"ການສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ" ຫຼື "ການໃຫ້ຄຳແນະນຳເຊິ່ງກັນແລະກັນ"?

ກະສັດຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ຜູ້ຫຼິ້ນເຕີມປະໂຫຍກໃຫ້ຄົບຖ້ວນ: “ອ້າຍນ້ອງໃນຄອບຄົວ ... ... ສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ.” ຜູ້ຫຼິ້ນຕອບວ່າ: “ປິດປະຕູ,” ແລະຄຳຕອບຂອງກະສັດຫວຽດນາມກໍ່ຄື “ປິດປະຕູ” (ອ້າຍນ້ອງໃນຄອບຄົວປິດປະຕູເພື່ອສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ).

ໃນທີ່ນີ້, ບັນຫາເກີດຂຶ້ນທີ່ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄຳຕອບ, ແຕ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະພາບການ: "ການສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ" ຫຼື "ການບອກເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ"?

ໂດຍພິຈາລະນາທັງພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ປະເພນີຕ່າງໆ, ມັນຈະເໝາະສົມ ແລະ ມີປະສິດທິພາບຫຼາຍກວ່າທີ່ຈະ "ຮັກສາສິ່ງຕ່າງໆໃຫ້ເປັນສ່ວນຕົວພາຍໃນຄອບຄົວ".

1. "ເກັບມັນໄວ້ກັບຕົວເອງຢູ່ຫລັງປະຕູທີ່ປິດ."

ສຸພາສິດທີ່ວ່າ "ອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງໃນຄອບຄົວຄວນແກ້ໄຂບັນຫາຕ່າງໆຢູ່ຫລັງປະຕູທີ່ປິດ" ແມ່ນຮູບແບບໜຶ່ງ (ສະບັບສະເພາະເຈາະຈົງກວ່າ) ຂອງ "ປິດປະຕູເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາຕ່າງໆ" (ຫົວຂໍ້ຖືກຍົກເວັ້ນໃນລັກສະນະທີ່ເປີດເຜີຍ ແລະ ທົ່ວໄປກວ່າ).

"ການບອກຕໍ່ກັນ" ແມ່ນວິທີການເວົ້າທີ່ຖ່າຍທອດຄໍາແນະນໍາ, ການເຕືອນໃຈ, ແລະ ຄໍາແນະນໍາໃນລັກສະນະທີ່ອ່ອນໂຍນ, ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ສູງກວ່າ ຫຼື ຕໍ່າຕ້ອຍ.

ສາມີພັນລະຍາຜູກພັນກັນໃນຊີວິດນີ້ / ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ອຶດຫິວແລະອຸດົມສົມບູນ, ພວກເຮົາຈະໃຫ້ຄໍາແນະນໍາເຊິ່ງກັນແລະກັນ (ບົດກະວີພື້ນເມືອງ). ຖ້າພວກເຮົາຮັກກັນ, ພວກເຮົາຈະບອກກັນ / ຂ້ອຍສົ່ງຂໍ້ຄວາມໜຶ່ງ, ເຈົ້າໃຊ້ອີກຂໍ້ຄວາມໜຶ່ງ... (ບົດກະວີພື້ນເມືອງ). ພວກເຮົາບອກກັນໃຫ້ເກັບກ່ຽວເຂົ້າໄວໆ / ເອົາມັນກັບບ້ານ, ຄັດແຍກແລະນວດເຂົ້າ, ແລະປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບເມັດພືດທີ່ເຫຼືອ (ບົດກະວີພື້ນເມືອງ).

"ເກັບມັນໄວ້ກັບຕົວເອງຢູ່ຫລັງປະຕູປິດ," ແນະນຳໃຫ້ແກ້ໄຂບັນຫາຢ່າງລະມັດລະວັງ ແລະ ເປັນສ່ວນຕົວ (ປະຕູປິດ), ໂດຍໃຊ້ວິທີທີ່ອ່ອນໂຍນ, ສ້າງສັນ, ແລະ ເທົ່າທຽມກັນ (ລົມກັນ) ແທນທີ່ຈະເວົ້າຕໍ່ກັນຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະ ດັງໆ. ນີ້ແມ່ນແນວຄວາມຄິດທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຂອງຊາວຫວຽດນາມກ່ຽວກັບພຶດຕິກຳ: "ສະແດງສິ່ງດີ, ປິດບັງສິ່ງບໍ່ດີ," ຫຼີກລ່ຽງ "ເປີດເຜີຍຂໍ້ບົກຜ່ອງຂອງຕົນໃຫ້ຄົນອື່ນເຫັນ," ແລະ "ຄວາມອັບອາຍຂອງຜົວກໍຄືຄວາມອັບອາຍຂອງເມຍ."

2. "ການສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ຫລັງປະຕູທີ່ປິດ"

ການປ່ຽນຄຳວ່າ "ແນະນຳ" ດ້ວຍຄຳວ່າ "ສອນ" ເຮັດໃຫ້ສຸພາສິດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ: ຈາກຄວາມສະເໝີພາບໄປສູ່ລຳດັບຊັ້ນ, ຈາກການແລກປ່ຽນໄປສູ່ການສັ່ງສອນ. ເນື່ອງຈາກຄຳວ່າ "ສອນ" ໝາຍເຖິງການແກ້ໄຂ, ເຮັດໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງເຂົ້າໃຈຜິດຈາກຖືກ, ມັນມັກຈະຖືກໃຊ້ໃນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງຜູ້ຢູ່ໃຕ້ບັງຄັບບັນຊາ. ໃນຂະນະທີ່ຄວາມສຳພັນຂອງ "ແນະນຳ" ແລະ "ເຊິ່ງກັນແລະກັນ" ແມ່ນມີເຫດຜົນ ແລະ ເປັນທຳມະຊາດຢ່າງສົມບູນ, "ສອນ" ແລະ "ເຊິ່ງກັນແລະກັນ" ມີຄວາມຂັດແຍ້ງທາງຄວາມໝາຍໂດຍກຳເນີດ; ຄຳແນະນຳແມ່ນກົງກັນຂ້າມ. ຖ້າທັງສອງຝ່າຍຢືນຢັນຢ່າງແຂງກະດ້າງວ່າພວກເຂົາຖືກຕ້ອງ, ແລະຝ່າຍໜຶ່ງພະຍາຍາມ "ສັ່ງສອນ" ອີກຝ່າຍໜຶ່ງ, ຄວາມຂັດແຍ້ງບໍ່ພຽງແຕ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ອາດຈະຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ, ອາດຈະເຮັດໃຫ້ "ການສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ" ກາຍເປັນ "ການທຸບຕີເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ"!

ສະນັ້ນ, ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງ "ສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ"?

3. "ການສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ" - ພ້ອມກັນ ແລະ ພ້ອມກັນ

ຕົວຈິງແລ້ວ, ປະໂຫຍກທີ່ວ່າ "ອ້າຍນ້ອງສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ" ບໍ່ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍກະສັດແຫ່ງພາສາຫວຽດນາມເອງ.

ທຳອິດ, ຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ "ສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງປະຕູທີ່ປິດ" ແມ່ນພົບເຫັນຢູ່ໃນສຸພາສິດ, ຄຳເວົ້າບູຮານ, ແລະ ຄຳເວົ້າຂອງຄອບຄົວ (Paulus Cua Huynh Tinh, Saigon 1897). ດັ່ງນັ້ນ, ຄວາມຜິດພາດດັ່ງກ່າວອາດຈະມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກ Paulus Cua Huynh Tinh ບໍ?

ຄຳຕອບແມ່ນບໍ່.

ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ນອກເໜືອໄປຈາກຄວາມໝາຍສັນຍະລັກຂອງການໃຫ້ຂໍ້ມູນ ຫຼື ການບອກເລົ່າ, "bảo" ຍັງສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າການສອນ ຫຼື ການໃຫ້ຄຳແນະນຳ, ຕົວຢ່າງ: "ຂ້ອຍບອກລູກຂອງຂ້ອຍ, ແຕ່ລາວບໍ່ຟັງ / ລາວຟັງຜູ້ເຖົ້າ ແລະ ຄອບຄົວຂອງລາວກໍ່ຖືກທຳລາຍ" (ບົດກະວີພື້ນເມືອງ). ດັ່ງນັ້ນ, "khó bảo" (ຍາກທີ່ຈະສອນ) ຈຶ່ງຖືກນິຍາມວ່າ "ຍາກທີ່ຈະສອນ" ໃນວັດຈະນານຸກົມຫວຽດນາມສະໄໝໃໝ່ຫຼາຍສະບັບ.

ໃນທາງກັບກັນ, ໃນອະດີດ, ຄຳວ່າ "ສອນ," ນອກຈາກຄວາມໝາຍທີ່ຈະສັ່ງສອນ ຫຼື ສຶກສາອົບຮົມແລ້ວ, ຍັງຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການບອກ ຫຼື ແຈ້ງໃຫ້ຊາບ. ໃນ *ເລື່ອງຂອງກ້ຽວ*, Nguyen Du ຂຽນວ່າ: "ໂດຍໄດ້ມາທີ່ Lam Kieu ເພື່ອຊື້ແກ້ວປະເສີດ, ກະລຸນາບອກຂ້ອຍວ່າຂອງຂວັນໝັ້ນຄວນມີລາຄາເທົ່າໃດ?"; "ຕັ່ງອີ້ລົດເກັງກຳລັງຖືກຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຂຶ້ນທັນທີ, ກະສັດສັ່ງໃຫ້ພວກເຮົາເອົາຕັ່ງອີ້ລົດເກັງແຕ່ງງານໄປບ່ອນດຽວ..." ອີງຕາມສິ່ງນີ້, ປະໂຫຍກທີ່ວ່າ: "ກະລຸນາບອກຂ້ອຍວ່າຂອງຂວັນໝັ້ນຄວນມີລາຄາເທົ່າໃດ?" ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າ: "ກະລຸນາບອກຂ້ອຍວ່າຂອງຂວັນໝັ້ນຄວນມີລາຄາເທົ່າໃດ." ແລະປະໂຫຍກທີ່ວ່າ: "ກະສັດສັ່ງໃຫ້ພວກເຮົາເອົາຕັ່ງອີ້ລົດເກັງແຕ່ງງານໄປບ່ອນດຽວ" ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າ: "ກະສັດສັ່ງໃຫ້ພວກເຮົາເອົາຕັ່ງອີ້ລົດເກັງແຕ່ງງານໄປບ່ອນດຽວ..."

ໃນເພງພື້ນເມືອງ, ປະໂຫຍກທີ່ວ່າ: "ທີ່ຮັກຂອງຂ້ອຍ, ຂ້ອຍເຮັດຜິດພາດ / ກະລຸນາປິດປະຕູແລະສອນກັນແລະກັນຢ່າງງຽບໆ," ບ່ອນທີ່ "ສອນກັນແລະກັນຢ່າງງຽບໆ" ໝາຍເຖິງການເວົ້າກັບກັນແລະກັນຢ່າງລະມັດລະວັງ, "ຈັດການມັນພາຍໃນ" (ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນການເຮັດໃຫ້ພັນລະຍາອັບອາຍແລະເຮັດໃຫ້ຜົວອັບອາຍ), ບໍ່ແມ່ນວ່າທັງສອງຝ່າຍ "ສອນກັນແລະກັນ" ດ້ວຍການໂຕ້ຖຽງທີ່ຮຸນແຮງ.

ສຳລັບຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ "ປິດປະຕູເພື່ອສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ," ເຊິ່ງ Paulus Cua Huynh Tinh ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ນັ້ນ, ມັນໝາຍຄວາມວ່າ: "ກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ຖືກແລະຜິດ (ເຊັ່ນ: 'ຖືກແລະຜິດ' = ດີແລະບໍ່ດີ, ຖືກແລະບໍ່ຖືກຕ້ອງ - HTC) ພາຍໃນຄອບຄົວ, ຕາມປັນຍາ, ຄົນເຮົາຄວນສອນເປັນສ່ວນຕົວ, ບໍ່ໃຫ້ຄົນພາຍນອກຮູ້." "ການສອນເປັນສ່ວນຕົວ" ໃນທີ່ນີ້ຍັງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການເວົ້າເປັນສ່ວນຕົວກັບກັນ, ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຄົນພາຍນອກຮູ້.

***

ຂ້າງເທິງນີ້, ພວກເຮົາໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ "bảo/dạy" ສາມາດໝາຍເຖິງທັງການແຈ້ງໃຫ້ຊາບ ແລະ ການສອນ ຫຼື ຄຳແນະນຳ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ສອງຄຳນີ້ບໍ່ແມ່ນຄຳສັບຄ້າຍຄືກັນສະເໝີໄປ ແລະ ບໍ່ສາມາດໃຊ້ສະຫຼັບກັນໄດ້ໃນທຸກໆກໍລະນີ.

ໃນປະໂຫຍກທີ່ວ່າ "ເດັກທີ່ບໍ່ເຊື່ອຟັງ," "ສອນ" ໝາຍເຖິງການສັ່ງສອນ ຫຼື ນຳພາ, ບໍ່ແມ່ນການບອກ ຫຼື ອະທິບາຍ. ໃນທາງກັບກັນ, ໃນ "ການປິດປະຕູເພື່ອສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ," "ສອນ" ໝາຍເຖິງການບອກ ຫຼື ອະທິບາຍ, ບໍ່ແມ່ນການສັ່ງສອນ ຫຼື ນຳພາ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນຂະນະທີ່ຄຳວ່າ "bảo" ໃນຄວາມໝາຍຂອງການສິດສອນ ຫຼື ການສັ່ງສອນຍັງຖືກໃຊ້ທົ່ວໄປໃນປະຈຸບັນ, ຄຳວ່າ "dạy" ໃນຄວາມໝາຍຂອງການບອກ ຫຼື ການໃຫ້ຂໍ້ມູນເກືອບຈະກາຍເປັນຄວາມໝາຍເກົ່າແກ່. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນຂະນະທີ່ປະໂຫຍກທີ່ວ່າ "ປິດປະຕູ ແລະ ສອນເຊິ່ງກັນແລະກັນ" ບໍ່ມີຢູ່ຢ່າງສິ້ນເຊີງ, "ປິດປະຕູ ແລະ ບອກເຊິ່ງກັນແລະກັນ" ໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນວັດຈະນານຸກົມຫວຽດນາມທີ່ມີຊື່ສຽງສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ໃຊ້ຢູ່ໃນປະຈຸບັນ.

ດັ່ງນັ້ນ, ການໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຮູບແບບທາງປະຫວັດສາດທີ່ໃຊ້ໜ້ອຍກວ່າ ແລະ ການບໍ່ສົນໃຈສຸພາສິດຮ່ວມສະໄໝ (ມາດຕະຖານ, ນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ) ໃນລາຍການທີ່ຄົ້ນຫາພາສາຫວຽດນາມສຳລັບປະຊາຊົນທົ່ວໄປໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່ອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊົມ, ໂດຍສະເພາະຄົນລຸ້ນໜຸ່ມ, ເຂົ້າໃຈຜິດກ່ຽວກັບມາດຕະຖານພຶດຕິກຳ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານອາລົມຫຼັກຂອງສຸພາສິດຕົ້ນສະບັບໄດ້ງ່າຍ.

ຮວ່າງຕວນກົງ (ຜູ້ປະກອບສ່ວນ)

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baothanhhoa.vn/day-nhau-hay-bao-nhau-282969.htm