Lá chắn giữa 'bão' thông tin sức khỏe

Trong bối cảnh thông tin sức khỏe lan truyền nhanh trên không gian mạng, báo chí chính thống đang phát huy vai trò cầu nối giữa ngành y tế và người dân. Không chỉ cung cấp thông tin khoa học, báo chí còn góp phần đấu tranh với tin giả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Kiểm chứng thông tin trước áp lực tốc độ

Mở điện thoại và lướt Facebook, TikTok hay Zalo, trong tích tắc, người dùng bắt gặp ngay hàng loạt quảng cáo về sức khỏe, từ thuốc điều trị, thực phẩm chức năng đến các phương pháp chữa bệnh được giới thiệu là “hiệu quả”, “an toàn” hoặc “được chuyên gia khuyên dùng”.

Phóng viên Thu Hiến tác nghiệp tại một điểm tiêm chủng vaccine COVID-19.

Với những người thường tìm kiếm hoặc quan tâm đến một vấn đề sức khỏe cụ thể, các nội dung tương tự thường xuất hiện với tần suất dày đặc hơn trên các nền tảng mạng xã hội. Giữa hàng loạt thông tin được trình bày dưới nhiều hình thức khác nhau, không ít người gặp khó khăn trong việc phân biệt đâu là thông tin chính xác, đâu là quảng cáo thổi phồng, hoặc thông tin chưa được kiểm chứng.

Nhiều nội dung còn sử dụng hình ảnh chuyên gia, cơ sở y tế hoặc trích dẫn các nghiên cứu khoa học để tăng độ tin cậy, khiến người xem tin tưởng và làm theo. Đã có không ít trường hợp người dân mua sản phẩm, sử dụng dịch vụ hoặc lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh dựa trên những thông tin lan truyền trên mạng xã hội, nhưng kết quả không như kỳ vọng, thậm chí “tiền mất, tật mang”.

Trong bối cảnh đó, vai trò của báo chí chính thống càng trở nên quan trọng. Không chỉ cung cấp thông tin y tế chính xác, báo chí còn góp phần kiểm chứng, phản biện và cảnh báo những nội dung sai lệch, giúp người dân có thêm cơ sở để tiếp cận và lựa chọn thông tin đáng tin cậy.

Theo chị Thu Hiến, phóng viên Báo Tuổi Trẻ (TP Hồ Chí Minh), y tế là lĩnh vực đặc thù bởi mỗi thông tin được đăng tải không chỉ tác động đến nhận thức, mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi và sức khỏe người dân. Vì vậy, áp lực đối với phóng viên không đơn thuần là đưa tin nhanh, mà còn phải bảo đảm tính chính xác của thông tin. Đặc biệt với các vấn đề liên quan đến dịch bệnh, vaccine hoặc những sự cố y khoa, yêu cầu kiểm chứng thông tin luôn được đặt lên hàng đầu.

Theo chị Thu Hiến, để tránh gây hoang mang dư luận, phóng viên phải đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn, trong đó có cơ quan quản lý, cơ sở y tế và các chuyên gia chuyên môn. “Khi tác nghiệp tại bệnh viện hoặc các điểm nóng dịch bệnh, phóng viên thường gặp nhiều khó khăn do quy định bảo mật thông tin. Bên cạnh đó, số liệu và diễn biến dịch luôn thay đổi, đòi hỏi người viết phải linh hoạt trong xử lý tình huống. Việc xây dựng và duy trì nguồn tin riêng có vai trò rất quan trọng”, chị Thu Hiến chia sẻ.

Cùng quan điểm, chị Kim Dung, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng, sự thận trọng là yêu cầu bắt buộc khi phản ánh các vụ việc nhạy cảm như ca bệnh tử vong, sự cố y khoa, hoặc các vấn đề liên quan đến dịch bệnh. Nhiều thông tin ban đầu thường chỉ phản ánh từ một phía, vì vậy phóng viên cần dành thời gian xác minh, đối chiếu với cơ sở y tế, cơ quan chức năng và các bên liên quan trước khi công bố.

“Đối với lĩnh vực y tế, nếu thông tin chưa được kiểm chứng đầy đủ mà vội vàng đăng tải có thể gây hiểu lầm, gây hoang mang dư luận. Một khi thông tin sai lệch đã lan truyền thì rất khó khắc phục hoàn toàn hậu quả”, chị Kim Dung nói.

Có thể bạn quan tâm

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII: Khát vọng cống hiến của tuổi trẻ TP. Hồ Chí MinhTừ thực tiễn công tác của mình, tuổi trẻ Thành phố mang tên Bác kỳ vọng tổ chức Đoàn tiếp tục đổi mới, đồng hành, tạo môi trường để người trẻ phát huy năng lực, đóng góp nhiều hơn nữa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Bế mạc Hội Báo toàn quốc 2026Chiều 21/6/2026, tại Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc năm 2026 với chủ đề "Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới" đã bế mạc sau 3 ngày hoạt động sôi nổi và hào hứng.

Bế mạc Hội báo toàn quốc 2026: Khẳng định bản lĩnh, trách nhiệm của báo chí cách mạngSau 3 ngày làm việc khẩn trương, sôi nổi, gắn kết, chiều 21/6, Hội Báo toàn quốc năm 2026 đã bế mạc tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn, thành phố Hải Phòng.

Phóng viên Nhật Thành (áo màu hồng) phỏng vấn người dân. 

Theo phóng viên Nhật Thành, Báo Nhân Dân, y tế là lĩnh vực đòi hỏi người làm báo phải liên tục cập nhật kiến thức chuyên môn. Việc hiểu các thuật ngữ y khoa, quy trình khám chữa bệnh hay chính sách y tế giúp phóng viên tiếp cận vấn đề nhanh hơn, đồng thời chuyển tải thông tin đến người dân một cách chính xác, dễ hiểu.

“Ở lĩnh vực y tế, áp lực lớn nhất không phải là trở thành người đưa tin nhanh nhất, mà là người đưa tin chính xác nhất. Những bài viết được xây dựng từ nguồn tin chính thống và ý kiến chuyên gia không chỉ giúp người dân hiểu đúng vấn đề mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, phóng viên Nhật Thành chia sẻ.

Cầu nối giữa ngành y tế và người dân

Không chỉ làm nhiệm vụ cung cấp thông tin, báo chí còn đóng vai trò cầu nối giữa ngành y tế với người dân, góp phần đưa các khuyến cáo chuyên môn, kiến thức phòng bệnh và chính sách y tế đến cộng đồng một cách dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Phóng viên tác nghiệp tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trong đợt tiêm vaccine COVID-19 đầu tiên dành cho đội ngũ y bác sĩ.

PGS.TS.BSCKII Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cho rằng, những thông tin không chính xác thường đánh vào tâm lý lo lắng của người dân, đặc biệt trong các tình huống liên quan đến dịch bệnh, tiêm chủng hoặc các vấn đề sức khỏe mới nổi.

“Nếu không được định hướng kịp thời, những thông tin này có thể làm giảm niềm tin của người dân đối với các khuyến cáo chuyên môn, ảnh hưởng đến việc tiếp cận dịch vụ y tế và làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng. Vì vậy, bên cạnh công tác chuyên môn, ngành y tế ngày càng chú trọng đến truyền thông nguy cơ, cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác và dễ tiếp cận cho người dân”, ông Trung chia sẻ.

Theo ông Trung, thực tiễn trong đại dịch COVID-19 cũng như nhiều đợt bùng phát dịch bệnh khác cho thấy, báo chí chính thống giữ vai trò hết sức quan trọng trên mặt trận truyền thông. “Báo chí đã trở thành cầu nối hiệu quả giữa ngành y tế và người dân. Trong công tác phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, báo chí không chỉ là kênh truyền tải thông tin, mà còn là lực lượng đồng hành trong việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân”, ông Trung nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, báo chí đã góp phần quan trọng trong việc truyền tải các kiến thức về tiêm chủng, dinh dưỡng, chăm sóc trẻ em và phòng, chống dịch bệnh đến cộng đồng. Chị Nguyễn Thị Thúy, Phó trưởng phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết: “Thông qua các chuyên mục tư vấn, phóng sự và chương trình truyền thông trên báo chí, nhiều phụ huynh đã chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe của trẻ, đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường và tuân thủ hướng dẫn điều trị”.

Có thể bạn quan tâm

80 năm TTXVN: “Phủ xanh” thông tin tích cực, đẩy lùi tin giả và độc hạiViệc ngăn chặn, triệt phá tin giả, tin độc hại là vấn đề cấp thiết, trong đó cần đặc biệt phát huy vai trò của báo chí chính thống, trong đó có Thông tấn xã Việt Nam.

Miền Bắc và miền Trung chạm đỉnh nắng nóng đặc biệt gay gắt, có nơi 40 độ CHôm nay (24/6), hình thái thời tiết cực đoan tiếp tục gia tăng cường độ tại các tỉnh phía Bắc và Trung Bộ. Đây được đánh giá là ngày nắng nóng gay gắt nhất kể từ đầu mùa.

Sứ mệnh của báo chíĐiều gì khiến độc giả hôm nay tìm tới một tờ báo? Đó là câu hỏi được các tòa soạn khắp thế giới đặt ra từ nhiều năm qua, song việc tìm câu trả lời thực sự rõ ràng lại không dễ.

Ngoài ra, theo chị Thúy, nhiều chương trình hỗ trợ bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn đã được triển khai hiệu quả thông qua sự phối hợp giữa bệnh viện, các cơ quan báo chí và cộng đồng. “Điển hình Bệnh viện Nhi đồng 2, nhờ có tiếng nói của báo chí, nhiều chương trình hỗ trợ bệnh nhi khó khăn đã được triển khai hiệu quả, góp phần mang lại cơ hội điều trị tốt hơn cho các em nhỏ và giảm bớt gánh nặng cho gia đình người bệnh”, chị Thúy chia sẻ.

Bên cạnh đó, báo chí còn góp phần xây dựng môi trường thông tin minh bạch thông qua việc phát hiện, cảnh báo các hành vi lợi dụng thông tin y tế hoặc hoạt động từ thiện để trục lợi.

PGS.TS.BSCKII Nguyễn Vũ Trung nhận định: “Trước công nghệ và AI phát triển như vũ bão, thông tin thật - giả càng khó phân biệt. Vì vậy, báo chí cần tiếp tục phát huy vai trò định hướng dư luận, cung cấp nguồn thông tin chính xác, khoa học và đáng tin cậy cho người dân. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin xã hội và nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

Nguồn: https://baotintuc.vn/xa-hoi/la-chan-giua-bao-thong-tin-suc-khoe-20260621152738286.htm