền Cùng giếng Ngọc, chùa Hưng Sơn…

Thanh, thiếu niên tham gia trò chơi dân gian nhảy sạp tại Quảng trường 3/2.

Với hơn 30 hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc diễn ra tập trung từ ngày 23/3 đến 1/4 tại nhiều địa phương, Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026” là dịp tôn vinh di sản, quảng bá hình ảnh, con người Bắc Ninh. Vượt lên khuôn khổ một sự kiện, Festival đã trở thành không gian kết nối, lan tỏa và đánh thức tiềm năng di sản trong đời sống đương đại. Những hoạt động đặc sắc vẫn đang tiếp tục diễn ra. Từ ngày 30/3 đến 1/4 (tức 12-14 tháng Hai âm lịch), lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm với nhiều nghi lễ như dâng hương tưởng niệm Trúc Lâm Tam Tổ, lễ cầu quốc thái dân an, rước Phật, tụng kinh cầu an… sẽ mang đến không gian văn hóa tâm linh sâu sắc.

Theo ông Trịnh Hữu Hùng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Festival không chỉ nhằm tôn vinh di sản mà còn hướng tới mục tiêu đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển, gắn với du lịch, giáo dục và đời sống cộng đồng. Qua đó, Bắc Ninh khẳng định vị thế vùng đất văn hiến, giàu bản sắc đồng thời thể hiện quyết tâm trong bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Vi Lệ Thanh

Nguồn: https://baobacninhtv.vn/hoi-tu-va-lan-toa-tinh-hoa-postid442176.bbg