Khi một kỳ thi nhắm quá nhiều đích

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 có số thí sinh đông kỷ lục (hơn 1,2 triệu) đã kết thúc với dư âm là sự tranh cãi về nội dung đề thi.

Thí sinh kết thúc ngày thi cuối cùng kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi THCS Nguyễn Gia Thiều, phường Tân Hòa, TP.HCM sáng 12-6 - Ảnh: DUYÊN PHAN

Điều này không phải là trường hợp cá biệt mà đã diễn ra từ nhiều năm nay.

Nhìn nhận một cách khách quan, điểm tích cực của kỳ thi năm nay là đề thi đã thể hiện khá rõ tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Nếu như trước đây đề thi thường nghiêng về khả năng ghi nhớ và tái hiện kiến thức thì nay trọng tâm đã chuyển sang đánh giá năng lực vận dụng, tư duy và giải quyết vấn đề của học sinh.

Điều đó được thể hiện qua việc nhiều câu hỏi không chỉ yêu cầu thí sinh nắm vững kiến thức mà còn phải biết liên hệ, phân tích và vận dụng vào các tình huống thực tiễn.

Có thể nói đề thi năm nay cho thấy sự nhất quán trong quá trình đổi mới giáo dục ở nước ta: từ đổi mới chương trình, đổi mới phương pháp dạy học đến đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh.

Khi mục tiêu giáo dục đã chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học, việc đề thi đặt ra những yêu cầu cao hơn về tư duy và khả năng vận dụng là một bước đi phù hợp, góp phần đưa chủ trương đổi mới đi vào thực chất thay vì chỉ dừng lại trên văn bản.

Đã tích cực như thế thì tại sao dư luận vẫn có những ý kiến trái chiều về độ khó - dễ, độ chuẩn chỉnh... của đề thi, đặc biệt là đề thi văn?

Có thể bạn quan tâm

Ông Phan Thanh Thiên được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam(GLO)- Ông Phan Thanh Thiên - Ủy viên Ban Chấp hành VCCI, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Phát triển Khoa học Quốc tế Trường Sinh vừa được Hội đồng Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam (VCAC) thống nhất bầu giữ chức Chủ tịch VCAC nhiệm kỳ 2026-2031.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại Đà Nẵng diễn ra thành côngKỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong hai ngày thi chính 11 và 12/6 bảo đảm an toàn, nghiêm túc. Ngay sau khi kết thúc kỳ thi, Hội đồng thi thành phố Đà Nẵng bắt tay vào triển khai chấm thi theo quy định.

Đề thi văn học sinh giỏi ở TP.HCM: Thí sinh giải 'Captcha' trước khi làm bàiĐề thi văn học sinh giỏi lớp 12 năm 2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã khiến nhiều thí sinh bất ngờ ngay từ những dòng đầu tiên. Nhất là yêu cầu thí sinh giải "Captcha" trước khi làm bài.

Đó là vì kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay đang nhắm đến quá nhiều mục đích.

Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT, thi tốt nghiệp THPT nhằm mục đích: "Đánh giá đúng kết quả học tập của người học theo mục tiêu và yêu cầu cần đạt trong chương trình giáo dục phổ thông; lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT; làm một trong các cơ sở để đánh giá chất lượng dạy, học của các cơ sở giáo dục phổ thông/ giáo dục thường xuyên và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục; cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ".

Thế thì, một đề thi khó mà đáp ứng được cả hai mục đích chính của kỳ thi là xét công nhận tốt nghiệp THPT và xét tuyển vào đại học, cao đẳng bởi tính chất của nó hoàn toàn khác nhau.

Đề thi dùng để xét tốt nghiệp yêu cầu thí sinh đạt chuẩn kiến thức (nói nôm na chỉ cần đạt trình độ trung bình) là đậu.

Trong khi đó, đề thi xét tuyển vào đại học, cao đẳng cần lựa chọn người có đủ năng lực để học tập ở bậc cao hơn bậc THPT.

Vì vậy nếu đề thi nghiêng về mục đích xét tốt nghiệp THPT thì việc sử dụng kết quả để xét vào đại học sẽ không khách quan và chính xác. Ngược lại, nếu đề nghiêng về mục tiêu thứ hai thì sẽ gây áp lực cho học sinh...

Đó là chưa kể nhiều trường hợp đi thi chỉ vì bắt buộc phải đi thi để được cấp bằng tốt nghiệp THPT.

Như nhiều thí sinh là học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM) trả lời các nhà báo trước khi bước vào kỳ thi: "Em thuộc diện tuyển thẳng vào đại học nên em chỉ đi thi để được cấp bằng tốt nghiệp", "Theo quy chế thì em chỉ cần 2 điểm mỗi môn là có thể đậu tốt nghiệp THPT.

Vì vậy em không dành nhiều thời gian cho việc ôn thi", "Em sẽ du học nên chỉ cần đi thi để có bằng tốt nghiệp"...

Nếu thí sinh đi thi với tâm thế như thế này thì việc sử dụng kết quả thi tốt nghiệp "làm một trong các cơ sở để đánh giá chất lượng dạy, học của các cơ sở giáo dục phổ thông/giáo dục thường xuyên và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục" liệu có phù hợp?

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức với quy mô toàn quốc, huy động các ngành, các cấp tham gia, gây áp lực lớn cho xã hội nói chung, học sinh và phụ huynh nói riêng mà những năm gần đây tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THPT hơn 90% thì có cần diễn ra không?

Một kỳ thi nhắm đến quá nhiều mục đích có còn phù hợp nữa không?

Câu trả lời xin dành cho Bộ GD-ĐT.

Trở lại chủ đề

HOÀNG HƯƠNG

Nguồn: https://tuoitre.vn/khi-mot-ky-thi-nham-qua-nhieu-dich-20260613084540701.htm