Các chàng trai thể hiện điệu múa khèn Mông đặc sắc trên sân khấu chính của Lễ hội Gầu Tào xã Pà Cò.
Lễ hội Gầu Tào còn có tên gọi khác là hội “Đi chơi núi” và được hiểu một cách đơn giản là hội xuân tổ chức ngay giữa thiên nhiên. Theo truyền thuyết của người Mông, lễ hội bắt nguồn từ tục lệ cầu con của các cặp vợ chồng hiếm muộn, họ thường tìm đến các ngọn đồi cao để cầu xin thần núi, thần đồi ban phúc, sau đó tổ chức lễ tạ ơn và chia sẻ niềm vui với cộng đồng. Qua thời gian, Lễ hội Gầu Tào trở thành nghi thức thiêng liêng, một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Mông.
Lễ cúng cây nêu được tiến hành trang trọng và thành kính, mở đầu cho hoạt động lễ hội Gầu Tào.
Trong cộng đồng dân tộc Mông ở Việt Nam, người Mông trên địa bàn xã Pà Cò thuộc 2 ngành Mông khác nhau, gồm Mông Đen (Mông Đu) và Mông Hoa (Mông Lềnh). Đồng bào sinh sống tập trung ở 11/18 xóm, bản, chiếm khoảng 65% tổng dân số toàn xã.
Theo lời kể của các bậc cao niên, người Mông đã có nhiều đợt di cư từ các địa phương Tuyên Quang, Yên Bái, Lai Châu về Pà Cò từ khoảng thế kỷ XV đến thế kỷ XIX. Trên vùng đất chọn làm nơi gắn bó lâu dài, cộng đồng người Mông Pà Cò đã đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, tập trung khai thác tiềm năng, thế mạnh về thiên nhiên hùng vĩ, bản sắc văn hóa để tạo việc làm, nâng cao thu nhập, đồng thời góp sức bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Hội xòe thu hút sự tham gia của cộng đồng người Mông và đông đảo du khách.
Sau hàng chục năm triển khai phục dựng và duy trì tổ chức hàng năm, Lễ hội Gầu Tào xã Pà Cò trở thành hoạt động sinh hoạt cộng đồng gắn liền với yếu tố tín ngưỡng, tâm linh, không gian văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là dịp để cộng đồng người Mông Pà Cò thể hiện lòng biết ơn các vị thần núi, thần rừng, thần suối, thần bản, thần mường; cầu phúc, cầu lộc, cầu sức khỏe, cầu mưa thuận gió hòa, bản làng bình yên, mùa màng bội thu và gửi gắm những ước vọng tốt đẹp trong năm mới.
Thể hiện tài ném pao - trò chơi dân gian đặc sắc của đồng bào Mông.
Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò năm 2026 diễn ra tại khu sinh hoạt cộng đồng sân vận động bản Xà Lính. Cây nêu được dựng lên giữa đất trời như biểu tượng linh thiêng, thể hiện sự giao hòa giữa trời và đất, giữa con người với thần linh và tổ tiên.
Trong lễ hội truyền thống, nghi lễ cúng cây nêu là nội dung quan trọng nhất, mở đầu và được tiến hành theo đúng phong tục truyền thống. Thầy mo cùng các vị đại diện gia đình, dòng họ làm lễ mời trời đất, thần linh, tổ tiên: “Trời cao, đất dày/Thần núi, thần rừng, thần suối/Thần bản, thần mường/Hồn thiêng tổ tiên dòng họ/Về chứng giám lòng thành của con cháu/Cây nêu này dựng lên/Là để nối trời với đất, dòng họ với tổ tiên/Gọi phúc, gọi lộc, gọi may mắn về bản làng/Xua đi bệnh tật, tai ương, đói nghèo, điều dữ"... Kết thúc phần lễ, sau hồi trống hội được gióng lên, cộng đồng người Mông và du khách gần xa nô nức vui hội xòe xen kẽ điệu múa khèn của các nghệ nhân.
Trải nghiệm nghệ thuật vẽ sáp ong trong không gian lễ hội truyền thống.
Không khí rộn ràng của hội thi giã bánh giầy giữa các xóm, bản xã Pà Cò.
Hội “Đi chơi núi” là dịp để những người con xa quê về với bản làng, vui đón năm mới, bước vào vụ sản xuất mới, hòa vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ đậm đà bản sắc, các trò chơi dân gian, nơi các chàng trai Mông thể hiện tài năng múa khèn, thổi khèn, các cô gái thể hiện tài ném pao. Du khách tìm hiểu các phong tục tập quán, nét đẹp văn hóa và khám phá ẩm thực hấp dẫn.
Chị Nguyễn Thảo Linh, du khách đến từ Hà Nội thích thú chia sẻ: Tôi đã chứng kiến một lễ hội rất sôi động và bị thu hút bởi vẻ đẹp rực rỡ của những bộ trang phục Mông, sự đón chào nồng nhiệt của người dân, các hoạt động trải nghiệm giã bánh giầy, vẽ sáp ong thú vị.
Du khách nước ngoài thích thú trải nghiệm các hoạt động giao lưu văn hóa tại Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò.
Đồng chí Trần Văn Truyền - Chủ tịch UBND xã Pà Cò cho biết: Lễ hội Gầu Tào góp phần thúc đẩy phong trào tập luyện thể thao, trở thành hoạt động truyền thống; nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch trong cộng đồng dân tộc Mông ở Pà Cò. Lễ hội cũng nhằm quảng bá văn hóa bản địa; hoạt động ý nghĩa, thiết thực mừng Đảng, mừng Xuân, mừng đất nước đổi mới.
Bùi Minh
Nguồn: https://baophutho.vn/kham-pha-le-hoi-di-choi-nui-247253.htm
