Kỳ 1: Cuộc chạy đua với thời gian

Trong cuộc đua với vòng quay khắc nghiệt của thời gian, nhiều cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ vẫn miệt mài tìm kiếm đồng đội, người thân để nối lại những mảnh ghép còn dang dở. Bởi họ hiểu rằng, nếu không kịp hôm nay, ngày mai có thể sẽ không còn ai nhớ chính xác trận đánh năm xưa hay nơi các anh đã nằm lại.

Thắp nhang tưởng nhớ đồng đội tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc

Chưa tìm được đồng đội, lòng không yên

“Chưa thể tìm hết đồng đội về lòng chúng tôi chưa thể nào yên được”, ông Lê Trung Tính - Chủ tịch Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 tỉnh Lâm Đồng nhắc đi nhắc lại với chúng tôi điều đó như một tâm nguyện đầy day dứt.

Giọt nước mắt tự nhiên lăn dài trên khuôn mặt rắn rỏi của người đàn ông đã nhiều lần đi qua sinh tử và giờ đã đi qua tuổi “xưa nay hiếm”. Ông nói với chúng tôi như đang nói với chính mình, với đồng đội rằng, “làm sao mà quên được khi chứng kiến anh em ngã xuống ngay trước mắt...”. Trong dòng ký ức, nỗi đau lại hiện về rất thật. Những chàng trai thủ đô mới chỉ vừa mười tám, đôi mươi gác lại bút nghiên lên đường đi kháng chiến. Hôm nay còn chia nhau nắm cơm mà ngày mai đã vắng tên rất nhiều người. “Anh em hi sinh nhiều lắm”, ông Tính nhắc đi nhắc lại, giọng lạc đi vì nghẹn ngào. Biết bao lần trở lại chiến trường xưa, biết bao cuộc kiếm tìm đã được thực hiện nhưng đến giờ đơn vị ông vẫn còn vắng 8 người. Ông và tất cả những đồng đội còn sống đều chung một niềm khắc khoải “sớm tìm được đồng đội về”.

Lấy mẫu gene Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Thanh

Vừa trở về từ bệnh viện, sức khỏe còn yếu, nhưng nhắc tới đồng đội, ánh mắt Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVT) nhân dân Hoàng Đình Kiền lại ngập tràn niềm hy vọng. Dòng ký ức nhiều chắp nối nhưng câu chuyện về những đồng đội trong những tháng ngày “xẻ dọc Trường Sơn”, từ chiến trường Phú Yên tới miền Tây Nam Bộ ông đều nhớ rõ. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng với Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Đình Kiền, hình ảnh đồng đội nằm lại nơi chiến trường ác liệt, nỗi đau ấy dường như chưa bao giờ nguôi.

Cũng như ông Lê Trung Tính, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Đình Kiền cũng trăn trở nỗi lo lắng trước thời gian. Sức khỏe giảm sút, trí tuệ không còn minh mẫn, những ký ức để lần tìm cũng dần trôi vào quên lãng. “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (gọi tắt chiến dịch 500 ngày đêm) được thực hiện trong sự vỡ òa, phấn khởi của người cựu binh Thành cổ Lê Trung Tính, của Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Đình Kiền và của tất cả những người từng chiến đấu cho độc lập dân tộc. Bởi tất cả đều đã rất mong và đang rất vội để “kịp thắp nén nhang cho đồng đội”.

Có thể bạn quan tâm

Thành phố Huế: Lấy mẫu giám định ADN 1.595 mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú VangNgày 25-6, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang, Ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố Huế tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin để giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Lâm Đồng xem xét đầu tư hoàn chỉnh 2 tuyến cao tốc trọng điểmChiều 25/6, UBND tỉnh Lâm Đồng họp nghe báo cáo đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư 2 dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Phó Thủ tướng phát động cao điểm thu nhận ADN, mở thêm cơ hội xác định danh tính liệt sĩMỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, gia đình, quê hương - thông điệp được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Việc xác định nguồn gene như cuộc chạy đua với thời gian

Mẹ luôn trông ngóng…

Ở xã Đinh Văn Lâm Hà, trong căn nhà cấp 4 đơn sơ của gia đình, ngày ngày Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Thanh (86 tuổi) vẫn đứng bên bàn thờ, thắp nhang cho chồng, cho con. Mỗi năm qua đi, tóc mẹ ngày càng bạc, mắt mẹ nhòe đi vì nỗi nhớ thương người thân. Có lẽ trong sâu thẳm lòng mình, day dứt lớn nhất mẹ Thanh là đến giờ này vẫn chưa thể nói một lời từ biệt với người con trai cả - Liệt sĩ Bùi Văn Tùng. Chiến sĩ giao liên ấy hi sinh năm 1974 trên chiến trường Bình Thuận. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, mẹ đã cạn khô nước mắt trong khắc khoải đợi chờ mà con vẫn chưa về.

Mẹ vội, cả xã hội cũng đang chạy đua với thời gian bởi thông tin ADN của mẹ đẻ có giá trị cao nhất trong thực hiện đối sánh ADN hài cốt liệt sĩ. Nếu chậm thêm, có thể sẽ không còn cơ hội lưu giữ nguồn gene quý giá và cũng vì thế sẽ còn những Anh hùng Liệt sĩ chưa xác định tên. Nguồn dữ liệu đặc biệt từ mẫu ADN của các mẹ, của thân nhân liệt sĩ sẽ được tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia để xây dựng Ngân hàng Gene quốc gia, làm cơ sở dữ liệu khoa học để đối chiếu và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Điều mà mẹ Thanh và rất nhiều những người mẹ liệt sĩ khác sợ nhất không phải là tuổi già hay bệnh tật, mà là nỗi lo không kịp đợi đến ngày tìm thấy con. Với các mẹ, chỉ khi con về, hành trình đằng đẵng hơn nửa thế kỷ mới thực sự khép lại.

Hiện nay, kho cơ sở dữ liệu quốc gia đã có hơn 57.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Tại tỉnh Lâm Đồng, Công an tỉnh đã tiến hành lấy mẫu cho gần 120 gia đình thân nhân liệt sĩ. Cán bộ, chiến sĩ đến tận nhà lấy mẫu gene của các mẹ. Cái nắm tay run run như lời gửi gắm của các mẹ là động lực để cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh vội hơn nữa, nhanh hơn nữa để lấy nhiều, lấy chính xác mẫu gene của các thân nhân.

Ở xã vùng xa Cát Tiên 3, bà Nguyễn Thị Bình - em gái liệt sĩ Nguyễn Văn Chung cùng gia đình đã nhiều năm liền lần tìm ở nhiều chiến trường khác nhau, mỗi lần kiếm tìm không thành là một lần nỗi đau rỉ máu. “Dẫu biết hy vọng mong manh, những nguồn thông tin gom nhặt nhưng cả gia đình tôi chưa bao giờ ngưng tìm kiếm anh. Và khi được lấy mẫu gene chúng tôi càng hy vọng, mong chờ”, bà Bình rưng rưng chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Nâng cao nhận thức pháp luật, thúc đẩy chuyển đổi số trong Hội Cựu chiến binhNgày 24/6, tại phường Hòa Bình, Hội Cựu Chiến binh (CCB) tỉnh tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và đột phá chuyển đổi số trong lực lượng CCB; thông báo nhanh kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc Hội CCB Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự hội nghị có trên 300 đại biểu là Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội CCB cấp xã trên địa bàn tỉnh.

Phản biện xã hội đối với dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạtNgày 19-6, tại Hà Nội, Trung ương Hội Cựu chiến binh (CCB) Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với hồ sơ dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam chủ trì hội nghị.

Khởi công nâng cấp đường từ Cửa khẩu Đắk Peur đến chốt dân quân xã Thuận AnSáng 19/6, tại xã Thuận An (Lâm Đồng), Khối thi đua quân sự địa phương Quân khu 7 gồm: Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh và Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) TP. Đồng Nai và các tỉnh Tây Ninh, Lâm Đồng đã tổ chức khởi công nâng cấp tuyến đường từ Cửa khẩu Đắk Peur vào Chốt dân quân thường trực xã Thuận An.

Từ đây ngân hàng gene sẽ ngày càng đầy đủ và công nghệ phân tích ngày càng phát triển, những mảnh ghép tưởng chừng rời rạc sẽ có cơ hội gặp nhau, nối lại những đứt gãy của thời gian và chiến tranh.

(Còn nữa)

Nguồn: https://baolamdong.vn/ky-1-cuoc-chay-dua-voi-thoi-gian-448490.html