và tầm nhìn đến 2045…
Triển vọng đầu năm
Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Quảng Ninh khởi động mạnh mẽ các nhiệm vụ phát triển KT-XH năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng GRDP 13%. Trong bức tranh chung ấy, hoạt động cảng biển - một trong những trụ cột của kinh tế biển đã sôi động ngay từ những ngày đầu xuân.
Chỉ trong dịp nghỉ Tết, các cảng, bến phao, khu neo đậu chuyển tải trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận 3.088 lượt tàu biển, tăng 181,9% so với cùng kỳ năm trước; vận chuyển gần 3 triệu tấn hàng hóa và đón 18.789 lượt khách tàu biển. Đặc biệt, chỉ tính riêng ngày mùng 3 Tết, cảng Cái Lân đón hai tàu có tổng trọng tải gần 80.000 tấn vào làm hàng. Tại cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, từ mùng 1 đến mùng 4 Tết đã đón 4 chuyến tàu biển quốc tế, đưa gần 6.000 du khách tham quan. Đại diện của các hãng tàu đều đánh giá cao hạ tầng giao thông, hạ tầng du lịch đồng bộ, hoàn thiện của Quảng Ninh, cùng đa dạng trải nghiệm, đáp ứng mọi nhu cầu của du khách. Sự phối hợp tích cực của tỉnh Quảng Ninh và các đơn vị liên quan trong việc bảo đảm chu đáo mọi điều kiện đón các chuyến tàu cũng đã tạo ấn tượng tốt với du khách. Đây là tiền đề cho các hãng tàu đẩy mạnh kết nối, đưa nhiều hơn các chuyến tàu biển đến Quảng Ninh trong thời gian tới.
Những con số ấn tượng đầu năm không chỉ phản ánh nhịp độ khai thác sôi động, mà còn cho thấy năng lực tổ chức, điều hành và tính chuyên nghiệp của hệ thống cảng biển Quảng Ninh. Hàng nghìn công nhân, kỹ sư, lực lượng hoa tiêu, kiểm dịch, hải quan… làm việc xuyên Tết để bảo đảm chuỗi cung ứng không gián đoạn. Các cơ quan quản lý nhà nước về hàng hải chủ động xây dựng phương án điều hành linh hoạt, nâng cao chất lượng dịch vụ, thu hút thêm hãng tàu lớn.
Đáng chú ý, nhiều kết nối mới giữa chủ cảng, hãng tàu và các nhà máy trong khu công nghiệp được thiết lập ngay đầu năm, mở rộng hệ sinh thái logistics. Đây là bước tiến quan trọng, giúp Quảng Ninh không chỉ tăng sản lượng hàng hóa xuất, nhập khẩu, mà còn từng bước khẳng định vai trò trung tâm trung chuyển khu vực.
Năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Quảng Ninh đạt trên 161 triệu tấn, tăng 7,94% so với năm trước. Với đà tăng trưởng hiện tại, mục tiêu tăng trên 10% trong năm 2026 là khả thi. Theo đánh giá của các chuyên gia logistics, lợi thế lớn nhất của Quảng Ninh là hệ thống hạ tầng đồng bộ gồm cảng biển, cao tốc, sân bay quốc tế, cửa khẩu và mạng lưới khu công nghiệp ven biển. Khi các mắt xích này được vận hành trơn tru, kinh tế biển sẽ trở thành động lực lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế tỉnh.
Song song với khai thác, Quảng Ninh đang rà soát, sắp xếp lại hệ thống bến cảng; nghiên cứu lộ trình di dời các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm; đầu tư nâng cấp luồng lạch, phát triển dịch vụ giá trị gia tăng cao. Chuyển đổi số trong quản lý cảng biển được đẩy mạnh với các phần mềm thủ tục tàu biển, biên lai điện tử, giám sát hoa tiêu, bố trí vị trí neo đậu… góp phần minh bạch hóa thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đa trụ cột kinh tế biển, kiến tạo không gian phát triển mới
Không chỉ cảng biển, Quảng Ninh phát triển kinh tế biển theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực. Trong đó, du lịch biển đảo là điểm sáng nổi bật, đặc biệt tại Vịnh Hạ Long. Giai đoạn 2020-2025, lượng khách du lịch tăng bình quân 21,2%/năm, đạt trên 21,28 triệu lượt vào năm 2025; doanh thu ước đạt 55.000 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần so với năm 2020. Theo định hướng đến năm 2030, doanh thu du lịch dự kiến đạt khoảng 158.000 tỷ đồng. Các sự kiện quy mô quốc tế, sản phẩm du lịch cao cấp, hệ thống khách sạn 4-5 sao, bến du thuyền, không gian biển Trần Quốc Nghiễn, Bãi Cháy, Cẩm Phả… đang từng bước hoàn thiện, nâng tầm thương hiệu du lịch biển đảo Quảng Ninh.
Trong lĩnh vực thủy sản, tỉnh đẩy mạnh nuôi biển công nghệ cao, thân thiện môi trường. Năm 2026, mục tiêu sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 120.300 tấn, trong đó nuôi biển chiếm 61%. Việc thay thế phao xốp bằng vật liệu thân thiện môi trường, quy hoạch khu bảo tồn biển, kiểm soát khai thác đã thể hiện rõ quan điểm phát triển đi đôi với bảo vệ hệ sinh thái.
Công nghiệp ven biển và năng lượng tái tạo mở ra không gian tăng trưởng mới. Quảng Ninh định hướng phát triển 3.500 MW điện gió ngoài khơi và 1.500 MW điện khí LNG đến năm 2035, hướng tới trở thành trung tâm năng lượng sạch phía Bắc. Các khu công nghiệp ven biển thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến, chế tạo, công nghiệp phụ trợ, đóng tàu, logistics.
Đặc biệt, Khu kinh tế ven biển Vân Đồn và Quảng Yên được xác định là hai cực tăng trưởng chiến lược giữ vai trò nòng cốt trong việc thực hiện mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh kiểu mẫu về phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị hiện đại, bền vững. Mỗi khu kinh tế mang đặc điểm, vai trò riêng biệt nhưng có tính bổ trợ chiến lược và lan tỏa vùng mạnh mẽ. Khu kinh tế ven biển Vân Đồn được định hướng là trung tâm dịch vụ cao cấp, tài chính, công nghệ và du lịch biển đảo quốc tế, phát triển theo mô hình “khu kinh tế đặc biệt thế hệ mới” với thể chế vượt trội, môi trường sống chất lượng cao và khả năng hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khu kinh tế ven biển Quảng Yên tập trung trở thành trung tâm logistics - công nghiệp phụ trợ - công nghiệp công nghệ cao ven biển Bắc Bộ, giữ vai trò kết nối hạ tầng, sản xuất và chuỗi cung ứng cho toàn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và hành lang kinh tế ven biển Bắc Trung Bộ.
Hai khu kinh tế này đang được phát triển theo mô hình song trụ bổ trợ, với định hướng: Đồng bộ quy hoạch không gian, hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ phát triển sản xuất và xuất nhập khẩu có thể chế đặc thù, linh hoạt, có cơ chế “sandbox” thử nghiệm các mô hình mới về tài chính, công nghiệp, đô thị và du lịch; thu hút các nhà đầu tư chiến lược, công nghệ cao, có khả năng tạo ra đột phá về tăng trưởng xanh - thông minh - bền vững; gắn kết chặt chẽ giữa công nghiệp - dịch vụ - đô thị và bảo vệ môi trường sinh thái biển đảo.
Theo TS.LS, doanh nhân Phạm Hồng Điệp, để các khu kinh tế phát huy tối đa tiềm năng, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện thể chế đặc thù, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường liên kết vùng và thu hút nhà đầu tư chiến lược có công nghệ cao, thân thiện môi trường. Đây là chìa khóa để kinh tế biển phát triển theo hướng xanh - thông minh - bền vững.
Tập trung thu hút nguồn lực, tạo lực đẩy cho khát vọng biển
Để tiếp tục đánh thức và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế kinh tế biển, Quảng Ninh đang tập trung rà soát, cập nhật và hiện thực hóa các quy hoạch đã được phê duyệt, bảo đảm tính đồng bộ, liên kết và tầm nhìn dài hạn. Trọng tâm là kêu gọi, thu hút mạnh mẽ nguồn lực đầu tư vào hạ tầng cảng biển, dịch vụ logistics và hệ thống giao thông kết nối liên vùng. Tỉnh ưu tiên hoàn thiện các tuyến giao thông chiến lược, tăng cường kết nối cảng biển với cao tốc, khu công nghiệp, khu kinh tế, cửa khẩu và sân bay, tạo nền tảng vững chắc để thu hút dòng vốn ngoài ngân sách vào lĩnh vực kinh tế biển.
Cùng với phát triển hạ tầng cứng, Quảng Ninh đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng dịch vụ cảng biển, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi, cạnh tranh. Tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đào tạo nghề trong lĩnh vực hàng hải, logistics và dịch vụ cảng biển; ban hành các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong và ngoài tỉnh đến làm việc tại các khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển. Việc phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu được xác định là yếu tố then chốt, quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, gắn với chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, khai thác cảng biển và dịch vụ logistics. Các nền tảng số được triển khai đồng bộ nhằm tối ưu hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, mà còn là bước đi chiến lược để Quảng Ninh từng bước gia tăng, chiếm lĩnh thị phần vận tải biển trong khu vực và quốc tế.
Với mục tiêu tăng nhanh tỷ trọng đóng góp của kinh tế biển vào GRDP, Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030 kinh tế biển chiếm khoảng 25% tổng quy mô nền kinh tế của tỉnh; doanh thu dịch vụ cảng biển đạt khoảng 25.000 tỷ đồng. Tỉnh hướng tới trở thành trung tâm du lịch quốc tế, trung tâm kinh tế biển hiện đại và cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực phía Bắc. Các ngành ưu tiên phát triển gồm du lịch và dịch vụ biển; kinh tế hàng hải; phát triển khu kinh tế ven biển; nuôi trồng, khai thác thủy sản bền vững; công nghiệp ven biển thân thiện môi trường; năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.
Để đẩy nhanh tiến độ hiện thực hóa các mục tiêu này, Quảng Ninh kiến nghị Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung một số quy định về giao khu vực biển; phân cấp, phân quyền trong việc giao biển cho cá nhân trong phạm vi 6 hải lý, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nuôi biển và các dự án kinh tế biển. Đồng thời, đề xuất các bộ, ngành xây dựng đề án phát triển khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại; ban hành bộ chỉ tiêu thống kê quốc gia về biển và hải đảo, tạo cơ sở đánh giá chính xác đóng góp của kinh tế biển trong cơ cấu kinh tế quốc gia.
Những định hướng, giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, hạ tầng, thể chế đến nguồn nhân lực và chuyển đổi số đang tạo nên lực đẩy mạnh mẽ cho kinh tế biển Quảng Ninh. Từ các bến cảng nhộn nhịp đầu xuân, những con tàu du lịch quốc tế cập bến, đến các dự án năng lượng ngoài khơi và khu kinh tế ven biển đang hình thành, tất cả cho thấy một tầm nhìn xuyên suốt và quyết tâm hành động rõ ràng. Phát triển toàn diện kinh tế biển không chỉ là chiến lược dài hạn, mà còn là động lực hiện hữu, đưa Quảng Ninh tiến gần hơn mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển bền vững của cả nước, cửa ngõ trung chuyển hướng biển của khu vực và cực tăng trưởng năng động hàng đầu phía Bắc.
Nguồn: https://baoquangninh.vn/khoi-day-khat-vong-bien-3398415.html
Bình luận (0)