បង្កើតលទ្ធភាពទទួលបានចំណេះដឹងស្មើៗគ្នាសម្រាប់កុមារមកពីជនជាតិភាគតិច។

ពីពាក្យសរសេរសាមញ្ញៗ ដំណើរដ៏ធំមួយកំពុងលាតត្រដាង - ដំណើរនៃចំណេះដឹង ការធ្វើសមាហរណកម្ម និងសេចក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់វឌ្ឍនភាព ខណៈពេលដែលនៅតែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិ។

ខេត្ត តៃនិញ បច្ចុប្បន្នមានជនជាតិភាគតិចចំនួន ១៧ ក្រុមរស់នៅទីនោះ ដែលមានចំនួន ១៣.៥៩៤ គ្រួសារ និងប្រជាជនជាង ៣៦.៩០០ នាក់ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ១,១៣% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ខេត្ត។

ក្នុងដំណើរការកសាងជនបទថ្មី និងលើកកម្ពស់គុណភាពធនធានមនុស្សនៅតំបន់ព្រំដែន ថ្នាក់រៀនភាសាវៀតណាមសម្រាប់កុមារជនជាតិភាគតិចមុនពេលចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយនៅខេត្តតៃនិញកំពុងត្រូវបានអនុវត្ត ដើម្បីលុបបំបាត់ឧបសគ្គភាសា បង្កើតឱកាសស្មើភាពគ្នាក្នុងការទទួលបានចំណេះដឹងសម្រាប់កុមារជនជាតិភាគតិច និងរួមចំណែកដល់ការបង្កើតជំនាន់ថ្មីនៃពលរដ្ឋដែលមានចំណេះដឹង ខណៈពេលដែលរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ពួកគេ។

ការបង្រៀននីមួយៗ "ផ្ទេរ" រវាងភាសាពីរ។

នៅក្នុងសង្កាត់លេខ ១២ ឃុំតឹននិញ ជាកន្លែងដែលជនជាតិចាមមួយចំនួនធំរស់នៅ ភាសាកំណើតនៅតែមានវត្តមាននៅក្នុងគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ចាប់ពីអាហារគ្រួសាររហូតដល់ពិធីប្រពៃណី។

ភាសាជាតិមិនត្រឹមតែជាមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាខ្សែសង្វាក់មួយដែលរក្សាបាននូវខ្លឹមសារវប្បធម៌ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ផងដែរ។ ចំណងដ៏រឹងមាំនេះបង្កើតបានជា "អនុតំបន់ភាសា" ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាដោយអចេតនា។ កុមារជាច្រើនធំឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានតែភាសាកំណើតរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបាននិយាយ ដូច្នេះនៅពេលដែលពួកគេចូលថ្នាក់ទីមួយ ភាសាវៀតណាមក្លាយជា ពិភពលោក ដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ទាំងស្រុង។

នៅក្នុងថ្នាក់រៀនតូចមួយនៃសាលាបឋមសិក្សា ឡេវ៉ាន់តាម នៅពីក្រោយសំឡេងកុមារសូត្រមេរៀនរបស់ពួកគេ គឺជាការតស៊ូដ៏អស្ចារ្យរបស់គ្រូបង្រៀន ព្រោះមេរៀននីមួយៗត្រូវតែ «បកប្រែ» ទៅជាពីរភាសា។

អ្នកស្រី ធី សាលី ហាស ជាគ្រូបង្រៀនជនជាតិចាមនៅសាលាបឋមសិក្សា ឡេ វ៉ាន់ តាម ក្នុងសង្កាត់តាន់និញ ជឿជាក់ថាថ្នាក់រៀនទាំងនេះបម្រើជាស្ពានរវាងភាសាកំណើត និងភាសាវៀតណាមទូទៅ។ ចំពោះអ្នកស្រី ការបង្រៀនមិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្ដល់ចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាដំណើរនៃ «ការផ្លាស់ប្តូរភាសា» ផងដែរ។

សាលី ហាស បានចែករំលែកថា «ប្រសិនបើខ្ញុំនិយាយតែភាសាវៀតណាម ក្មេងៗនឹងមិនយល់ទេ។ ខ្ញុំត្រូវប្រើភាសាចាមដើម្បីពន្យល់ ហើយបន្ទាប់មកណែនាំពួកគេត្រឡប់ទៅភាសាសាមញ្ញវិញ»។

សិស្សានុសិស្សជនជាតិភាគតិចចាមនៅសាលាបឋមសិក្សាឡេវ៉ាន់តាមកំពុងត្រូវបានគ្រូណែនាំក្នុងការអាន និងសរសេរភាសាវៀតណាម។ (រូបថត៖ មិញភូ/VNA)

យោងតាមលោកស្រី ធី សាលី ហាស មានពាក្យខ្លះហាក់ដូចជាសាមញ្ញណាស់ ប៉ុន្តែគ្រូបង្រៀនត្រូវចំណាយពេលច្រើនក្នុងការពន្យល់ពាក្យទាំងនោះ។ ដូច្នេះ មេរៀននីមួយៗមិនត្រឹមតែវែងជាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងត្រូវការការអត់ធ្មត់ និងការលះបង់ច្រើនជាងថ្នាក់រៀនធម្មតា។ ជាថ្នូរនឹងការរីកចម្រើនរបស់សិស្សគឺជាក់ស្តែងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ពីភាពខ្មាសអៀន និងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការទំនាក់ទំនង ពួកគេកាន់តែមានទំនុកចិត្តលើការសិក្សា និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេបន្តិចម្តងៗ។

លោក Abu Bakar សិស្សថ្នាក់ទី 1C នៅសាលាបឋមសិក្សា Le Van Tam សង្កាត់ Tan Ninh បានបង្ហាញការសរសេរភាសាវៀតណាមរបស់គាត់ដោយរីករាយ ហើយបាននិយាយថា “ខ្ញុំចូលចិត្តរៀនភាសាវៀតណាម។ លោកគ្រូបង្រៀនតាមរបៀបងាយយល់ ហើយលោកគ្រូពន្យល់ពីផ្នែកពិបាកៗដោយប្រើពាក្យរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់។ ឥឡូវនេះខ្ញុំលែងខ្លាចទៀតហើយ”។ សេចក្តីរីករាយនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការដឹងពីរបៀបអាន និងសរសេរនោះទេ។ វាក៏ជាពេលដែលកុមារចាប់ផ្តើមធ្វើសមាហរណកម្មដោយទំនុកចិត្តជាមួយមិត្តភក្តិរបស់ពួកគេ និងមានអារម្មណ៍ថាជាកម្មសិទ្ធិនៅក្នុងបរិយាកាសសាលារបស់ពួកគេ។

យោងតាមស្ថិតិសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០២៥-២០២៦ ខេត្តតៃនិញមានសិស្សបឋមសិក្សាចំនួន ៤.៦៩៣ នាក់មកពីក្រុមជនជាតិភាគតិច ដែលក្នុងនោះជាង ១.០០០ នាក់កំពុងត្រៀមចូលថ្នាក់ទីមួយ។

សិស្សានុសិស្ស​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ​ឃុំ និង​សង្កាត់​ចំនួន ៧៨ ក្នុងចំណោម ៩៦ ដោយរស់នៅក្នុងសហគមន៍ចម្រុះជាតិសាសន៍ខ្មែរ ចាម និងចិន។ នេះធ្វើឱ្យការរៀបចំថ្នាក់កណ្តាលមានការលំបាកខ្លាំងណាស់។ តាមពិតទៅ ទោះបីជាកុមារភាគច្រើនបានបញ្ចប់ថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សាក៏ដោយ ឧបសគ្គភាសានៅតែជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយ។ កុមារជាច្រើនមិនទាន់ស្ទាត់ជំនាញភាសាវៀតណាមនៅឡើយទេ ដែលនាំឱ្យមានការលំបាកក្នុងការយល់ដឹងពីមេរៀន ការទំនាក់ទំនង និងការរួមបញ្ចូលទៅក្នុងបរិយាកាសសិក្សា។

លោកស្រី ទ្រឿង ហ័ង ថាញ់ ថាវ នាយិកាសាលាបឋមសិក្សា ឡេ វ៉ាន់ តាម ជឿជាក់ថា ការធ្វើឲ្យជំនាញភាសាវៀតណាមមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់កុមារមុនពេលចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយ មិនត្រឹមតែជាការបំពេញបន្ថែមចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការបំពេញចន្លោះប្រហោងជាមូលដ្ឋានផងដែរ។ កុមារជាច្រើនមិនធ្លាប់បានរៀនភាសាវៀតណាមតាមរបៀបជាប្រព័ន្ធនោះទេ។ ការចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយ គឺដូចជាការចូលទៅក្នុងបរិយាកាសថ្មីទាំងស្រុង។ បើគ្មានការយល់ដឹងពីភាសានេះទេ ពួកគេងាយនឹងបាត់បង់ទំនុកចិត្ត និងពិបាកក្នុងការយល់មេរៀន។

ប្រសិនបើរបាំងនេះមិនត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលទាន់ពេលវេលាទេ ដំណើរសិក្សារបស់កុមារនឹងប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គជាច្រើន។ លើសពីនេះ វានឹងប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់គុណភាពធនធានមនុស្សនៅក្នុងតំបន់ជនជាតិភាគតិចនាពេលអនាគត។

ពង្រឹងចំណេះដឹង - ត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់អនាគត។

ជំនាញភាសាវៀតណាមជួយកុមារមកពីក្រុមជនជាតិភាគតិចទំនាក់ទំនងកាន់តែមានទំនុកចិត្ត និងធ្វើសមាហរណកម្មកាន់តែប្រសើរឡើងទៅក្នុងបរិយាកាស អប់រំ និងសហគមន៍។ (រូបថត៖ មិញភូ/VNA)

ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងក្នុងតំបន់ មន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្តតៃនិញបានអនុវត្តគោលនយោបាយបង្រៀន និងរៀនភាសាវៀតណាមដល់កុមារជនជាតិភាគតិចមុនពេលចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយ ដោយមានគោលបំណងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់កុមារជនជាតិភាគតិចឱ្យរៀន និងអនុវត្តជំនាញភាសាវៀតណាមឱ្យសមស្របទៅនឹងអាយុរបស់ពួកគេ។ នេះជួយពួកគេឱ្យត្រៀមខ្លួនបានល្អទាក់ទងនឹងភាសា ផ្នត់គំនិត និងជំនាញសិក្សា រួមចំណែកដល់ការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំទាំងមូល។

យោងតាមលោក ប៊ូយ ទួនហៃ អនុប្រធានមន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្តតៃនិញ បើគ្មានការគាំទ្រទាន់ពេលវេលាតាំងពីដំបូងទេ កុមារជនជាតិភាគតិចទំនងជាប្រឈមមុខនឹងការលំបាកនៅពេលចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយ ជាពិសេសក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាវៀតណាម ដែលជាឧបករណ៍សំខាន់មួយសម្រាប់ទទួលបានចំណេះដឹង។ នេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលនៃការសិក្សាដំបូងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែងទៅលើការអភិវឌ្ឍទូទៅរបស់កុមារផងដែរ។

ទិដ្ឋភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយនៃកម្មវិធីនេះ គឺថាវាមិនបានអនុម័តវិធីសាស្រ្ត "បង្រៀនអក្ខរកម្ម" បែបប្រពៃណីទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ផ្តល់អាទិភាពដល់វិធីសាស្រ្តដែលសមស្របសម្រាប់ក្រុមអាយុ។ កុមារត្រូវបានណែនាំឱ្យស្គាល់ភាសាវៀតណាមតាមរយៈការស្តាប់ ការនិយាយ ការទំនាក់ទំនង និងសកម្មភាពលេង។

កម្មវិធីនេះត្រូវបានរចនាឡើងជាមួយនឹងប្រធានបទចំនួន 18 ដែលអាចទាក់ទងគ្នាបានដូចជា៖ ស្គាល់ភាសាវៀតណាម ខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារខ្ញុំ ខ្ញុំនិងមិត្តភក្តិ ខ្ញុំនិងភូមិខ្ញុំ ខ្ញុំនិងធម្មជាតិ... តាមរយៈទាំងនេះ កុមារអភិវឌ្ឍទំនុកចិត្តបន្តិចម្តងៗក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាវៀតណាមស្តង់ដារ។

លោក ប៊ូយ ទួនហៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ភាសាមិនត្រឹមតែជាឧបករណ៍សិក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាស្ពានវប្បធម៌ផងដែរ។ នៅពេលដែលសិស្សានុសិស្សយល់ និងប្រើប្រាស់ភាសាវៀតណាមបានល្អ ពួកគេនឹងមានទំនុកចិត្តកាន់តែខ្លាំង ខណៈពេលដែលនៅតែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ពួកគេ»។

អ្នកស្រី ធី សាលី ហាស ជាគ្រូបង្រៀនជនជាតិចាមនៅសាលាបឋមសិក្សា ឡេ វ៉ាន់ តាម កំពុងណែនាំសិស្សរបស់គាត់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការអនុវត្តការសរសេរភាសាវៀតណាម។ (រូបថត៖ មិញ ភូ/VNA)

ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ វិស័យអប់រំយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសចំពោះបុគ្គលិកបង្រៀន ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ការជ្រើសរើសអ្នកដែលមានសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈ និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីវប្បធម៌ក្នុងស្រុក។

កម្មវិធីនេះលើសពីគោលនយោបាយធម្មតាទៅទៀត វាកំពុងត្រូវបានធ្វើឲ្យមានលក្ខណៈជាក់ស្តែងជាមួយនឹងធនធានដែលបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់។ សម្រាប់រយៈពេលឆ្នាំ ២០២៥-២០២៩ ថវិកាសរុបរបស់ខេត្តសម្រាប់អនុវត្តកម្មវិធីនេះត្រូវបានគេព្យាករថានឹងលើសពី ៣ ពាន់លានដុង។

សិស្សម្នាក់ៗដែលចូលរួមក្នុងវគ្គសិក្សារដូវក្តៅ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់មួយខែ ទទួលបានការគាំទ្រពេញលេញជាមួយនឹងសម្ភារៈដូចជា សៀវភៅត្រៀមភាសាវៀតណាម សៀវភៅពណ៌ ប៊ិច ក្តារខៀនតូចៗជាដើម។ ការគាំទ្រជាមធ្យមគឺប្រហែល 757,865 ដុងក្នុងមួយសិស្ស រួមទាំងថ្លៃសិក្សា សម្ភារៈ និងសម្ភារៈសិក្សា។

ចំពោះគ្រូបង្រៀន ខេត្តបង់ប្រាក់អតិបរមា ៨០ ម៉ោងបង្រៀនក្នុងមួយខែក្នុងរដូវក្ដៅ ក្នុងអត្រាជាមធ្យម ១៥០,០០០ ដុងក្នុងមួយម៉ោង។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការលើកទឹកចិត្តដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់គ្រូបង្រៀនឱ្យមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាព និងប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះបុព្វហេតុនៃ "ការចែករំលែកចំណេះដឹង" នៅក្នុងតំបន់ព្រំដែន។

គេរំពឹងថាថ្នាក់រៀនចំនួន ៣៩ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងតំបន់ដែលមានសិស្សជនជាតិភាគតិចមួយចំនួនធំដូចជា តាន់ដុង តាន់ថាញ់ មីហាញ ឌឹកហ័រ តាន់និញ... ដោយគាំទ្រកុមារចំនួន ៨១៥ នាក់ឱ្យមានជំនាញភាសាគ្រប់គ្រាន់មុនពេលចូលរៀនថ្នាក់ទីមួយ។ នៅតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចតួច គំរូសិក្សារួមបញ្ចូលគ្នានឹងត្រូវបានអនុវត្តដោយភាពបត់បែន ដើម្បីធានាថាគ្មានកុមារណាម្នាក់ត្រូវបានទុកចោលឡើយ។

យោងតាមលោកស្រី ប៊ូយ ធីហា អនុប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងសង្គមកិច្ច សង្កាត់តាន់និញ បានឲ្យដឹងថា មន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលមានផែនការជាក់លាក់មួយ ដើម្បីណែនាំសាលារៀនក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីនេះ។ នៅតំបន់ដែលមានប្រជាជនជនជាតិភាគតិចច្រើនដូចជាសង្កាត់តាន់និញ សាលាបឋមសិក្សា ឡេវ៉ាន់តាម បានទទួលការវិនិយោគលើសម្ភារៈ និងមានធនធានរួចរាល់ដើម្បីរៀបចំថ្នាក់ត្រៀមភាសាវៀតណាមសម្រាប់កុមារ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមលោកស្រី ហា ដើម្បីឱ្យដំណើរនេះអាចមាននិរន្តរភាពពិតប្រាកដ បញ្ហាចម្បងនៅតែជាបុគ្គលិកបង្រៀន។ ការបង្រៀនសិស្សជនជាតិភាគតិចទាមទារពេលវេលា ការតស៊ូ និងការលះបង់ច្រើនជាងការបង្រៀននៅក្នុងថ្នាក់រៀនធម្មតា។

លោកស្រី ហា បានចែករំលែកថា «ដោយផ្អែកលើការពិតនៃការមានសាលាបឋមសិក្សាចំនួន ១០ នៅក្នុងតំបន់នេះ យើងស្នើឱ្យបក្ស និងរដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀតចំពោះគោលនយោបាយ និងអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់គ្រូបង្រៀនដែលបង្រៀនដោយផ្ទាល់នៅក្នុងតំបន់ជនជាតិភាគតិច។ នេះមិនត្រឹមតែជាការទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាការលើកទឹកចិត្តសម្រាប់គ្រូបង្រៀនឱ្យមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាព និងស្ថិតនៅក្នុងតំណែងរបស់ពួកគេក្នុងរយៈពេលវែងផងដែរ»។

ពីទស្សនៈទូលំទូលាយ កម្មវិធីភាសាវៀតណាមសម្រាប់កុមារជនជាតិភាគតិចមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សិស្សានុសិស្សប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរីករាលដាលដល់គ្រួសារ និងសហគមន៍នីមួយៗផងដែរ។ បទចម្រៀង រឿងរ៉ាវ និងការសរសេរដោយដៃដែលកុមារយកមកផ្ទះនឹងក្លាយជា "កាតាលីករ" សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌នៅក្នុងគ្រួសារ។

ភាសាវៀតណាមកំពុងក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់បន្តិចម្តងៗ ខណៈដែលភាសាកំណើតត្រូវបានរក្សាទុកជាឫសគល់។ ជាមួយគ្នានេះ នៅពេលដែលកុមារមានការរៀបចំបានល្អខាងភាសា ឱកាសរបស់ពួកគេសម្រាប់ការរៀនសូត្រ ការទទួលបានវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងវិស្វកម្មនាពេលអនាគតនឹងកាន់តែទូលំទូលាយ។

ពីពាក្យសរសេរសាមញ្ញៗ ដំណើរដ៏អស្ចារ្យមួយកំពុងលាតត្រដាង - ដំណើរនៃចំណេះដឹង ការធ្វើសមាហរណកម្ម និងសេចក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់វឌ្ឍនភាព ខណៈពេលដែលរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិ។

​

​

​

(VNA/វៀតណាម+)

ប្រភព៖ https://www.vietnamplus.vn/tao-co-hoi-tiep-can-tri-thuc-cong-bang-cho-tre-em-dan-toc-thieu-so-post1109232.vnp