Chỉ hai tháng sau, ngày 17-3-2026, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 04-CT/TW về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới (Chỉ thị 04), xác định xuất bản là “vũ khí tư tưởng sắc bén”, trụ cột của nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời là động lực quan trọng của kinh tế số và công nghiệp văn hóa.
Hai văn kiện quan trọng này tạo hành lang chính sách đồng bộ, đòi hỏi các địa phương, trong đó có TPHCM - đầu tàu kinh tế và trung tâm văn hóa lớn của cả nước, phải cụ thể hóa bằng các giải pháp thiết thực.
Trong đó, các hoạt động về sách (Đường sách TPHCM, Lễ hội Đường sách Tết, Ngày hội Sách và Văn hóa đêm…) chính là những mô hình hiệu quả nhất để gắn kết thực hiện Nghị quyết 80 và Chỉ thị 04. Và ở đó, không thể không nhắc đến Hội Sách TPHCM, một trong những sự kiện xuất bản từng lớn nhất cả nước, vươn tầm khu vực.
Được tổ chức lần đầu năm 2000, đến Hội Sách lần thứ 10 (năm 2018), Hội Sách TPHCM đã quy tụ gần 200 đơn vị xuất bản, làm sách trong và ngoài nước với hơn 900 gian hàng. Chỉ trong 7 ngày hoạt động, Hội Sách TPHCM lần thứ 10 đã lập vô số kỷ lục về xuất bản như trưng bày gần 350.000 tựa sách với khoảng 35 triệu bản; doanh thu bán sách đạt hơn 60 tỷ đồng; tổ chức hơn 100 sự kiện, từ giao lưu tác giả, ra mắt sách mới đến tọa đàm, hội thảo về sách; hơn 1 triệu lượt bạn đọc đến hội sách…
Quan trọng hơn, Hội Sách TPHCM đã vượt ra khỏi khuôn khổ một sự kiện mua bán sách đơn thuần, trở thành không gian văn hóa công cộng hiện đại, nơi lan tỏa văn hóa đọc, bồi dưỡng tri thức, định hướng thẩm mỹ và thúc đẩy công nghiệp văn hóa.
Vì nhiều lý do, đặc biệt là tác động của dịch Covid-19, Hội Sách TPHCM đã phải tạm dừng tổ chức từ năm 2020. Thế nhưng, quãng thời gian tạm dừng cũng là một khoảng lặng để Hội Sách TPHCM nhìn lại chính mình, tìm kiếm và xây dựng những hướng đi nhằm phát huy tối đa ý nghĩa của các hội sách tại TPHCM trong bối cảnh mới.
Hội sách sẽ trở lại như thế nào khi giờ đây hành vi đọc đang thay đổi, công nghệ số bùng nổ và công nghiệp văn hóa trở thành một trụ cột phát triển?
Câu trả lời không thể là “làm lại như cũ”. Hội Sách TPHCM, nếu trở lại, cần được định vị như một “lễ hội văn hóa - công nghiệp văn hóa” đúng nghĩa. Nghị quyết 80 và Chỉ thị 04 đã mở ra một khung chính sách đủ rộng để hiện thực hóa bước chuyển này, biến hội sách thành một thiết chế văn hóa định kỳ có sức lan tỏa, thay vì những hoạt động đơn lẻ, ngắn hạn.
Ở đó, sách giấy vẫn là nền tảng, nhưng không còn là trung tâm duy nhất. Sách điện tử, sách nói, nền tảng đọc trực tuyến cần được tích hợp; công nghệ số, thực tế ảo (VR/AR) có thể mở ra những trải nghiệm đọc mới; các hoạt động nghệ thuật, trình diễn, tương tác sáng tạo phải được thiết kế để kéo công chúng đến gần hơn với tri thức. Hội sách không chỉ là nơi “xem và mua sách”, mà là nơi “sống cùng tri thức”.
Ở tầm rộng hơn, hội sách cần trở thành điểm kết nối của chuỗi giá trị công nghiệp xuất bản. Việc mời các nhà xuất bản quốc tế tham gia hội sách, thúc đẩy dịch thuật, đồng xuất bản, mua bán bản quyền… sẽ giúp nâng tầm sự kiện, tạo đà cho sách Việt Nam bước ra thế giới. Trong đó, đặc biệt chú ý việc “xuất khẩu sách”, trước hết thông qua việc dịch các tác phẩm nổi tiếng của Việt Nam ra tiếng nước ngoài.
Để làm được những điều đó, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách và nguồn lực, bố trí ngân sách ổn định cho hạ tầng hội sách, ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp tham gia... là cần thiết. Đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan lãnh đạo, quản lý, các hội nghề nghiệp về hoạt động xuất bản và các doanh nghiệp để tạo chuỗi liên kết công nghiệp văn hóa bền vững; có giải pháp đo lường mức độ hài lòng của công chúng, bạn đọc… để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo hội sách thực sự trở thành “cầu nối” giữa văn hóa với đời sống nhân dân.
Một hội sách, nếu được tổ chức đúng tầm, không hẳn là câu chuyện của ngành xuất bản. Đó là câu chuyện về cách một đô thị nuôi dưỡng tri thức, định hình thị hiếu và bồi đắp nền tảng văn hóa cho phát triển lâu dài. Khi văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, thì mỗi cuốn sách được mở ra cũng là một cánh cửa cho tương lai.
Nguồn: https://www.sggp.org.vn/lam-moi-thuong-hieu-hoi-sach-tphcm-post846358.html
Bình luận (0)