Kiến tạo không gian đô thị xứng tầm vị thế mới

Trong bối cảnh Quảng Ninh đang chuẩn bị các điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, việc quy hoạch và phát triển đô thị đóng vai trò then chốt, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Xung quanh nội dung này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã phỏng vấn ông Nguyễn Việt Hùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, về định hướng xây dựng không gian đô thị Quảng Ninh hiện đại, thông minh và đáng sống trong thời gian tới.

- Xin ông cho biết, Quảng Ninh đang tập trung vào những định hướng nào để kiến tạo một không gian đô thị hiện đại, xứng tầm với vị thế mới?

Ông Nguyễn Việt Hùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng. 

+ Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 606/QĐ-TTg ngày 2/4/2026. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, đồng thời là định hướng chiến lược để tỉnh xây dựng một không gian đô thị tổng thể, đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Hiện nay, tỉnh đang tập trung triển khai công tác lập quy hoạch với mục tiêu phát triển Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng. Một trong những điểm nhấn là tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng tích hợp giữa đô thị - biển - đảo - biên giới - di sản, hình thành một hệ sinh thái phát triển hoàn chỉnh. Từ mô hình phát triển phân tán trước đây, Quảng Ninh sẽ chuyển dần sang mô hình đa trung tâm, liên kết mở, tạo không gian tăng trưởng mới.

Cùng với đó, khoa học công nghệ (KHCN) và chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng, thúc đẩy phát triển các lĩnh vực như kinh tế xanh, kinh tế di sản, kinh tế biển, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa. Trong công tác quy hoạch, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng mô hình thông tin đô thị (CIM), cơ sở dữ liệu GIS và từng bước hình thành “bản sao số” đô thị, qua đó hỗ trợ đánh giá đa chiều và nâng cao chất lượng ra quyết định.

Ngoài ra, Quảng Ninh cũng đang triển khai xây dựng đô thị thông minh theo khung tham chiếu ICT với các trụ cột về quản trị, môi trường, kinh tế và đời sống. Một số lĩnh vực được ưu tiên như y tế, môi trường, xử lý nước thải, rác thải, cấp nước, giao thông… theo lộ trình phù hợp. Mục tiêu xuyên suốt là phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội và môi trường; gắn kết giữa đô thị và nông thôn; nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh xã hội và sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ đô thị cho người dân.

Quảng Ninh đang trên lộ trình xây dựng không gian đô thị tổng thể, đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

- Hạ tầng đô thị và liên kết vùng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, đâu là những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để tạo nền tảng cho sự bứt phá, thưa ông?

+ Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng cao, Quảng Ninh xác định quy hoạch phải đi trước một bước, làm cơ sở định hướng cho mọi hoạt động đầu tư và phát triển. Thời gian qua, tỉnh đã cơ bản hoàn thành các quy hoạch, chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số hạn chế như thiếu đồng bộ giữa các loại quy hoạch, còn chồng chéo trong quản lý không gian, một số tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả.

Trước yêu cầu đó, tỉnh đang tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ lập và hoàn thiện Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, coi đây là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài.

Mục tiêu là xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, có sức lan tỏa và khả năng cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, phát triển cân bằng giữa kinh tế, xã hội, môi trường, bảo vệ tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo kế hoạch, thời gian lập quy hoạch không quá 15 tháng và đang được tỉnh quyết liệt chỉ đạo hoàn thành, trình duyệt trong tháng 5/2026. Việc đẩy nhanh tiến độ không chỉ mở ra không gian phát triển mới, mà còn tạo nền tảng vững chắc để thu hút nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đây sẽ là “chìa khóa” quan trọng để Quảng Ninh bứt phá trong giai đoạn tới.

Đối với hạ tầng logistics, tỉnh đang tập trung đầu tư phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại, với trọng tâm là hoàn thiện kết nối giao thông vùng và liên vùng. Cụ thể, tỉnh đang thúc đẩy các tuyến kết nối quan trọng như đường kết nối sân bay Gia Bình (tỉnh Bắc Ninh) với hệ thống đường ven sông, QL4B; định hướng phát triển các tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, kết nối với Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc).

Bên cạnh đó, tỉnh cũng rà soát, bố trí lại công năng hệ thống cảng biển, nâng cao năng lực kết nối quốc tế. Đồng thời đẩy mạnh xúc tiến, thu hút doanh nghiệp, hãng tàu; xây dựng nguồn hàng, phát triển thị trường logistics, từng bước gia tăng lưu lượng hàng hóa qua địa bàn.

- Ông có thể chia sẻ thêm về tầm nhìn xây dựng Quảng Ninh trở thành đô thị thông minh, xanh và đáng sống trong thời gian tới?

+ Trên cơ sở định hướng phát triển “đa trung tâm, tích hợp đô thị - biển - đảo - di sản”, Quảng Ninh đang xây dựng mô hình tăng trưởng mới với tư duy “3 cực - 4 chuyển đổi - 5 động lực”. Theo đó, 3 cực tăng trưởng gồm: Vân Đồn - trung tâm kinh tế biển và dịch vụ cao cấp; Móng Cái - trung tâm thương mại biên giới và hội nhập quốc tế; Quảng Yên - trung tâm công nghiệp và logistics. 3 cực này tạo thành thế phát triển bổ trợ, lan tỏa, giúp nền kinh tế tăng trưởng đa động lực.

4 chuyển đổi nền tảng là chuyển dịch cơ cấu ngành; thúc đẩy KHCN; tổ chức lại không gian phát triển theo hướng liên kết; đổi mới thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị. 5 động lực phát triển gồm: Hoàn thiện cơ chế, chính sách linh hoạt; phát triển hạ tầng chiến lược; huy động và dẫn dắt nguồn lực; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tổ chức không gian phát triển theo hệ sinh thái. Trong đó, KHCN, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được xác định là công cụ quan trọng để nâng cấp toàn diện nền kinh tế.

Với cách tiếp cận này, Quảng Ninh không chỉ hướng tới một đô thị hiện đại, mà còn là nơi đáng sống - nơi người dân được thụ hưởng đầy đủ các giá trị của phát triển bền vững.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Ngọc Trâm

Nguồn: https://baoquangninh.vn/kien-tao-khong-gian-do-thi-xung-tam-vi-the-moi-3405957.html