ຈອນ ເອີນສ໌ ສະໄຕນ໌ເບັກ (1902-1968) ເປັນນັກຂ່າວ ແລະ ນັກຂຽນນະວະນິຍາຍວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ. ເກີດຢູ່ລັດຄາລິຟໍເນຍ, ມີເຊື້ອສາຍເຢຍລະມັນ ແລະ ໄອແລນ, ລາວໄດ້ຮັບລາງວັນໂນເບວໃນປີ 1962.
 |
| ນັກຂຽນ John Ernst Steinbeck. |
ລາວໄດ້ສຶກສາວິຊາພືດສາດ ທາງທະເລ ; ການສຶກສາໃນມະຫາວິທະຍາໄລຂອງລາວຖືກລົບກວນຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ. ລາວໄດ້ປະສົບກັບວຽກງານທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ: ຜູ້ລ້ຽງງົວ, ພະນັກງານເຄມີໃນໂຮງງານນ້ຳຕານ, ພະນັກງານຟັກໄຂ່ປາ, ຜູ້ດູແລສວນ, ກຳມະກອນກໍ່ສ້າງ, ນັກເດີນເຮືອ... ລາວໄດ້ເຂົ້າສູ່ວົງການນັກຂ່າວ ແລະ ການຂຽນ, ທັງສອງອາຊີບທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍ. ບາງຄັ້ງ, ລາວ ແລະ ພັນລະຍາຂອງລາວຕ້ອງກິນປາທີ່ພວກເຂົາຈັບໄດ້ເອງ.
ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, Steinbeck ໄດ້ເຮັດວຽກເປັນນັກຂ່າວສົງຄາມ. ໃນປີ 1937, ລາວໄດ້ໄປສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ຂຽນ ໜັງສືພິມ Russian Journal (1948). ຫຼັງຈາກສົງຄາມ, ບົດຂຽນຂອງລາວມັກຈະຊອກຫາຫົວຂໍ້ທີ່ໜ້າຕື່ນເຕັ້ນ ແລະ ໜ້າວິຕົກກັງວົນທາງຈິດໃຈ. East of Eden (1961) ບອກເລົ່າ, ຜ່ານທັດສະນະຂອງການວິເຄາະທາງຈິດຕະວິທະຍາ, ເລື່ອງລາວຂອງຄອບຄົວທີ່ແຕກແຍກ, ແມ່ທີ່ກາຍເປັນໂສເພນີ, ແລະລູກຊາຍທີ່ເຮັດໃຫ້ອ້າຍຂອງລາວເສຍຊີວິດ (ສະບັບທີ່ທັນສະໄໝຂອງຂໍ້ຂັດແຍ່ງທີ່ຂ້າພີ່ນ້ອງໃນຄຳພີໄບເບິນ). ໂດຍທົ່ວໄປ, ການຂຽນຂອງ Steinbeck ແມ່ນຜິດປົກກະຕິຫຼາຍ.
ຜົນງານຕົ້ນໆ ເຊັ່ນເລື່ອງການຜະຈົນໄພ *ຈອກ ຄຳ* (1929) ມີຫຼາຍອົງປະກອບທີ່ໂລແມນຕິກ ແລະ ລຶກລັບ. ຊີວິດການເຮັດວຽກໜັກຂອງລາວເອງໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນໃນເລື່ອງລາວທີ່ລາວຂຽນໃນຊຸມປີ 1930.
The Pastures of Heaven (1932) ເປັນການລວບລວມເລື່ອງສັ້ນກ່ຽວກັບຄົນທີ່ລຽບງ່າຍ, ບໍ່ອວດດີທີ່ອາໄສຢູ່ໃນຮ່ອມພູທີ່ມີຊື່ນັ້ນ; Tortilla Flat (1935) ບອກເລົ່າເຖິງຊາວອາເມລິກັນພື້ນເມືອງ, ຄົນຜິວຂາວ, ແລະຊາວສະເປນທີ່ດຳລົງຊີວິດທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ, ບໍ່ມີສິນລະທຳ ແຕ່ມີຄວາມສຸກ ແລະບໍ່ມີຄວາມກັງວົນຢູ່ໃນກະຕູບນ້ອຍໃນພາກໃຕ້ຂອງລັດຄາລິຟໍເນຍ; ຕົ້ນສະບັບຂອງຜົນງານນີ້ຖືກປະຕິເສດໂດຍຜູ້ຈັດພິມເກົ້າຄົນ, ແຕ່ເມື່ອມັນຖືກຕີພິມມັນໄດ້ຮັບການຕອບຮັບເປັນຢ່າງດີ; ໃນ Dubious Battle (1935) ບອກເລົ່າເຖິງການປະທ້ວງໂດຍຜູ້ເກັບໝາກໄມ້ຕາມລະດູການໃນລັດຄາລິຟໍເນຍ; Of Mice and Men (1937) ສະແດງໃຫ້ເຫັນຊີວິດທີ່ໂສກເສົ້າຂອງກຳມະກອນ ກະສິກຳ .
ດ້ວຍ *The Grapes of Wrath* (1939), Steinbeck ໄດ້ເສີມສ້າງຕຳແໜ່ງຂອງລາວໃນການເຄື່ອນໄຫວວັນນະຄະດີຂອງຊົນຊັ້ນກຳມະກອນອາເມລິກາໃນຊຸມປີ 1930; ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວລາວມີຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈຕໍ່ພັກຄອມມູນິດ. ໃນປະເທດຫວຽດນາມ, ມີການແປຂອງ *The Grapes of Wrath *, ຊື່ຂອງນະວະນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງ Steinbeck ແມ່ນ "The Angry Grapes." ຂ້າພະເຈົ້າຢ້ານວ່າການແປພາສານີ້ຍາກທີ່ຈະເຂົ້າໃຈ, ຍ້ອນວ່າຜູ້ອ່ານຫວຽດນາມຈະສົງໄສວ່າເປັນຫຍັງໝາກອະງຸ່ນຈຶ່ງໂກດແຄ້ນ. ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ສາມາດຊອກຫາການແປພາສາທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມຕົວໜັງສື ແລະ ຄົບຖ້ວນຕາມຄວາມໝາຍທີ່ເປັນຮູບປະທຳ. ຜູ້ຂຽນປຽບທຽບຄວາມໂກດແຄ້ນ, ການລຸກຮືຂຶ້ນ, ກັບໝາກອະງຸ່ນສຸກທີ່ໄດ້ໝັກ: "ຄວາມໂກດແຄ້ນສຸກ."
"ຄວາມໂກດແຄ້ນທີ່ສຸກແລ້ວ," ເຊິ່ງໄດ້ຮັບລາງວັນ Pulitzer ໃນປີ 1940, ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງຊາວກະສິກອນອາເມລິກາທີ່ບໍ່ມີທີ່ດິນ, ຖືກກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ແລະ ຖືກຂູດຮີດບໍ່ໜ້ອຍໄປກວ່າຊົນຊັ້ນກຳມະກອນຫວຽດນາມທີ່ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດວຽກໃນສວນຢາງພາລາທີ່ຢູ່ໄກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງເຂົາເຈົ້າ.
ໃນເຂດພາກກາງຕາເວັນຕົກ ແລະ ພາກຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້, ທີ່ດິນໄດ້ກາຍເປັນແຫ້ງແລ້ງ, ແລະ ນາຍທຶນໄດ້ຫັນມາໃຊ້ກົນຈັກກະສິກຳ; ດັ່ງນັ້ນ, ຊາວກະສິກອນຂະໜາດນ້ອຍຈຶ່ງຫຼຸດລົງ. ທະນາຄານ, ໃນຖານະເຈົ້າໜີ້, ໄດ້ຍຶດເອົາທີ່ດິນຂອງພວກເຂົາເພື່ອການຂຸດຄົ້ນໂດຍກົງ: ດ້ວຍພຽງແຕ່ລົດໄຖນາ ແລະ ກຳມະກອນທີ່ຖືກຈ້າງ, ພວກເຂົາສາມາດປູກຝັງທີ່ດິນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານທີ່ເຄີຍລ້ຽງດູຫຼາຍສິບຄອບຄົວ. ຊາວກະສິກອນທີ່ຖືກໄລ່ອອກຈາກບ້ານເຮືອນຂອງພວກເຂົາ, ໄດ້ຍ້າຍໄປບ່ອນອື່ນ. ໃບປິວໂຄສະນາຊວນເຊື່ອບອກພວກເຂົາວ່າລັດຄາລິຟໍເນຍເປັນສະຖານທີ່ທີ່ມີທີ່ດິນອຸດົມສົມບູນ ແລະ ມີແຮງງານທີ່ມີລາຍໄດ້ສູງ. ດັ່ງນັ້ນຫຼາຍຮ້ອຍພັນຄົນຈຶ່ງໄດ້ອອກໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ. ຫຼັງຈາກຫຼາຍເດືອນຂອງຄວາມລຳບາກ, ພວກເຂົາມາຮອດພຽງແຕ່ພົບວ່າພວກເຂົາຖືກຫຼອກລວງ. ວຽກດຽວແມ່ນການເກັບໝາກໄມ້ ແລະ ຝ້າຍ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ວຽກນັ້ນກໍເປັນລະດູການ. ເຈົ້າຂອງທີ່ດິນລໍຖ້າການຫຼັ່ງໄຫຼເຂົ້າມາຂອງຜູ້ຄົນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍເພື່ອຈ້າງແຮງງານລາຄາຖືກ. ພວກເຂົາຍັງເປັນນາຍທະນາຄານ ແລະ ເຈົ້າຂອງໂຮງງານຜະລິດຜະລິດຕະພັນກະປ໋ອງ, ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາສາມາດກຳນົດລາຄາໄດ້. ພວກເຂົາຫຼຸດລາຄາລົງ, ສະກັດກັ້ນຊາວກະສິກອນຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ມັກປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພວກເຂົາຈ້າງຜູ້ເກັບກ່ຽວ.
ເຫດການທີ່ໜ້າຢ້ານກົວໄດ້ເກີດຂຶ້ນ: ເຈົ້າຂອງທີ່ດິນໄດ້ທຳລາຍຜົນຜະລິດຫຼາຍໂຕນເພື່ອຮັກສາລາຄາ, ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍພັນຄອບຄົວອຶດຫິວ. ຄົນທຸກຍາກ, ຍ້ອນຢ້ານການສູນເສຍວຽກເຮັດງານທຳ, ຈຶ່ງປະຕິເສດທີ່ຈະສະໜັບສະໜູນຜູ້ອົບພະຍົບໃໝ່ ແລະ ແທນທີ່ຈະຮ່ວມມືກັບຕຳຫຼວດ ແລະ ໜ່ວຍງານຂອງລັດຖະບານເພື່ອປາບປາມພວກເຂົາ. ດິນແດນແຫ່ງຄຳສັນຍາຂອງຄົນທີ່ບໍ່ມີທີ່ຢູ່ອາໄສໄດ້ກາຍເປັນຄຸກໃຫຍ່.
ເລື່ອງລາວ "ຄວາມໂກດແຄ້ນທີ່ສຸກແລ້ວ" ເປີດເຜີຍພາຍໃຕ້ພື້ນຫຼັງທີ່ໂສກເສົ້ານີ້. Steinbeck ໄດ້ໂຟກັສກ້ອງຖ່າຍຮູບຂອງລາວໄປທີ່ຄອບຄົວ Joad ໃນ Oklahoma. ລູກຊາຍຄົນໜຶ່ງຊື່ Tom ໄດ້ຂ້າເອື້ອຍຂອງຜູ້ຊາຍທີ່ພະຍາຍາມແທງລາວໃນລະຫວ່າງການຕໍ່ສູ້. ຫຼັງຈາກຕິດຄຸກສີ່ປີ, ລາວໄດ້ຖືກປ່ອຍຕົວດ້ວຍຄຳສັນຍາທີ່ຈະໃຫ້ກຽດແກ່ລາວ.
ຄວາມໂກດແຄ້ນທີ່ເຕີບໃຫຍ່ເຕັມທີ່ ໄດ້ຖືກດັດແປງເປັນຮູບເງົາທີ່ມີຄຸນຄ່າໂດຍຜູ້ກຳກັບ John Ford (1940), ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນຄອບຄົວຂອງ Tom ເທິງລົດບັນທຸກທີ່ຊຸດໂຊມມຸ່ງໜ້າໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກເພື່ອຊອກຫາຜົນງານໃໝ່. ຜົນງານດັ່ງກ່າວແມ່ນ "ນະວະນິຍາຍຕາມຫົວຂໍ້," ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີຈຸດອ່ອນຫຼາຍຢ່າງ: ມີອຸດົມການທີ່ໂງ່ຈ້າ ຫຼື ສັບສົນ. ຜູ້ຂຽນປະນາມຢ່າງຮຸນແຮງຕໍ່ກົນຈັກກະສິກຳ, ປາຖະໜາທີ່ຈະກັບຄືນສູ່ລະບົບກະສິກຳເກົ່າ, ແຕ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປະຕິວັດທາງສັງຄົມ. ແນວຄວາມຄິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍແຫ່ງທີ່ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ການແກ້ໄຂຄວາມບໍ່ຍຸຕິທຳທາງສັງຄົມແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບ: "ຄວາມກ້າວໜ້າຂ້າມຊາດ" ຂອງ Emerson, ປະຊາທິປະໄຕທີ່ອີງໃສ່ທີ່ດິນຂອງ Whitman, ຄວາມເປັນຈິງຂອງ W. James, ແລະ "ຂໍ້ຕົກລົງໃໝ່" ຂອງ F. Roosevelt ກັບການແຊກແຊງ ຂອງລັດຖະບານ . ຕົວລະຄອນ ແລະ ແນວຄວາມຄິດແມ່ນຂ້ອນຂ້າງພື້ນຖານ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຄຸນຄ່າຂອງມັນຢູ່ໃນການເລົ່າເລື່ອງທີ່ໜ້າສົນໃຈ, ອາລົມທີ່ເຂັ້ມແຂງ, ແລະຂໍ້ຄວາມທີ່ມີພະລັງທີ່ເຊື່ອມໂຍງໄດ້ໂດຍອີງໃສ່ຄວາມເມດຕາຕໍ່ຜູ້ທີ່ຖືກກົດຂີ່ ແລະ ຖືກຂູດຮີດ.
ທ່ານ Steinbeck ມີຄວາມເມດຕາສົງສານຄຽງຄູ່ກັບຄວາມອົດທົນຕໍ່ບາບ ແລະ ການຍອມຮັບຄວາມບໍ່ເປັນລະບຽບ. ນັກວິຈານບາງຄົນໂຕ້ຖຽງວ່າລາວໄດ້ໄປໄກເກີນໄປໃນທິດທາງນີ້, ບາງຄັ້ງກໍ່ມັກການພັນລະນາເຖິງຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍຂອງມະນຸດ. ບາງຄັ້ງ, ລາວໄດ້ພະຍາຍາມສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າຄວາມເປັນລະບຽບ, ຄວາມຊອບທຳ ແລະ ຄວາມສຳເລັດມັກຈະມາພ້ອມກັບຄວາມໂຫດຮ້າຍ ແລະ ຄວາມໂຫດຮ້າຍ. ລາວມັກບັນທຶກທັດສະນະຄະຕິທີ່ບໍ່ມີເຫດຜົນທີ່ສາມາດອະທິບາຍໄດ້ດ້ວຍຄວາມມັກເທົ່ານັ້ນ.
(0)