'ແກະສະຫຼັກໄມ້' ຈາກຫົວໃຈຂອງ Go Sanh

ຈາກດິນຂອງ Gò Sành, ວັນຟີ ໄດ້ສ້າງ "ແບບການຂຽນ" ທີ່ອົບອຸ່ນ ແລະ ລຽບງ່າຍ, ຮັກສາຈິດວິນຍານຂອງ Bình Định ແລະ ຊີວິດທີ່ງຽບສະຫງົບແຕ່ສົດໃສຂອງຜູ້ຄົນຜ່ານການລວບລວມບົດຂຽນຂອງລາວທີ່ມີຊື່ວ່າ "Mén trầm" (ຄວາມສະຫງ່າງາມຢ່າງເລິກເຊິ່ງ).

ໃນ *ເມັ້ນຈຣາມ* , ນັກຂ່າວ ແລະ ນັກກະວີ ວັນຟີ ໄດ້ນຳພາຜູ້ອ່ານກັບຄືນສູ່ດິນແດນຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ, ໂກ້ຊານ, ບ່ອນທີ່ມີຊັ້ນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາແຕກ, ຮ່ອງຮອຍຂອງດິນຕະກອນ, ແລະ ລົມພັດຂອງບິ່ງດິ້ງ (ປະຈຸບັນແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແຂວງ ຢາລາຍ ) ໄດ້ແຜ່ລາມໄປທົ່ວທຸກໆຄຳທີ່ລາວຂຽນ.

ໜ້າປົກຂອງຊຸດບົດຄວາມ "Men Trầm" (ສຳນັກພິມວັນນະຄະດີ, 2025)

ຮູບພາບ: ສະໜອງໃຫ້ໂດຍຫົວຂໍ້

ຂ້ອຍຍັງຈື່ການເດີນທາງທາງທະເລນັ້ນ (ການເດີນທາງຕາມເກາະດອນກາງທີ່ຈັດໂດຍໜ່ວຍຍາມຝັ່ງ), ລອຍຢູ່ໃນທະເລສິບມື້, ພວກເຮົາທັງສອງຢູ່ເທິງເຮືອລຳດຽວກັນ, ທັງສອງຄົນເມົາເຮືອ, ທັງສອງຄົນ "ຫຼົງໄຫຼ" ປະເທດຂອງພວກເຮົາ.

ໃນລະຫວ່າງການເດີນທາງນັ້ນ, ລາວໄດ້ຂຽນ *ສີຟ້າຂອງທະເລ* , ບົດບັນທຶກຄວາມຊົງຈຳທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍກິ່ນຫອມຂອງທະເລ, ບ່ອນທີ່ສີຂອງເຄື່ອງແບບທະຫານປະສົມກັບສີຂອງທ້ອງຟ້າ, ບ່ອນທີ່ສຽງຄື້ນ, ສຽງຫົວຂວັນ, ແລະ ເພງຂອງນັກສິລະປິນ ແລະ ນັກເດີນເຮືອກາຍເປັນສຽງແຫ່ງຄວາມຮັກຊາດ.

ໃນທຸກໆຄຳເວົ້າ, ຂ້ອຍຮັບຮູ້ຮູບພາບຂອງສະໄໝນັ້ນ: ລົມຕາເວັນອອກທີ່ແຮງ, ແສງແດດສ່ອງລົງມາເທິງດາດຟ້າເຮືອ, ສຽງຮ້ອງເພງທີ່ລອຍຂຶ້ນມາຈາກມະຫາສະໝຸດ. ທັງໝົດນີ້ຮູ້ສຶກຄືກັບທຳນອງທີ່ໂສກເສົ້າ, ທັງສະຫງ່າງາມ ແລະ ອ່ອນໂຍນ, ທັງທຳມະດາ ແລະ ສັກສິດ.

ສຳລັບຂ້ອຍ, Men Tram ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນໂລກ ແຫ່ງ ຄວາມຊົງຈຳ, ເປັນພື້ນທີ່ຂອງດິນແດນ ແລະ ຜູ້ຄົນ, "ແກະສະຫຼັກ" ດ້ວຍຄຳເວົ້າ.

ຂ້ອຍແກະສະຫຼັກຮູບຮ່າງດ້ວຍດິນເຜົາ, ດ້ວຍໄມ້, ດ້ວຍອາລົມທີ່ສະສົມມາເປັນເວລາຫຼາຍປີ, ຊຶມເຂົ້າໄປໃນຊັ້ນດິນຈີ່ ແລະ ຫີນຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຂ້ອຍ, ສະນັ້ນຂ້ອຍເຂົ້າໃຈວ່າກະແສນ້ຳໃຕ້ດິນໃນການຂຽນຂອງ Phi ຍັງມາຈາກສ່ວນທີ່ເລິກທີ່ສຸດຂອງໂລກ, ບ່ອນທີ່ຄວາມຮັກຕໍ່ບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຄົນເຮົາຕົກລົງສູ່ສາລະສຳຄັນຂອງຄວາມຊົງຈຳ.

ໃນແຕ່ລະໜ້າ, ຂ້ອຍໄດ້ຍິນສຽງລົມພັດມາຈາກເມືອງ Gò Sành, ສຽງດອກໝາກແອບປຣີກອດປະກາດບຸນເຕັດ, ສຽງນົກຮ້ອງເຖິງຮຸ່ງອາລຸນ, ສຽງສິລະປະການຕໍ່ສູ້ຂອງເມືອງ Tây Sơn, ທຳນອງຂອງເຄື່ອງດົນຕີ t'rưng ແລະ goòng, ການເຕັ້ນຂອງ hơ'mon ທ່າມກາງປ່າໄມ້ອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານ, ແລະ ຈັງຫວະທີ່ງຽບສະຫງົບຂອງຊີວິດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຈິດວິນຍານຂອງເມືອງ Bình Định. ສຳລັບ Phi, ສຽງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນທິວທັດເທົ່ານັ້ນ - ແຕ່ພວກມັນຍັງເປັນລົມຫາຍໃຈ, ຫົວໃຈເຕັ້ນ, ສິ່ງທີ່ຜູ້ທີ່ອອກໄປມັກຈະຕິດຕົວໄປນຳ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເຫຼືອຢູ່ໃນບັນທັດຂໍ້ຄວາມກໍຕາມ.

"ຈາກເວທີກາງແຈ້ງຂະໜາດນ້ອຍ, ສຽງກອງພິທີດັງກ້ອງຢູ່ໃນໃຈຂອງຜູ້ຟັງ, ເປັນທຳນອງທີ່ມີຊີວິດຊີວາແຕ່ຄຸ້ນເຄີຍ . " ຄຳເວົ້າເຫຼົ່ານີ້ເບິ່ງຄືວ່າຈະສະທ້ອນອອກມາຈາກຄວາມຊົງຈຳຂອງພາກພື້ນ Nẫu, ບ່ອນທີ່ສຽງກອງ, ສິລະປະການຕໍ່ສູ້, ແລະເຄື່ອງດົນຕີປະສົມປະສານກັນ, ກາຍເປັນຈິດວິນຍານທາງວັດທະນະທຳຂອງ Binh Dinh. ສຳລັບ Van Phi, ແຕ່ລະສຽງຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງນາງບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຈັງຫວະຂອງຊີວິດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນສຽງສະທ້ອນຂອງຄວາມຊົງຈຳ, ຂອງຊີວິດຂອງຜູ້ຄົນທີ່ມີຄວາມຜູກພັນຢ່າງໃກ້ຊິດກັບດິນແດນແລະຫັດຖະກຳຂອງເຂົາເຈົ້າມາຫຼາຍລຸ້ນຄົນ.

ນັກຂ່າວ ແລະ ນັກກະວີ ວັນຟີ (ຊ້າຍ) ທີ່ສະຖານທີ່ໂບຮານຄະດີ ລໍ່ໄກກວາງ (ສ່ວນໜຶ່ງຂອງສະຖານທີ່ເຕົາເຜົາເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບູຮານ ໂກຊານ). ລາວເປັນສະມາຊິກຂອງສະມາຄົມນັກຂຽນຫວຽດນາມ ແລະ ສະມາຄົມ ນັກຂ່າວຫວຽດນາມ ; ລາວໄດ້ເຜີຍແຜ່ບົດກະວີສອງຊຸດຄື: "Day Stranded" (2020) ແລະ "Lost Pottery" (2024).

ຮູບພາບ: ສະໜອງໃຫ້ໂດຍຫົວຂໍ້

ທ້າວ ວັນ ພີ ດຳລົງຊີວິດເປັນນັກຂ່າວ, ແຕ່ລາວບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ເຫັນການອວດອ້າງ ຫຼື ສ້າງຄວາມວຸ້ນວາຍໃນຂ່າວ. ລາວເລືອກມຸມທີ່ງຽບສະຫງົບ ແລະ ຖ່ອມຕົວສຳລັບຕົວເອງ, ຫ່າງຈາກແສງໄຟທີ່ສະຫວ່າງສະໄຫວ, ພື້ນທີ່ມືດມົວ ແລະ ມືດມົວທີ່ສະທ້ອນເຖິງທ່າທາງຂອງຕົນເອງ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພາຍໃນພາຍນອກທີ່ງຽບສະຫງົບນັ້ນຍັງມີຈິດວິນຍານທີ່ອ່ອນໄຫວ, ມີນ້ຳໃຈ ແລະ ເລິກເຊິ່ງຂອງນັກກະວີ.

ລາວໄດ້ເຜີຍແຜ່ບົດກະວີສອງຊຸດຄື "ມື້ທີ່ຂ້ອຍຕິດຄ້າງ" ແລະ "ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຫຼົງທາງ " ເຊິ່ງໄດ້ປະໄວ້ຮ່ອງຮອຍທີ່ແຕກຕ່າງໃຫ້ກັບຜູ້ອ່ານ. ບົດກະວີຂອງລາວ, ເຊັ່ນດຽວກັບບົດຂຽນຂອງລາວ, ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຢາກທ່ອງທ່ຽວຢ່າງລະອຽດອ່ອນ ແຕ່ຖືກດູດຊຶມດ້ວຍຈິດວິນຍານທີ່ລຽບງ່າຍຂອງຊົນນະບົດ, ຄືກັບເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ແລະ ດິນທີ່ເຄີຍຖືກຝັງຢູ່ໃນລົມ ແລະ ຝົນ. ຈາກເສັ້ນກະວີນີ້, ລາວໄດ້ຫັນປ່ຽນໄປສູ່ບົດປະພັນເປັນການປ່ຽນແປງຕາມທຳມະຊາດ: ຍັງຄົງເປັນຜູ້ສັງເກດການຊີວິດ, ແຕ່ເລິກເຊິ່ງກວ່າ, ງຽບກວ່າ, ຄືກັບດິນທີ່ຫາຍໃຈຢູ່ໃຕ້ຕີນຂອງລາວ.

ລາວບໍ່ໄດ້ຂຽນກ່ຽວກັບຄົນດັງ, ລາວບໍ່ໄດ້ໄລ່ຕາມຈຸດເດັ່ນ. ລາວເລືອກທີ່ຈະເບິ່ງສິ່ງເລັກໆນ້ອຍໆ, ໃບໜ້າທີ່ລຽບງ່າຍ, ຊີວິດທີ່ງຽບສະຫງົບແຕ່ສົດໃສຂອງຄົນ, ຄືກັບແປວໄຟນ້ອຍໆທີ່ລຸກໄໝ້ຢູ່ໃນເຮືອນຄົວຊົນນະບົດ. ລາວຂຽນສ່ວນໃຫຍ່ກ່ຽວກັບຄວາມງາມຂອງຊີວິດປະຈຳວັນ, ຄືກັບວ່າຢາກຮັກສາມັນໄວ້, ຄືກັບວ່າຢ້ານວ່າໃນຈັງຫວະທີ່ຮີບຮ້ອນແລະເປັນຈິງໃນປະຈຸບັນ, ຄວາມງາມນັ້ນຈະຄ່ອຍໆຈາງຫາຍໄປ. ດັ່ງນັ້ນ, ຄຳເວົ້າຂອງລາວຈຶ່ງມີຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ເຊື່ອງໄວ້, ຄວາມເສຍໃຈທີ່ງຽບສະຫງົບ - ຄືກັບວ່າລາວກຳລັງສຳຜັດກັບຄວາມຊົງຈຳ, ຢ້ານວ່າພວກມັນຈະແຕກສະຫຼາຍແລະຫາຍໄປກັບລົມ.

ເມື່ອອ່ານຜົນງານຂອງລາວ, ຂ້າພະເຈົ້ານຶກເຖິງທ່ານບຸ່ຍຊວນຟາຍ, ນັກແຕ້ມຮູບຜູ້ທີ່ແຕ້ມຮູບແຈຖະໜົນເກົ່າ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອເຮັດໃຫ້ມັນສວຍງາມ, ແຕ່ເພື່ອຮັກສາຄວາມງາມທີ່ກຳລັງຈາງຫາຍໄປ. ວັນຟີກໍ່ຄືກັນ. ລາວຂຽນເປັນວິທີການຮັກສາ, ຮັກສາລົມຫາຍໃຈຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ, ຮັກສາແສງສະຫວ່າງຂອງຫົວໃຈຂອງຜູ້ຄົນ, ຮັກສາສິ່ງເລັກໆນ້ອຍໆເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ກາຍເປັນນ້ຳໜັກ ແລະ ຍືນຍົງທີ່ສຸດໃນຈິດວິນຍານ.

ເຄືອບສີເຂັ້ມ : ເມື່ອຕົວອັກສອນຖືກຍິງໃນໄຟແຫ່ງຊີວິດ.

ໃນ *Men Tram * , ຜູ້ອ່ານໄດ້ພົບກັບພູມສັນຖານທັງໝົດຂອງແຂວງບິ່ງດິ້ງ: ຜູ້ປູກດອກໝາກແອບປຣີຄອດໃນອານເຍີນ, ຜູ້ທີ່ໃຊ້ເວລາຕະຫຼອດຊີວິດຂອງນາງລໍຖ້າດອກໄມ້ບານຄືກັບລໍຖ້າໂຊກດີ; ແມ່ທຽນໃນ Con Chim, ຜູ້ຍິງຕົວນ້ອຍຜູ້ທີ່ແບກຫາບພາລະນ້ຳເພື່ອການດຳລົງຊີວິດຂອງນາງແຕ່ຍັງຄົງຍິ້ມອ່ອນໂຍນ; ອາຈານສິລະປະການຕໍ່ສູ້ Nam Hanh, ຜູ້ທີ່ຈູດແປວໄຟຂອງສິລະປະການຕໍ່ສູ້ທ່າມກາງໂລກທີ່ປ່ຽນແປງ; Le An, "ນັກພະເນຈອນທີ່ໜ້າຮັກ," ມີຈິດໃຈເສລີແຕ່ມີນ້ຳໃຈດີ; ແລະ Diep Chi Huy, ນັກດົນຕີທີ່ພະເນຈອນໄປກັບລົມ, ດຳລົງຊີວິດຢ່າງອິດສະຫຼະແລະເລິກເຊິ່ງ, ຄືກັນກັບສຽງໂລແມນຕິກທີ່ລາວສ້າງຂຶ້ນ.

ໃນບົດຂຽນຂອງ Phi, ຄົນເຫຼົ່ານີ້ປະກົດຕົວຄືກັບຮູບແກະສະຫຼັກທີ່ບໍ່ໄດ້ແກະສະຫຼັກໄວ້ໃນຫີນແຕ່ເປັນຄຳເວົ້າ, ບໍ່ໄດ້ເຫຼື້ອມເປັນເງົາຢູ່ພາຍນອກ, ແຕ່ສ່ອງແສງມາຈາກພາຍໃນ: ແສງສະຫວ່າງຂອງແຮງງານ, ຄວາມຊື່ສັດ, ແລະ ຄວາມເມດຕາ.

ແລະ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ດິນເຜົາໃຫ້ກຳເນີດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ, ບົດຂຽນຂອງລາວກໍ່ຖືກເຜົາໄໝ້ໃນແປວໄຟແຫ່ງຊີວິດເຊັ່ນກັນ.

ໃນລາຍມືຂອງ Phi, ຂ້ອຍຮູ້ສຶກເຖິງກິ່ນຫອມຂອງຄວັນຢາສູບໃນເຮືອນຄົວ, ລົດຊາດເຄັມຂອງລົມທະເລ, ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຂອງທົ່ງນາດິນເຜົາ - ດິນທີ່ໄດ້ປ່ຽນເປັນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ແລະ ຮັກສາຄວາມຊົງຈຳຂອງມະນຸດໄວ້ນັບບໍ່ຖ້ວນ. ມັນເປັນລາຍມືທີ່ບໍ່ອວດອ້າງ, ບໍ່ອວດອ້າງ, ແຕ່ສ່ອງແສງດ້ວຍແສງສະຫວ່າງທີ່ແທ້ຈິງ - ແສງສະຫວ່າງຂອງຫົວໃຈທີ່ມີເມດຕາ.

ລາວເກີດຢູ່ເມືອງໂກຊານ, ສະຖານທີ່ທີ່ດິນຈີ່ບູຮານຍັງຄົງຮັກສາປະຫວັດສາດອັນອຸດົມສົມບູນຂອງມັນໄວ້, ບ່ອນທີ່ຄວາມຊົງຈຳ ແລະ ປະຈຸບັນເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັນຄືກັບນ້ຳຢາເຄືອບທີ່ຍັງອຸ່ນຢູ່. ເລິກລົງໄປໃນດິນແດນນັ້ນ, ຊິ້ນສ່ວນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາທີ່ແຕກຫັກຍັງຄົງຖືກເຊື່ອງໄວ້, ຄືກັບເມັດພັນແຫ່ງຄວາມຊົງຈຳທີ່ສ່ອງແສງຢ່າງງຽບໆ. ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າສາລະສຳຄັນຂອງດິນແດນໄດ້ຊຶມເຂົ້າໄປໃນເລືອດຂອງລາວ, ດັ່ງນັ້ນທຸກໆຄຳທີ່ລາວຂຽນຈຶ່ງມີລົມຫາຍໃຈຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ: ລຽບງ່າຍແຕ່ຍືນຍົງ, ເຕັມໄປດ້ວຍສາລະສຳຄັນຂອງໂລກ, ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຈິດວິນຍານຂອງດິນແດນບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ.

ບົດຂຽນຂອງ Vân Phi ບໍ່ ພຽງແຕ່ ເປັນຄຳປະກາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ລະບົດປະພັນຂອງ Vân Phi ແມ່ນລົມຫາຍໃຈທີ່ສະຫງົບ, ມີກິ່ນຫອມຂອງເຫຼົ້າແວງໃນໝູ່ບ້ານ ແລະ ດິນເຜົາ, ຝັງເລິກ ແລະ ອົບອຸ່ນ, ຄືກັບກະແສນ້ຳທີ່ໜັກໜ່ວງ ແລະ ບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດຂອງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ. ຄືກັບດິນຕະກອນທີ່ງຽບສະຫງົບທີ່ໄຫຼຢູ່ໃຕ້ຊັ້ນເຄືອບທີ່ແຕກຫັກຂອງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ Gò Sành, ຍິ່ງຈະແຈ້ງຂຶ້ນເທົ່າໃດມັນກໍ່ຍິ່ງຕົກລົງ, ນຳເອົາຊິ້ນສ່ວນຂອງວັດທະນະທຳ ແລະ ຊະຕາກຳຂອງປະຊາຊົນໃນພາກພື້ນ Nẫu ໄປນຳ. ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າດິນຕະກອນນີ້ຍັງສືບຕໍ່ບຳລຸງລ້ຽງດິນແດນຂອງແມ່ນ້ຳ Côn ທັງກາງເວັນ ແລະ ກາງຄືນ, ແລະ ບົດຂຽນຂອງ Vân Phi ຈະຍັງຄົງຢູ່, ແຜ່ລາມຢ່າງງຽບໆ, ອົບອຸ່ນ ແລະ ແທ້ຈິງ, ຄືກັບສຽງກອງໂອເປຣາແບບດັ້ງເດີມທີ່ຍັງດັງກ້ອງຢູ່ໃນໃຈຂອງຜູ້ຄົນ...

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://thanhnien.vn/men-chu-tu-long-dat-go-sanh-185251114095824386.htm