ລັກສະນະບູຮານຂອງດົງຊຳ - ໜັງສືພິມອອນໄລນ໌ທາຍບິ່ງ

ຕາແສງຮົ່ງທາຍ (ເມືອງກຽນເຊືອງ) ບໍ່ພຽງແຕ່ມີຊື່ສຽງດ້ານຫັດຖະກຳແກະສະຫຼັກເງິນແບບດັ້ງເດີມເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຮັກສາໄວ້ເຊິ່ງຈຸດວັດທະນະທຳທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງຊົນນະບົດພາກເໜືອຫວຽດນາມໃນອະດີດ ດ້ວຍວັດວາອາຮາມ ແລະ ວິຫານທີ່ຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳວຸ້ງ. ໂດຍສະເພາະແມ່ນຫຼາຍຄອບຄົວໃນເຂດຊົນນະບົດແຫ່ງນີ້ຍັງຄົງຮັກສາເຮືອນບູຮານທີ່ມີມາເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີ, ເປັນສະຖານທີ່ເຕົ້າໂຮມ ແລະ ເປັນບ່ອນພັກຜ່ອນທີ່ສະຫງົບສຸກສຳລັບຜູ້ທີ່ອອກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນເມື່ອກັບຄືນມາ.

ວັດດົງຊຳ ໄດ້ຮັບການສ້າງຂຶ້ນຕາມຮູບແບບສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງພະລາຊະວັງ ເຫວ້ .

ສະຖານທີ່ປະຫວັດສາດສັກສິດ

ເມື່ອມາຮອດໝູ່ບ້ານແກະສະຫຼັກເງິນດົງຊຳ ທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ, ນັກທ່ອງທ່ຽວບໍ່ພຽງແຕ່ສາມາດເພີດເພີນກັບສຽງຄ້ອນຕີ ແລະ ສຽງສິ່ວທີ່ມີຊີວິດຊີວາ, ແລະ ຊົມເຊີຍຜົນງານຊິ້ນເອກທີ່ສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍສີມືທີ່ຊຳນານຂອງຊ່າງຝີມືທີ່ມີພອນສະຫວັນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສາມາດປະທັບໃຈກັບຊັບຊ້ອນວັດຖຸບູຮານທີ່ກວ້າງຂວາງ ແລະ ໜ້າປະທັບໃຈທີ່ດຶງດູດສາຍຕາອີກດ້ວຍ.

ຕາມທີ່ທ່ານ ຫງວຽນດິ່ງຖູຍ, ຜູ້ດູແລວັດດົງຊຳ, ວັດດົງຊຳໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນຕາມແບບຈຳລອງຂອງພະລາຊະວັງເຫວ້, ສູງ ແລະ ກວ້າງຂວາງ, ຕັ້ງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ທີ່ສວຍງາມຕາມຮວງຈຸ້ຍ ມີແມ່ນ້ຳຢູ່ທາງໜ້າ ແລະ ສາລານ້ຳທີ່ມີປະຕູຫົກບານຫັນໜ້າໄປທາງຫົກທິດທາງ. ວັດດົງຊຳສາມາດຖືວ່າເປັນຜົນງານຊິ້ນເອກຂອງການແກະສະຫຼັກໄມ້, ການແກະສະຫຼັກຫີນ, ໂລຫະ, ແລະ ປູນຊີມັງຂອງຫວຽດນາມຈາກລາຊະວົງຫງວຽນ, ແລະ ຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງສາລະສຳຄັນຂອງຊ່າງເງິນດົງຊຳ. ດ້ວຍເນື້ອທີ່ທັງໝົດປະມານ 1,000 ຕາແມັດ, ອົງປະກອບຂອງວັດໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນຢ່າງສົມມາດຈາກພາຍໃນສູ່ພາຍນອກ, ເຊິ່ງໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດແມ່ນຫ້ອງໂຖງດ້ານຫຼັງ. ນີ້ຍັງເປັນຜົນງານສິລະປະທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງໝູ່ບ້ານຊ່າງເງິນ. ຫ້ອງດັ່ງກ່າວຖືກຜະນຶກດ້ວຍແຜ່ນທອງແດງເຈາະຮູທີ່ມີຫົວຂໍ້ຕ່າງໆເຊັ່ນ: ສັດໃນນິທານ, ລະດູການທັງສີ່, ມັງກອນສອງໂຕນະມັດສະການດວງຈັນ, ແລະ ຮູບປັ້ນຂອງຈັກກະພັດຈືວວູ ແລະ ພະລາຊິນີຈິ້ງທິ, ຫຼໍ່ດ້ວຍທອງແດງທີ່ປະດັບດ້ວຍເງິນ ແລະ ເຄືອບດ້ວຍທອງແດງ. ຢູ່ທາງໜ້າວັດມີຂົວສອງແຫ່ງຢູ່ສອງຟາກ, ແມ່ນໍ້າ, ຮົ້ວຮູບມັງກອນ, ແລະ ເສືອຫ້າໂຕເຝົ້າເດີ່ນບ້ານ, ສ້າງບັນຍາກາດທີ່ໜ້າປະທັບໃຈທີ່ເຮັດໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມສະຫງ່າງາມທັນທີເມື່ອເຂົ້າໄປ. ໃນແຕ່ລະປີ, ໃນຊ່ວງງານບຸນດົງຊຳ, ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ນັກທ່ອງທ່ຽວຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍຈາກທົ່ວທຸກແຫ່ງຈະຫຼັ່ງໄຫຼກັບມາເຂົ້າຮ່ວມການລະຫຼິ້ນພື້ນເມືອງ ແລະ ກິດຈະກຳວັດທະນະທຳທີ່ເປັນເອກະລັກເຊັ່ນ: ການຮ້ອງເພງກາຈູ, ການຮ້ອງເພງເຈົາ, ຂະບວນແຫ່ຂອງໄພ່ພົນຜູ້ອຸປະຖຳ, ແລະ ພິທີກຳຕ່າງໆ.

ປະຊາຊົນຕາແສງ ຮົ່ງທາຍ (ເມືອງ ກຽນເຊືອງ) ອະນຸລັກຮັກສາສິລະປະການຮ້ອງເພງກາຈູ.

ຢູ່ໃຈກາງຂອງສະຖານທີ່ປະຫວັດສາດແມ່ນວັດທີ່ອຸທິດໃຫ້ແກ່ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງອາຊີບຫັດຖະກຳ, ທ່ານ ຫງວຽນກິມເລົາ, ເຊິ່ງຍັງມີຮ່ອງຮອຍທາງປະຫວັດສາດທີ່ສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງ. ອີງຕາມບັນທຶກປະຫວັດສາດ, ປະມານຕົ້ນສະຕະວັດທີ 15, ທ່ານ ຫງວຽນກິມເລົາ, ໃນເບື້ອງຕົ້ນແມ່ນຊ່າງຕີເຫຼັກ ແລະ ຊ່າງເຮັດໝໍ້ທອງແດງ, ໄດ້ໄປທີ່ເມືອງເຈົາບ່າວລາກ (ປະຈຸບັນຢູ່ໃນແຂວງ ກາວບັ່ງ ) ເພື່ອຝຶກຝົນອາຊີບ ແລະ ຮຽນຮູ້ອາຊີບຕີຄຳ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ລາວໄດ້ກັບຄືນມາບ້ານຂອງລາວ ແລະ ຖ່າຍທອດອາຊີບຕີເງິນໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ເພື່ອສະແດງຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ຜູ້ທີ່ບຸກເບີກອາຊີບນີ້, ຊ່າງເງິນຂອງເມືອງດົງຊຳໄດ້ນັບຖືເພິ່ນໃນຖານະຜູ້ກໍ່ຕັ້ງອາຊີບ ແລະ ໄດ້ສ້າງວັດຂຶ້ນເພື່ອເປັນກຽດແກ່ເພິ່ນ.

ທ່ານ ຫງວຽນວັນຕວນ, ຫົວໜ້າຄະນະຄຸ້ມຄອງວັດບັນພະບຸລຸດຂອງຊ່າງຄຳດົງຊຳ, ກ່າວວ່າ: "ສິ່ງທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະທີ່ສຸດແມ່ນໃນຕົ້ນປີ ແລະ ໃນຊ່ວງເທດສະການຕ່າງໆ, ຊ່າງຫັດຖະກຳທຸກຄົນຈະມາຈູດທູບ ແລະ ລະນຶກເຖິງຄຸນງາມຄວາມດີຂອງຄູບາອາຈານທີ່ໄດ້ສອນ ແລະ ຖ່າຍທອດອາຊີບນີ້ໃຫ້ປະຊາຊົນໃນໝູ່ບ້ານ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ວັດເປັນພຽງວິຫານນ້ອຍໆ. ຫຼັງຈາກການປັບປຸງ ແລະ ສ້ອມແປງຫຼາຍຄັ້ງໂດຍຊ່າງຫັດຖະກຳ ແລະ ຊາວບ້ານ, ວັດຍັງຄົງຮັກສາລັກສະນະເກົ່າແກ່ຂອງວັດທະນະທຳຫວຽດນາມໄວ້, ເຊັ່ນ: ອະນຸສອນຫີນບູຮານ, ບໍ່ຫີນຢົກອາຍຸ 600 ປີ, ແລະ ຕົ້ນໝາກພ້າວບູຮານທີ່ໃຫ້ຮົ່ມເງົາຕະຫຼອດປີ. ວັດຍັງຄົງຮັກສາພະລາຊະດຳລັດຂອງກະສັດໄຄດິ່ງ IX, ແລະ ຊຸດເຄື່ອງບູຊາເງິນທີ່ປະຊາຊົນດົງຊຳປະດິດ, ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການອະນຸລັກ ແລະ ປົກປ້ອງເປັນຊັບສົມບັດຂອງອາຊີບບັນພະບຸລຸດ."

ຄວາມງາມຂອງເຮືອນເກົ່າແກ່

ນອກຈາກສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະແລ້ວ, ເມື່ອມາຢ້ຽມຢາມດົ່ງຊຳ, ມັນງ່າຍທີ່ຈະເຫັນບັນຍາກາດທີ່ສະຫງົບສຸກຂອງເຮືອນເກົ່າ. ໃນບາງພື້ນທີ່, ເຮືອນເກົ່າຖືກກໍ່ສ້າງໃກ້ກັນ, ມີປະຕູຮົ້ວ ແລະ ກຳແພງຕາມສະຖາປັດຕະຍະກຳພື້ນເມືອງທີ່ຊາວທ້ອງຖິ່ນອະນຸລັກຮັກສາໄວ້ຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້.

ຕາມທີ່ທ່ານ ຫງວຽນເທຮວານ ຈາກບ້ານບັກຢຸງ ກ່າວວ່າ: "ຍ້ອນຂ້າພະເຈົ້າຮັກຄຸນຄ່າພື້ນເມືອງຂອງປະເທດຊາດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຊື້ເຮືອນເກົ່າຫຼັງນີ້ມາອາໄສຢູ່. ເຖິງແມ່ນວ່າມັນມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າຮ້ອຍປີແລ້ວ, ແຕ່ເຮືອນຫຼັງນີ້ກໍ່ບໍ່ໄດ້ຊຸດໂຊມລົງ ແລະ ຍັງຄົງຮັກສາສະຖາປັດຕະຍະກຳເດີມໄວ້ໄດ້. ເຮືອນຫຼັງນີ້ມີຄວາມຍາວ 12 ແມັດ, ຖືກອອກແບບດ້ວຍສາມຫ້ອງຫຼັກ ແລະ ສອງຫ້ອງຂ້າງ. ຫ້ອງກາງແມ່ນໃຊ້ສຳລັບການນະມັດສະການ, ໃນຂະນະທີ່ຫ້ອງອື່ນໆແມ່ນສຳລັບດຳລົງຊີວິດ. ຮູບແກະສະຫຼັກ ແລະ ລາຍລະອຽດທີ່ສັບສົນພາຍໃນເຮືອນແມ່ນເຮັດດ້ວຍເຫຼັກທັງໝົດ, ຮັບປະກັນຄວາມທົນທານສູງ. ສິ່ງທີ່ດີທີ່ສຸດກ່ຽວກັບເຮືອນຫຼັງນີ້ແມ່ນມັນເຢັນໃນລະດູຮ້ອນ ແລະ ອົບອຸ່ນໃນລະດູໜາວ. ຂ້າພະເຈົ້າມີບັນຫາໃນການໄດ້ຍິນໃນເຮືອນຫຼັງຄາຮາບພຽງ, ແຕ່ໃນເຮືອນຫຼັງເກົ່າຫຼັງນີ້, ຂ້ອຍສາມາດໄດ້ຍິນງ່າຍຂຶ້ນ; ສຽງຕ່າງໆເລິກກວ່າ. ໂດຍສະເພາະ, ທຸກຄົນທີ່ມາຢ້ຽມຢາມຈະໄດ້ຮັບການປະຕິບັດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຄືກັນກັບຢູ່ໃນສະຖານທີ່ປະຫວັດສາດ ຫຼື ພິພິທະພັນ, ໂດຍຮັກສາທ່າທີທີ່ມີຄວາມສຸກ, ອ່ອນໂຍນ, ຮັກແພງ ແລະ ຜ່ອນຄາຍສະເໝີ." ເຮືອນຫຼັງນີ້ໄດ້ກາຍເປັນສະຖານທີ່ເຕົ້າໂຮມຂອງລູກຫຼານລຸ້ນຫຼັງທີ່ກັບມາໃນວັນຄົບຮອບ ແລະ ວັນພັກເພື່ອນະມັດສະການບັນພະບຸລຸດຂອງເຂົາເຈົ້າ, ລະນຶກເຖິງພໍ່ແມ່ຂອງເຂົາເຈົ້າ, ແລະ ເສີມສ້າງສາຍພົວພັນຄອບຄົວ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນເຊິ່ງກັນແລະກັນ.

ນາງ ຫງວຽນທິມຽນ, ອາຍຸ 98 ປີ, ຈາກບ້ານບັກຢຸງ, ໄດ້ແບ່ງປັນຄວາມພາກພູມໃຈວ່າ: "ບັນພະບຸລຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປະໄວ້ເຮືອນຫຼັງນີ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ, ເປັນລຸ້ນທີສາມ. ເຮືອນຫຼັງນີ້ມີອາຍຸເກືອບ 200 ປີ, ມີຜູ້ອາໄສຢູ່ຫຼາຍລຸ້ນຄົນ ແລະ ໄດ້ຜ່ານຜ່າພາຍຸມານັບບໍ່ຖ້ວນ, ແຕ່ມັນຍັງຄົງຮັກສາສະເໜ່ບູຮານຂອງມັນໄວ້, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນກໍ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ເຫຼັກທີ່ມີຮູບແກະສະຫຼັກທີ່ສວຍງາມ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄອບຄົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍັງຄົງຮັກສາສິ່ງຂອງທີ່ມີຄ່າຫຼາຍຢ່າງ, ເຊັ່ນ: ຊຸດໂຕະຍາວ ແລະ ຕັ່ງ, ປະຕູບູຮານທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 1940, ແລະ ນ້ຳສ້າງທີ່ປູດ້ວຍຫີນ. ເຮືອນຫຼັງນີ້ໄດ້ກາຍເປັນແຫຼ່ງຄວາມພາກພູມໃຈ, ເປັນຕົວແທນຂອງປະເພນີ ແລະ ຄຸນຄ່າຂອງຄອບຄົວພວກເຮົາ, ເປັນສະຖານທີ່ ສຳລັບການສຶກສາ , ບຳລຸງລ້ຽງຈິດວິນຍານ, ແລະ ໃຫ້ປີກແກ່ຄວາມຝັນຂອງລູກຫຼານຂອງພວກເຮົາ."

ຈຸດພິເສດຂອງເຮືອນເກົ່າແກ່ຫຼັງນີ້ແມ່ນມັນເຢັນສະບາຍໃນລະດູຮ້ອນ ແລະ ອົບອຸ່ນໃນລະດູໜາວ.

ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ບ້ານດົງຊຳມີຄວາມໂດດເດັ່ນຍິ່ງຂຶ້ນກໍຄືປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນຍັງຄົງຮັກສາສິລະປະການຮ້ອງເພງກາຈູ. ທ່ານ ຫງວຽນວັນຫາວ, ສະມາຊິກສະມາຄົມກາຈູພື້ນເມືອງຫວຽດນາມ ແລະ ປະທານສະໂມສອນວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງບ້ານເທືອງຢາ, ກ່າວວ່າ: "ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົ້ນກຳເນີດທີ່ແນ່ນອນຂອງກາຈູໃນບ້ານດົງຊຳ, ແຕ່ວັດມີເພງກາຈູບູຮານສີ່ເພງຈາກສະໄໝກ່ອນເພື່ອຖະຫວາຍເທບພະເຈົ້າໃນຊ່ວງເທດສະການຕ່າງໆ. ມີຊ່ວງເວລາທີ່ກາຈູຫຼຸດລົງ, ແຕ່ນັບຕັ້ງແຕ່ການເປີດງານບຸນວັດດົງຊຳຄືນໃໝ່ໃນປີ 2000, ທຳນອງກາຈູທ້ອງຖິ່ນໄດ້ຮັບການຟື້ນຟູ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ທົ່ວທັງບ້ານມີສະມາຊິກຫຼາຍກວ່າ 20 ຄົນໃນສະໂມສອນທີ່ຮັກສາການສະແດງໃນຊ່ວງເທດສະການ ແລະ ວັນພັກຜ່ອນເພື່ອຖະຫວາຍເທບພະເຈົ້າ ແລະ ຮ້ອງເພງໃຫ້ກັນໃນເຮືອນເກົ່າເພື່ອຮັກສາໄວ້ໃຫ້ຄົນລຸ້ນຫຼັງ."

ທ່ານ ຫງວຽນວັນຫຽດ, ປະທານຄະນະກຳມະການປະຊາຊົນຕາແສງຮົ່ງທາຍ, ຢືນຢັນວ່າ: ຕາແສງຮົ່ງທາຍແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາຕາແສງໜ້ອຍແຫ່ງທີ່ໄດ້ຮັກສາໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງລັກສະນະວັດທະນະທຳທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງຊົນນະບົດພາກເໜືອຫວຽດນາມເກົ່າ ດ້ວຍລະບົບວັດວາອາຮາມ, ວັດວາອາຮາມ, ເຮືອນບູຮານ, ບົດເພງພື້ນເມືອງ ແລະ ການລະຫຼິ້ນພື້ນເມືອງທີ່ເປັນເອກະລັກຫຼາຍແຫ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ, ຕາແສງຈະສືບຕໍ່ພັດທະນາທ່າແຮງ ແລະ ຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງຕົນ, ຮັກສາສະເໜ່ບູຮານຂອງຊົນນະບົດ ເພື່ອຊຸກຍູ້ການພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວໝູ່ບ້ານຫັດຖະກຳ ຕິດພັນກັບການທ່ອງທ່ຽວທາງວິນຍານ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວແບບປະສົບການ, ນຳຕາແສງໄປສູ່ການພັດທະນາຕື່ມອີກ.

ພະຫັດ

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baothaibinh.com.vn/tin-tuc/39/212647/net-co-dong-xam