Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Harvard Business Review của Mỹ chỉ ra một thực tế đáng chú ý: thay vì chỉ đơn thuần giúp cuộc sống dễ dàng hơn, AI có thể tạo ra áp lực tinh thần không nhỏ cho người sử dụng.
Một quản lý kỹ thuật cấp cao tham gia nghiên cứu mô tả: "Tôi có một công cụ giúp cân nhắc các quyết định kỹ thuật, một công cụ khác giúp soạn thảo và tóm tắt. Tôi cứ liên tục chuyển đổi giữa chúng, kiểm tra kỹ từng chi tiết nhỏ. Nhưng thay vì làm việc nhanh hơn, đầu óc tôi bắt đầu cảm thấy rối bời. Không phải mệt mỏi về thể chất mà chỉ là... quá tải".
Cuộc khảo sát với khoảng 1.500 người lao động do nhóm chuyên gia từ Boston Consulting Group và Đại học California - Mỹ thực hiện cho thấy khoảng 14% người tham gia từng trải qua tình trạng kiệt quệ tinh thần vì phải làm việc với các công cụ AI.
Họ mô tả nhiều triệu chứng như đầu óc ù ù hoặc mờ mịt, nhức đầu, khó tập trung, ra quyết định chậm hơn và mắc lỗi nhiều hơn. Julie Bedard, Giám đốc điều hành tại Boston Consulting Group, gọi đây là "dấu hiệu cảnh báo sớm" cho thấy những kỳ vọng về năng suất nhờ AI có thể cần được điều chỉnh lại.
Nghiên cứu phát hiện một nghịch lý thú vị: AI vừa có thể làm giảm, vừa có thể làm tăng sự mệt mỏi của con người. Khi được sử dụng để xử lý những nhiệm vụ lặp đi lặp lại, AI giúp giảm căng thẳng đáng kể. Tuy nhiên, khi người lao động phải liên tục giám sát hoặc xoay xở với nhiều công cụ AI cùng lúc, áp lực tinh thần lại gia tăng mạnh mẽ.
Bedard giải thích rằng AI mở rộng năng lực con người, tăng khối lượng công việc và phạm vi trách nhiệm, nhưng sự mở rộng này có thể nhanh chóng trở nên quá mức, khiến những nhiệm vụ đó vượt quá khả năng xử lý của bộ não.
Đây không phải là nghiên cứu duy nhất về nghịch lý trong sử dụng AI. Tháng trước, các chuyên gia tại Trường Kinh doanh Haas thuộc Đại học California đã công bố nghiên cứu kéo dài 8 tháng về cách AI thay đổi thói quen làm việc tại một công ty công nghệ Mỹ với khoảng 200 nhân viên.
Kết quả cho thấy công việc trở nên căng thẳng hơn với ba lý do chính: nhân viên phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ cùng lúc hơn, chịu nhiều trách nhiệm hơn và làm việc nhiều giờ hơn.
Khảo sát thường niên Work Reimagined Survey của công ty kiểm toán EY - Mỹ tháng 11 năm ngoái với 15.000 người lao động tại 29 quốc gia và vùng lãnh thổ cũng cho thấy, gần 2/3 số người tham gia tin rằng khối lượng công việc của họ trong 12 tháng qua đã tăng lên đáng kể.
Theo Kim Billeter, lãnh đạo mảng tư vấn nhân sự toàn cầu của EY, khảo sát không chỉ ra AI trực tiếp làm tăng khối lượng công việc, nhưng sự lo lắng về AI tại nơi làm việc như nỗi sợ mai một kỹ năng, thiếu đào tạo, sự không chắc chắn về tác động của công nghệ khiến người lao động cảm thấy áp lực phải thể hiện nhiều hơn. "Sự hoang mang và nỗi sợ tụt hậu khiến nhiều người kiệt sức", Billeter giải thích.
Trước những phát hiện này, các chuyên gia cho rằng cần có cái nhìn thực tế hơn về tác động của AI đối với người lao động. Nhiều dự đoán trước đây cho rằng công nghệ này sẽ cho phép ít nhân viên làm được nhiều việc hơn trong thời gian ngắn hơn.
Tuy nhiên, theo Bedard, nếu AI đẩy người lao động đến tình trạng quá tải não, các tổ chức cần xem xét lại những dự đoán này. Nghiên cứu của bà cùng đồng nghiệp cũng chỉ ra rằng cách lãnh đạo và đào tạo nhân viên đóng vai trò quan trọng, khi tình trạng quá tải não ít xảy ra hơn ở những nhân viên có quản lý chủ động sử dụng AI hợp lý. "Chúng ta cần thiết kế lại cách làm việc chứ không chỉ đơn thuần giữ nguyên những gì làm hôm qua rồi cứ thế đưa AI vào", bà nhận định.
Nguồn: https://baovanhoa.vn/nhip-song-so/kiet-suc-vi-tro-ly-ai-210636.html
![[Ảnh] Tưng bừng Ngày hội của các thế hệ Báo Nhân Dân](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/03/11/1773228432744_cb-75-nam-7-7034-jpg.webp)
Bình luận (0)