បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី

តេត ខូ ម៉េ ដោយ ង្វៀន តាំ មី អេ

រូបភាព៖ ហៀន ទ្រី

ឌឿង រវល់លាងកំសៀវតែដើម្បីឆុងតែ។ បន្ទាប់មកគាត់បានសួរ នួន ជៀ ថា "តើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅពេលណា?" នួន ជៀ បានឆ្លើយថា "ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរមានរយៈពេលបីថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា។ នៅកន្លែងជាច្រើន វាបន្តដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា"។ ឌឿវ បានសួរដោយទទេថា "ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃអ្វី?" សេង តុក បាននិយាយថា "ចុងសប្តាហ៍នេះគឺជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ។ យើងនឹងឈប់សម្រាកមួយថ្ងៃ ហើយអបអរសាទរជាមួយប្រជាជនខ្មែរនៅស្នួល"។ គីម សារុន បានបន្ថែមថា «ចូរចាំថា នៅពេលអ្នកទៅប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីជាមួយជនជាតិខ្មែរ សូមរុំលុយ និងឯកសាររបស់អ្នកក្នុងថង់ប្លាស្ទិក ដើម្បីជៀសវាងការសើម។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រារព្ធពិធីនេះ ជនជាតិខ្មែរតែងតែជូនពរគ្នាទៅវិញទៅមកដោយការប្រោះទឹកលើសាច់ញាតិ មិត្តភក្តិ និងភ្ញៀវកិត្តិយសមកពីជិតឆ្ងាយ... ជនជាតិខ្មែរជឿថា អ្នកណាដែលសើមដូចកណ្តុរលង់ទឹក នឹងមានសំណាងល្អនៅឆ្នាំថ្មី»។

ភ្លៀងនៅតែធ្លាក់ដដែល ទោះបីជាមិនខ្លាំងក៏ដោយ។ លោក នួន ជៀ បានពន្យល់ថា បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីគឺជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់បំផុតនៃឆ្នាំ ដូច្នេះមុនពេលបុណ្យ ប្រជាជនខ្មែរទៅវត្តអារាមក្នុងភូមិរបស់ពួកគេ ដើម្បីជួយព្រះសង្ឃងូតទឹកឲ្យរូបសំណាកព្រះពុទ្ធ សម្អាតអាសនៈ និងបោសសម្អាតទីធ្លាវត្ត។ លោក គីម ហ្សារួន បានបន្ថែមថា «ប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ពួកគេរស់នៅដោយគុណធម៌ ហើយចាត់ទុកជីវិតនេះគ្រាន់តែជាបណ្ដោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ»។

កម្មករវៀតណាមចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី Côl Ch'năm Th'mây ដូច្នេះពួកគេបានសុំឱ្យកម្មករកម្ពុជាពន្យល់វាឱ្យកាន់តែលម្អិត។ ពួកគេបានពន្យល់ដោយរីករាយ។ ពិធីបុណ្យ Côl Ch'năm Th'mây ប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ថ្ងៃទីមួយត្រូវបានគេហៅថា មហាសង្ក្រាន្ត ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃឆ្នាំថ្មី។ ថ្ងៃទីពីរត្រូវបានគេហៅថា អ៊ុយណាបត ដែលជាថ្ងៃដើម្បីបង្ហាញការគោរពចំពោះបុព្វបុរស ជីដូនជីតា និងឪពុកម្តាយ។ ថ្ងៃទីបីត្រូវបានគេហៅថា ថ្ងៃលេងសាកា ដែលជាថ្ងៃដើម្បីស្វាគមន៍សំណាងល្អ និងពរជ័យក្នុងឆ្នាំថ្មី។

ដូចជនជាតិវៀតណាមដែរ ជនជាតិខ្មែរក៏រៀបចំម្ហូបប្រពៃណីជាច្រើនក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដើម្បីកំដរសាច់ញាតិ អ្នកជិតខាង និងមិត្តភក្តិដែលមកលេង។ បាយសាចឆ្រូត គឺជាឆ្អឹងជំនីរជ្រូកអាំងជាមួយបាយ។ អាម៉ុក គឺជាត្រីចំហុយក្នុងទឹកដូងរុំដោយស្លឹកចេក។ នំអន្សម គឺជានំបាយស្អិតដែលមានចេក ឬសណ្តែកបាយ។ រយៈពេលបីថ្ងៃនៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីគឺពោរពេញទៅដោយល្បែងប្រជាប្រិយដូចជាការប្រណាំងទូកលើទន្លេ ការសាងសង់ភ្នំខ្សាច់ ការសាងសង់ប្រាសាទខ្សាច់ និងប៉ម និងការសម្តែងរបាំអប្សរា និងរាំវង់។

«វាមិនអាចទៅរួចទេក្នុងការប្រាប់អ្នកគ្រប់យ៉ាងអំពីពិធីបុណ្យ Chol ch'năm th'mây!» សេង តុក បាននិយាយ។

«ចុងសប្ដាហ៍នេះ ប្រសិនបើអ្នកទៅក្រុងស្នួល អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរមានលក្ខណៈបែបណា!» សូល បៃ បាននិយាយ។

នៅថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត ប្រហែលម៉ោងប្រាំបួនព្រឹក ក្រុម The, Mac, Dao, Dieu, Duong និងក្រុម "បួននាក់" រួមមាន Ho Tien Loi, Mai Hoang Luong, Nguyen Dai Tu និង Tran Boi Tin បានចេញទៅលេងនៅក្រុងស្នួល។ នៅចំណុចប្រសព្វខាងមុខ មានហ្វូងមនុស្សមួយក្រុមធំកំពុងដើរលេង ហ៊ុំព័ទ្ធដោយហ្វូងមនុស្សដែលកំពុងសើច និងស្រែកហ៊ុំព័ទ្ធ។ ដោយចង់ដឹងចង់ឃើញ កម្មករវៀតណាមបានដើរទៅមុខ។ ហើយពួកគេត្រូវបានទឹកប្រោះរហូតដល់សើមជោក។ ក្មេងប្រុសស្រីខ្មែរប្រាំនាក់ (1) កាន់ធុងប្លាស្ទិកធំៗដែលពេញដោយទឹក ដោយមានក្មេងប្រុសស្រីខ្មែរឈរដងទឹក និងប្រោះវាទៅលើហ្វូងមនុស្សនៅសងខាងផ្លូវ ហើយស្រែកថា "Ch'nam th'may samakhi!" (2)។

មនុស្សជាច្រើននៅក្នុងហ្វូងមនុស្សក៏បានប្រើសំបកដូង និងពែងប្លាស្ទិកដើម្បីដងទឹកពីធុង និងពាងដែលមនុស្សនៅសងខាងផ្លូវបានដាក់ ដោយចាក់វាទៅលើអ្នកដែលឈរនៅលើរទេះ ហើយស្រែកខ្លាំងៗថា "ឆ្នាំថ្មីសាមគ្គី!"។ ក្រុម ម៉ាក់ ដាវ ឌៀវ ឌឿង និង "ក្រុមបួននាក់" បានចូលរួមជាមួយហ្វូងមនុស្សដ៏រំភើបដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ។ ដោយឃើញកម្មករវៀតណាមមើលទៅស្ងប់ស្ងាត់ បុរសខ្មែរបានយកស្រាមកឲ្យពួកគេ ហើយឲ្យពួកគេផឹក។ ពួកគេនិយាយថា "ឆ្នាំថ្មីសាមគ្គីគឺសប្បាយតែជាមួយស្រាបន្តិចប៉ុណ្ណោះ"។ ដំបូងឡើយ កម្មករវៀតណាមមានការស្ទាក់ស្ទើរ និងរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែដោយមានស្រាបន្តិចនៅក្នុងខ្លួន ពួកគេក៏បានចូលរួមជាមួយហ្វូងមនុស្សយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ពួកគេក៏បានចូលរួមក្នុងការសូត្រធម៌ "ឆ្នាំថ្មីសាមគ្គី" ហើយបានដងទឹកពីធុង និងពាងដែលដាក់នៅសងខាងផ្លូវដោយអន្ទះសារ ចាក់វាទៅលើរទេះ ហើយចូលទៅក្នុងហ្វូងមនុស្ស កណ្តាលការអបអរសាទរ និងការទះដៃរបស់មនុស្សគ្រប់គ្នា។

កន្លែងណាដែលធុងទឹកឆ្លងកាត់ ថេ មិនដឹងថាអ្នកណាជាអ្នកបូមទឹកចូលទៅក្នុងនោះទេ ប៉ុន្តែយុវជន និងយុវនារីដែលឈរនៅលើធុងនៅតែបន្តដងទឹក និងប្រោះទឹកជុំវិញ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាមិនដែលអស់ឡើយ។ ធុងទឹកទាំងនោះប្រៀបដូចជាឆ្នាំងបាយវេទមន្តរបស់ថាច់ សាន ក្នុងរឿងនិទានវៀតណាម ដែលតែងតែអស់ទឹក ហើយបន្ទាប់មកបំពេញឡើងវិញ។

កម្មករវៀតណាមមានអារម្មណ៍ឃ្លាន និងអស់កម្លាំង ដូច្នេះពួកគេបានចាកចេញពីហ្វូងមនុស្ស ហើយបានដើរលើចិញ្ចើមផ្លូវ ខណៈពេលដែលព្រះអាទិត្យកំពុងរះចាំងស្រមោលនៅជើងរបស់ពួកគេ។ ជ័យ ម៉ន បានដឹកនាំមិត្តភក្តិរបស់គាត់ទៅជួបកម្មករវៀតណាម ហើយបានអញ្ជើញពួកគេទៅផ្ទះរបស់គាត់នៅភូមិខ្រីលកូ ដើម្បីអបអរឆ្នាំថ្មីជូល ចូលឆ្នាំថ្មី។

ដើមស្វាយបុរាណមួយដើមបានបោះដំបូលដ៏ត្រជាក់ និងមានម្លប់លើទីធ្លាដ៏ធំទូលាយ។ បន្ទះឈើវែងមួយដាក់លើបង្គោលឈើចំនួនប្រាំមួយដែលដាំយ៉ាងរឹងមាំនៅក្នុងដី។ កៅអីពីរនៅសងខាងតុក៏ត្រូវបានទ្រផងដែរ។ ហ្វេន ម៉ាលី ភរិយារបស់ ជ័យ ម៉ន បានដួសអាហារដែលទើបចម្អិនថ្មីៗដាក់លើចាន។ ជ័យ ម៉ន និងមិត្តភក្តិរបស់គាត់បានជួយលើកចាន។ មិនយូរប៉ុន្មាន អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងស្អាតនៅលើតុ រួមជាមួយនឹងកែវស្រាពណ៌លឿងចំនួនបី។

លោក ជ័យ ម៉ន បានអញ្ជើញអ្នករាល់គ្នាឱ្យអង្គុយចុះ។ លោកបានត្រដុសដៃរបស់លោកទាំងពីរចូលគ្នា ហើយនិយាយថា “ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ក្រុមគ្រួសារខ្ញុំបានអញ្ជើញមិត្តភក្តិវៀតណាម និងខ្មែរជាទីគោរពរបស់យើងមកអបអរសាទរជាមួយយើង។ វាជាកិត្តិយសជាពិសេសសម្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំដែលលោក ពូ ហេន ដែលជាព្រឹទ្ធាចារ្យដ៏គួរឱ្យគោរពម្នាក់នៅក្នុងភូមិខ្រីលកូ ក៏មានវត្តមានផងដែរ។ សូមលើកកែវរបស់អ្នកឡើង “សាមគ្គីភាពវៀតណាម - កម្ពុជា”។

មនុស្សគ្រប់គ្នាស្រែកថា "វៀតណាម - សាមគ្គីកម្ពុជា" ហើយផឹកកែវរបស់ពួកគេឱ្យស្ងួត។ មានមនុស្សសរុបប្រហែលម្ភៃនាក់ កំពុងញ៉ាំ ផឹក និងជជែកគ្នា។ ជ័យ ម៉ន ត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មដោយភេសជ្ជៈមួយកែវ ចំពោះការមិនជូនដំណឹងជាមុន ដែលធ្វើឲ្យកម្មករវៀតណាមភ្ញាក់ផ្អើល។ ជ័យ ម៉ន សើច ហើយទទួលយក។ បន្ទាប់ពីផឹកភេសជ្ជៈពិន័យរួច ជ័យ ម៉ន បាននិយាយថា គាត់មិនបានជូនដំណឹងជាមុនទេ ដើម្បីបង្កើតការភ្ញាក់ផ្អើល ដែលធ្វើឱ្យវាកាន់តែសប្បាយ។

ម្ហូបខ្មែរមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹង ម្ហូប វៀតណាម ដែលធ្វើឱ្យវាឆ្ងាញ់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ យោងតាមលោក ពូ ហេន មានតែទឹកត្រីទេដែលខុសគ្នា! ទឹកត្រីវៀតណាមមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ម្ហូបខ្មែរទេ ព្រោះវាប្រៃពេក! ផ្ទុយទៅវិញ ទឹកត្រីប្រហុកខ្មែរមិនមានរសជាតិវៀតណាមទេ ព្រោះវាស្លេកស្លាំង និងមានក្លិនខ្លាំង។

ពិធីបុណ្យបានអូសបន្លាយរហូតដល់ម៉ោង ១២ ថ្ងៃត្រង់។ នៅពេលដែលពិធីជប់លៀងបានបញ្ចប់ កម្មករវៀតណាមបានដេកលក់នៅលើផ្ទះឈើក្នុងភូមិជ័យមួន។

នៅពេលល្ងាចមកដល់ ភូមិខ្រីលកូ បានបន្លឺឡើងដោយសំណើច និងការសន្ទនា។

បន្ទាប់មកគាត់ភ្ញាក់ពីដំណេកមុន។ គាត់បានអង្រួនម៉ាក់ ដាវ ឌឿវ ឌឿង ហូ ទៀនឡយ ម៉ៃហ័នលឿង ង្វៀនដៃទូ និងត្រឹនបយទីន។ ហ្វេនម៉ាលីសើចហើយសួរថា "អ្នកទាំងអស់គ្នាភ្ញាក់ហើយឬនៅ? អ្នករាល់គ្នាផឹកច្រើនពេកហើយ អ្នកមិនហត់ទេឬ?" ម៉ាក់ស្តីបន្ទោសជ័យ ម៉នថា "ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនដាស់យើងឱ្យលឿនជាងនេះ ដើម្បីយើងអាចទៅផ្ទះវិញ? ឥឡូវនេះយើងខកខានឱកាសទៅក្រុងស្នួលដើម្បីមើលរបាំរំវង់..." ជ័យ ម៉នគ្រវីដៃ "កុំបារម្ភ! យប់នេះ ភូមិក្រមៀក្បែរអូរធំនឹងសម្តែងរបាំរំវង់រហូតដល់ព្រឹក។ បន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាច បើអ្នកចង់ ខ្ញុំនឹងនាំអ្នកទៅ..."

ភាពងងឹតបានធ្លាក់មក។ សំឡេងស្គរតូរ៉ូ និងស៊ីកូបានបន្លឺឡើងពីភូមិក្រូមៀ។ ជ័យ ម៉ន បានដឹកនាំបងប្អូនវៀតណាមទៅមើលរបាំរាំវង់។ ទីធ្លាវត្តក្រូមៀមានទំហំធំ មានភ្លើងអគ្គិសនីភ្លឺបួននៅជ្រុងនីមួយៗ។

បងប្អូនវៀតណាម និង ជ័យ ម៉ន បានលាយឡំជាមួយហ្វូងមនុស្សជុំវិញ ដោយមើលក្មេងប្រុសស្រីខ្មែររាំជាគូ បង្កើតជារង្វង់មួយដែលបង្វិលច្រាសទ្រនិចនាឡិកា។ ពួកគាត់ និង ម៉ាក់ បានសង្កេតដោយស្ងៀមស្ងាត់។ ដៃម្ខាងត្រូវបានលើកឡើង លាតចេញដូចផ្កាឈូក ដៃម្ខាងទៀតបន្ទាបចុះ ម្រាមដៃបត់ និងពត់។ ជើងម្ខាងបោះជំហានទៅមុខ ដោយប្រើជើងម្ខាងទៀតបោះជំហានទៅមុខ ងាកទៅចំហៀង និងគ្រវីត្រគាក។ ចលនាដៃ និងជើងរបស់ពួកគេមានចង្វាក់ និងស្រស់ស្អាត តាមសំឡេងស្គរស៊ីកូ រ៉ូតូ និងបទភ្លេងដ៏ពិរោះរណ្តំនៃបទចម្រៀង។ ជាពិសេសមុខរបស់ក្មេងស្រីៗគឺភ្លឺថ្លា ភ្នែករបស់ពួកគេភ្លឺចែងចាំង ហើយស្នាមញញឹមរបស់ពួកគេភ្លឺស្វាង និងរីករាយ។

ជ័យ ម៉ូន បានឈរក្បែរ ថេ និង ម៉ាក់ ហើយនិយាយថា "របាំរាំវង់គឺសាមញ្ញណាស់។ អ្នកអាចរៀនវាបានបន្ទាប់ពីមើលមួយរយៈ"។ ថេ បានសួរថា "តើពួកគេច្រៀងបទចម្រៀងអ្វីខ្លះដែលមានបទភ្លេងរលូន និងជ្រាលជ្រៅបែបនេះ?" ជ័យ ម៉ូន បានឆ្លើយថា "ពេលរាំរាំវង់ គេតែងតែច្រៀងបទចម្រៀងប្រជាប្រិយខ្មែរដូចជា 'ក្រមាពណ៌ផ្កាឈូក' 'ផ្កាល្ពៅ' 'បទចម្រៀងរបស់សត្វរាត្រី' 'បទចម្រៀងរបស់ដើមឈើមឿម' ជាដើម។"

ខណៈពេលកំពុងជក់ចិត្តនឹងពិធីបុណ្យពេលយប់ ធី ម៉ាក់ ឌៀវ និងឌឿង ស្រាប់តែមានក្មេងស្រីខ្មែរពីរនាក់ដើរមកឱនគោរព ហើយលើកដៃឡើងថា៖ «យើងសូមអញ្ជើញមិត្តភក្តិវៀតណាមមកចូលរួមជាមួយយើងរាំរបាំរាំវង់ ដើម្បីអបអរឆ្នាំថ្មីចូលឆ្នាំថ្មី»។ ឌៀវ និងឌឿង មានការភ្ញាក់ផ្អើល និងដកខ្លួនថយ លាយឡំជាមួយហ្វូងមនុស្ស។ ធី និងម៉ាក់ ឈរស្ងៀម ងឿងឆ្ងល់។ មាននរណាម្នាក់នៅក្បែរនោះបានប្រគល់ស្រាមួយដបឱ្យជ័យ ម៉ន ហើយឱ្យក្មេងស្រីទាំងពីរនាក់ម្នាក់ៗនូវពែងប៉សឺឡែន។ ជ័យ ម៉ន បានចាក់ស្រាពេញពែង ហើយក្មេងស្រីទាំងពីរនាក់បានប្រគល់វាទៅឱ្យធី និងម៉ាក់។ ជ័យ ម៉ន បាននិយាយថា «ផឹកទៅ បន្ទាប់មកអ្នកទាំងពីរអាចរាំរបាំរាំវង់ ដើម្បីចូលទៅក្នុងស្មារតីបាន»។

មួយដូស បីប្រាំពីរ វាជាដូសទាំងអស់។ ពេលដែលថាម និងម៉ាកបានផឹកស្រារបស់ពួកគេ សំឡេងនៃការច្រៀង តន្ត្រី និងស្គរបានកើនឡើង។ ជាមួយអ្នកផ្សេងទៀត ថាម ម៉ាក និងក្មេងស្រីទាំងពីរនាក់បានចូលរួមរាំវង់រាំវង់។ ពេលបទចម្រៀងចប់ហើយ ថាវ និងម៉ាក បានក្រាបសំពះក្មេងស្រីទាំងពីរ ហើយត្រឡប់ទៅកន្លែងរៀងខ្លួនវិញ។ ដោយឃើញថាចលនារបស់ Thế និង Mạc មិនអន់ពេកទេ Đạo, Điếu, Dương, Hồ Tiến Lợi, Mai Hoàn Lương, Nguyễn Đại Tự, និង Trần Bội Tín ក៏បានផឹកស្រា និងរាំយ៉ាងក្លៀវក្លា។

ហ្វូងមនុស្សនៅជុំវិញពួកគេបានទះដៃលើកទឹកចិត្ត។ ម៉ាក់បាននិយាយទៅកាន់ឌឺថា "ពេលចូលរួមក្នុងរបាំជាក្រុមនេះ ក្មេងប្រុសនិងក្មេងស្រីងាយស្រួលស្គាល់គ្នា។ ប្រហែលជានោះហើយជាមូលហេតុដែលនៅពេលនោះ ទាហានស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាមមួយចំនួនបានលង់ស្នេហ៍គ្នានៅតាមភូមិ"។ ឌឺងក់ក្បាលយល់ព្រម។

បរិយាកាសនៃពិធីបុណ្យរាំវង់ ដែលប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី Chol Ch'nam Th'may នៅក្នុងភូមិ Kromia កាន់តែមានភាពរស់រវើកនៅពេលយប់។ ការច្រៀង តន្ត្រី និងការវាយស្គរបានទាក់ទាញមនុស្សឱ្យរាំជារង្វង់ច្រាសទ្រនិចនាឡិកា។ បុរសវៀតណាមជាច្រើននាក់បានចូលរួមយ៉ាងរីករាយ។ ស្មារតីនៃនិទាឃរដូវហាក់ដូចជាកំពុងរីកដុះដាលនៅក្នុងចិត្តរបស់យុវជន និងយុវនារី...

(1) ពាក្យខ្មែរមានន័យថា រទេះគោ ដែលជាមធ្យោបាយធ្វើដំណើរទូទៅនៅតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។

(2) ពាក្យខ្មែរមានន័យថា ឆ្នាំថ្មីនៃឯកភាព។

ប្រភព៖ https://baoquangnam.vn/tet-chol-ch-nam-th-may-3152650.html