ການລ່າສັດໝີຂົ້ວໂລກໃນ Greenland

ທ່າມກາງພື້ນທີ່ນ້ຳກ້ອນ ແລະ ຫິມະອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານໃນກຣີນແລນ, ຊາວລ່າສັດ Inuit ຍັງຄົງຍຶດໝັ້ນກັບການລ່າໝີແບບດັ້ງເດີມຂອງເຂົາເຈົ້າ, ເຊິ່ງຫາຍາກຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

ທ່ານ Martin Madsen, ຊາຍຊາວ Inuit ອາຍຸ 28 ປີ, ກຳລັງແນມປືນຂອງລາວໄປທີ່ແມວນ້ຳໃນເຂດ Ittoqqortoormiit ຂອງ Greenland ໃນເດືອນເມສາ 2024.

ທ້າວ Madsen ແມ່ນໜຶ່ງໃນ 10 ນັກລ່າມືອາຊີບໃນ Ittoqqortoormiit, ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຄົນຈຳນວນໜ້ອຍທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ລ່າໝີຂົ້ວໂລກ. ລາວເວົ້າວ່າ "ຂ້ອຍລ່າສັດມາຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ. ຂ້ອຍເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ໃນບັນດານັກລ່າສັດຄືກັບພໍ່ ແລະ ພໍ່ຕູ້ຂອງຂ້ອຍ."

ປະເພນີການລ່າໝີຂົ້ວໂລກຂອງຊົນເຜົ່າອິນຸຍຕ໌, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເພື່ອເອົາຊີ້ນ ແລະ ໜັງຂອງມັນ, ມີມາຕັ້ງແຕ່ຫຼາຍພັນປີມາແລ້ວ. ການລ່າໝີເພື່ອການຄ້າໄດ້ເຂົ້າສູ່ຍຸກທອງຫຼັງຈາກການມາຮອດຂອງຊາວເອີຣົບໃນກຣີນແລນ.

ຫຼັງຈາກເກາະດັ່ງກ່າວໄດ້ກາຍເປັນເຂດແດນປົກຄອງຕົນເອງຂອງເດນມາກໃນປີ 1979, ເຈົ້າໜ້າທີ່ກຣີນແລນໄດ້ສ້າງຕັ້ງກົນໄກເພື່ອຄຸ້ມຄອງກິດຈະກຳນີ້. ການລ່າໝີຂົ້ວໂລກເລີ່ມຫຼຸດລົງໃນປີ 2005, ເມື່ອເຈົ້າໜ້າທີ່ກຣີນແລນໄດ້ກຳນົດໂຄຕ້າການລ່າໝີປະຈຳປີເພື່ອປ້ອງກັນການຫຼຸດລົງຂອງປະຊາກອນ.

ຜູ້ທີ່ລ່າໝີຂົ້ວໂລກໃນ Greenland ໃນປະຈຸບັນລວມມີຊາວ Inuit, ຍ້ອນວ່າມັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຂອງວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງຂອງພວກເຂົາ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງລ້ຽງຊີບໃຫ້ແກ່ຊາວບ້ານ, ແລະ ນັກລ່າມືອາຊີບທີ່ຫາລ້ຽງຊີບຈາກການລ່າສັດທັງໝົດ.

ທ່ານ Hjelmer Hammeken (ຊ້າຍ) ອາຍຸ 66 ປີ ຖືກຖືວ່າເປັນນັກລ່າໝີຂົ້ວໂລກທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຊາວ Inuit ສະໄໝໃໝ່ ໂດຍລາວໄດ້ລ່າໝີຫຼາຍກວ່າ 300 ໂຕໃນ 50 ປີ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ ທ່ານ Hammeken ຈະລ່າສັດຄົນດຽວກັບໝາຂອງລາວເປັນເວລາຫຼາຍອາທິດ ກ່ອນທີ່ຈະກັບຄືນມາພ້ອມກັບຊາກໝີສາມໂຕ.

ໝາລາກເລື່ອນຂອງ Hammeken ໄດ້ກິນແມວນ້ຳທີ່ເຈົ້າຂອງຫາກໍ່ລ່າມາ. ໃນປີ 2024, Hammeken ໄດ້ໃຊ້ໂຄຕ້າໝີຂົ້ວໂລກ 35 ໂຕຂອງລາວໝົດພາຍໃນສອງສາມເດືອນທຳອິດຂອງປີ, ເຊິ່ງບັງຄັບໃຫ້ລາວຕ້ອງລ່າແມວນ້ຳ, ເຊິ່ງເປັນຊະນິດພັນທີ່ບໍ່ມີຂໍ້ຈຳກັດ.

ໝູ່ບ້ານ Ittoqqortoormiit, ເຫັນຈາກຂ້າງເທິງໃນວັນທີ 23 ເມສາ 2024. ຈຸດນ້ອຍໆຕັດກັບຫິມະສີຂາວແມ່ນໝາລາກເລື່ອນທີ່ນອນຫຼັບຢູ່. Ittoqqortoormiit ເປັນໝູ່ບ້ານນ້ອຍໆທີ່ມີປະຊາກອນປະມານ 350 ຄົນ, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ "ຈຸດຈົບ ຂອງໂລກ " ເພາະວ່າມັນຢູ່ຫ່າງຈາກເມືອງທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດປະມານ 800 ກິໂລແມັດ. ຜູ້ຊາຍຢູ່ທີ່ນີ້ລ້ວນແຕ່ເປັນນັກລ່າສັດ, ຮຽນຮູ້ອາຊີບຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ.

ທ້າວ Hammeken ທີ່ນຸ່ງຊຸດລາຍພະຍາງສີຂາວ ກຳລັງລ້າງໜັງແມວນ້ຳໃສ່ນ້ຳກ້ອນບາງໆ. ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດໄດ້ລົບກວນຊີວິດຂອງຊາວ Inuit ນັບຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 21, ຍ້ອນວ່າອາກຕິກກຳລັງອົບອຸ່ນຂຶ້ນໄວກວ່າລະດັບສະເລ່ຍຂອງໂລກເຖິງສີ່ເທົ່າ.

ລາວເວົ້າວ່າ "ກ່ອນໜ້ານີ້ພວກເຮົາສາມາດລ່າສັດໄດ້ຕະຫຼອດປີ. ໃນລະດູໜາວ, ນ້ຳກ້ອນຈະແຂງກວ່າ ແລະ ບໍ່ເຄີຍລະລາຍ." ປະຈຸບັນ, ນ້ຳກ້ອນກຳລັງບາງລົງ ແລະ ອ່າວກໍ່ກວ້າງຂຶ້ນ, ເຮັດໃຫ້ເຮືອສາມາດຜ່ານໄດ້ຕັ້ງແຕ່ກາງເດືອນກໍລະກົດເຖິງກາງເດືອນກັນຍາຂອງທຸກໆປີ.

ແມດເຊັນກິນຕັບຂອງແມວນ້ຳທີ່ລາວຫາກໍ່ລ່າມາ.

ທ້າວ Madsen ໄດ້ສະແດງຮູບຖ່າຍຂອງໝີຂົ້ວໂລກໂຕສຸດທ້າຍທີ່ລາວໄດ້ລ່າໃນຕົ້ນເດືອນເມສາ 2024, ກ່ອນທີ່ໂຄຕ້າຂອງລາວຈະໝົດອາຍຸ. ລາວເວົ້າວ່າ "ບໍ່ມີຫຍັງເຫຼືອໃຫ້ລ່າຫຼາຍໃນທຸກມື້ນີ້. ດ້ວຍໂຄຕ້າ ແລະ ລະບຽບການ, ອາຊີບນີ້ຈຶ່ງບໍ່ມີກຳໄລອີກຕໍ່ໄປ."

ທ້າວແມດເຊັນບໍ່ເຄີຍໄປໂຮງຮຽນ. ລາວຫວັງວ່າລູກຊາຍອາຍຸ 8 ປີຂອງລາວຊື່ໂນອາຈະບໍ່ເດີນຕາມຮອຍພໍ່ຂອງລາວໃນຖານະນັກລ່າສັດ.

ຄໍເລັກຊັນຂອງໝີຂົ້ວໂລກເປັນຂອງນັກລ່າ Inuit ໃນໝູ່ບ້ານ Ittoqqortoormiit.

ໜັງໝີຂົ້ວໂລກກຳລັງຖືກຕາກແຫ້ງຢູ່ໃນບ້ານ Ittoqqortoormiit. ໜັງໝີຂົ້ວໂລກສາມາດຂາຍໄດ້ສູງເຖິງ 2,000 ເອີໂຣ, ແຕ່ຖືກຂາຍຢູ່ໃນ Greenland ຫຼັງຈາກການຫ້າມຂອງສະຫະພາບເອີຣົບ (EU) ໃນປີ 2008.

ໃນຂະນະດຽວກັນ, ໜັງແມວນ້ຳໃນປັດຈຸບັນມີລາຄາຢູ່ທີ່ 40 ເອີໂຣ ຫຼື ຕໍ່າກວ່າ, ເຊິ່ງເປັນເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງລາຄາກ່ອນທີ່ສະຫະພາບເອີຣົບຈະມີການຫ້າມທີ່ຄ້າຍຄືກັນນີ້ໃນປີ 2009. ການຫ້າມຄ້າຂາຍໜັງແມວນ້ຳທີ່ລ່າໂດຍຊາວອິນຸຍໄດ້ຖືກຍົກເລີກໃນພາຍຫຼັງ, ແຕ່ລາຄາຍັງບໍ່ທັນຟື້ນຕົວເທື່ອ.

ແຮມເມເຄນນັ່ງຢູ່ໃນເຮືອນ, ຖັດຈາກກະໂຫຼກຫມີຂົ້ວໂລກ.

ທ້າວ Nukappiaaluk Hammeken ອາຍຸສິບເອັດປີ ໃສ່ປອກຄໍທີ່ລາວຫາກໍ່ເຮັດໃຫ້ໝາລາກເລື່ອນຂອງລາວ. ລາວຝັນຢາກເຂົ້າຮ່ວມກຸ່ມນັກລ່າສັດມືອາຊີບກຸ່ມນ້ອຍໆໃນໝູ່ບ້ານ Ittoqqortoormiit, ແຕ່ຕ້ອງລໍຖ້າຈົນກວ່າລາວຈະມີອາຍຸຄົບ 12 ປີກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ໄປລ່າສັດຄັ້ງທຳອິດ.

ເພື່ອກາຍເປັນນັກລ່າມືອາຊີບ, ເດັກຊາຍຄົນນີ້ຕ້ອງໄດ້ຝຶກງານກັບນັກລ່າທີ່ມີຄວາມຊຳນານ, ໂດຍຮຽນຮູ້ວິທີການຄວບຄຸມໝາລາກ. ເຊັ່ນດຽວກັບນັກລ່າຫຼາຍລຸ້ນຄົນກ່ອນໜ້າລາວ, ລາວຍັງຕ້ອງຮຽນຮູ້ທີ່ຈະເຂົ້າໃຈຜູ້ຖືກລ້າ, ພຶດຕິກຳ ແລະ ຮູບແບບການເຄື່ອນໄຫວຂອງພວກມັນ, ແລະວິທີທີ່ພວກມັນປ່ຽນແປງໄປຕາມລະດູການ.

ການກາຍເປັນນັກລ່າສັດແມ່ນແຍກອອກຈາກຊີວິດຂອງຜູ້ຊາຍ Inuit ສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ໄດ້. "ຖ້າເຈົ້າລືມຮາກເຫງົ້າຂອງຕົນເອງ, ເຈົ້າຈະບໍ່ຮູ້ວ່າເຈົ້າແມ່ນໃຜ," Martin, ອາຍຸ 22 ປີ, ນ້ອງຊາຍຂອງ Nukappiaaluk ກ່າວ.

ທ່ານ Peter Hammeken (ຜູ້ທີສອງຈາກຊ້າຍ), ອາຍຸ 38 ປີ, ເຈົ້າຂອງຮ້ານອາຫານຈານດ່ວນໃນບ້ານ, ແລະລູກຊາຍຂອງລາວຖ່າຍຮູບຢູ່ບ້ານ Ittoqqortoormiit ໃນວັນທີ 27 ເມສາ 2024.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baohatinh.vn/nghe-san-gau-bac-cuc-o-greenland-post304491.html