Những tín hiệu trái chiều từ Mỹ, Iran và Israel trong ngày 11/6 cho thấy triển vọng đạt được thỏa thuận giữa Washington và Tehran vẫn chưa thực sự rõ ràng, bất chấp tuyên bố lạc quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết tiến trình đàm phán với Iran đã “được đưa lên cấp lãnh đạo cao nhất” của Tehran và nhận được sự “phê chuẩn” cần thiết.
Ông khẳng định các nội dung đàm phán cũng như những chi tiết cụ thể đã được tất cả các bên liên quan - bao gồm Mỹ, Israel, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan, Ai Cập và một số nước khác - thông qua về mặt nguyên tắc.
Trên cơ sở đó, ông Trump tuyên bố hủy kế hoạch không kích Iran trong đêm 11/6. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran vẫn tiếp tục được duy trì cho đến khi tiến trình này hoàn tất.
Vài giờ sau, từ Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump tiếp tục tuyên bố Mỹ đã đạt được “thỏa thuận tuyệt vời” với Iran để chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, đồng thời bày tỏ hy vọng văn kiện này sẽ có thể được ký kết tại châu Âu “trong vài ngày tới."
Theo ông Trump, thỏa thuận trên có nghĩa là “Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.” Bên cạnh đó, eo biển Hormuz cũng sẽ được mở trở lại sau khi thỏa thuận được ký kết.
Nhà lãnh đạo Mỹ đã trao đổi với các nhà lãnh đạo khu vực về thông tin này, trong đó có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Mặc dù vậy, không lâu sau tuyên bố của ông chủ Nhà Trắng, một quan chức cấp cao Israel khẳng định Israel chưa được thông báo về bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào giữa Mỹ và Iran. Cụ thể, Israel hiện chưa nắm được thông tin về việc văn kiện chính thức đã được hoàn tất hoặc được các bên thông qua.
Về phía Iran, hãng thông tấn bán chính thức Fars dẫn nguồn thạo tin xác nhận Tehran chưa phê chuẩn bất kỳ văn kiện nào liên quan đến bản ghi nhớ sơ bộ với Mỹ. Nguồn tin này bác bỏ thông tin cho rằng Iran đã chính thức chấp thuận bản dự thảo thỏa thuận đang được thảo luận.
Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, trên mạng xã hội X, Fars đăng tải thông tin tiết lộ Mỹ đã chấp nhận văn bản đề xuất của Iran. Theo đó, “khả năng thỏa thuận được các cơ quan ra quyết định cao nhất của Tehran thông qua là tương đối cao."
Đến nay, Chính phủ Iran vẫn chưa đưa ra xác nhận chính thức về việc hai bên đã đạt được thỏa thuận. Những phát biểu từ Tehran cho thấy các bên liên quan vẫn chưa thu hẹp được hoàn toàn những bất đồng, đặc biệt là đối với các vấn đề liên quan đến cơ chế thực thi và các cam kết cụ thể.
Giới quan sát nhận định những tuyên bố trái ngược từ Mỹ, Iran và Israel phản ánh thực tế rằng tiến trình đàm phán có thể mới chỉ đạt được những đồng thuận bước đầu thay vì một thỏa thuận hoàn chỉnh. Việc Mỹ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hệ thống cảng của Iran cũng được xem là dấu hiệu chứng tỏ các công cụ gây sức ép chủ chốt đối với Tehran vẫn chưa được dỡ bỏ.
Theo các nguồn tin ngoại giao, phương án đang được thảo luận hiện nay là một bản ghi nhớ hoặc thỏa thuận tạm thời nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai bên, đồng thời tạo dựng khuôn khổ cho những cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề an ninh khu vực.
Dù vậy, tuyên bố của Tổng thống Trump đã tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường tài chính quốc tế. Giá dầu thế giới giảm hơn 3%, trong khi các chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ tăng mạnh do giới đầu tư kỳ vọng nguy cơ xung đột tại Trung Đông có thể được kiểm soát.
Tuy nhiên, những phản ứng mới nhất từ các bên cho thấy triển vọng đạt được thỏa thuận chính thức vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn và cần thêm thời gian để kiểm chứng./.
Nguồn: https://www.vietnamplus.vn/kha-nang-my-va-iran-dat-thoa-thuan-cham-dut-xung-dot-van-con-mong-manh-post1116075.vnp
