Lợi thế lớn, thách thức không nhỏ

160 tấn tinh dầu quế đi Mỹ, mang về gần nửa triệu USD

Cuối tháng 3 vừa qua, một thông tin rất mừng cho nông sản Quảng Ninh là lô tinh dầu quế 160 tấn của Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ đã được xuất sang thị trường Mỹ, mang về giá trị gần 500.000 USD. Đáng nói, Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ là doanh nghiệp mới khởi động sản xuất từ tháng 11/2025 và cũng là doanh nghiệp chính thức đặt nhà xưởng tại chỗ trên địa bàn tỉnh. Trước đó một số lô hàng tinh dầu quế tại các vùng Đầm Hà, Tiên Yên cũng đã được xuất đi nước ngoài, tuy nhiên thông qua các đơn vị trung gian.

Lô hàng 160 tấn tinh dần quế của Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ xuất đi Mỹ. — Lô hàng 160 tấn tinh dầu quế của Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ xuất đi Mỹ.

Theo ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh: Với năng lực sản xuất như đang có cũng như kế hoạch và chiến lược sản xuất kinh doanh thời gian tới như đơn vị báo cáo, Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ đặt ra kỳ vọng về một vùng quế tập trung rộng, sản lượng quế đủ tiêu chuẩn xuất khẩu lớn và giá trị xuất khẩu nông sản của Quảng Ninh sẽ tăng cao. Quan trọng là hướng phát triển xuất khẩu của doanh nghiệp này đảm bảo được tính bền vững.

Ngay sau khi đặt dây chuyền sản xuất vào cuối năm 2025, Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ đang vận hành liên tục, thu mua và chế biến từ lá đến vỏ cây quế. Theo bà Dương Thị Hoa, Giám đốc Công ty, năng lực sản xuất mỗi năm của đơn vị là khoảng trên 100 tấn tinh dầu quế, 240 tấn chế phẩm sinh học từ quế và 3.000 tấn vỏ quế khô. Các sản phẩm chính của đơn vị là Cinnamic Aldehyde, Benzaldehyde, Cinnamon oil, Coumarin, Cinnamyl acetate, o-Methoxycinamaldehyde (thuộc nhóm sản phẩm chế biến từ tinh dầu quế) và quế điếu, quế đen xô, quế sáo, quế ống bào, quế ống đen, quế khuyên (thuộc nhóm sản phẩm chế biến từ vỏ quế)… Tất cả đều đã có mã code xuất khẩu hàng hoá.

Thời điểm hiện nay do vùng nguyên liệu chưa đáp ứng đủ, Công ty TNHH MTV quế Ba Chẽ đang tập trung vào sản xuất tinh dầu quế, phục vụ xuất khẩu. Giám đốc Dương Thị Hoa khẳng định: Đây cũng là mặt hàng thị trường nước ngoài đang cần, trong đó có thị trường Mỹ và Trung Quốc, vốn là 2 bạn hàng truyền thống của doanh nghiệp. Kế hoạch sản xuất hiện nay của doanh nghiệp là sản xuất đạt 100 tấn tinh dầu quế để xuất theo đơn hàng của khách hàng Mỹ vào cuối quý II tới.

Góp mặt những doanh nghiệp xuất khẩu nông sản lớn

Tinh dầu quế được coi là “nét vẽ” chấm phá trong bức tranh xuất khẩu nông sản Quảng Ninh. Trước đó những mặt hàng Quảng Ninh đưa ra nước ngoài là tùng hương, tinh dầu thông các loại, hầu, tôm các loại, dăm gỗ…

Chế biến các sản phẩm thuỷ sản xuất vào thị trường Đài Loan tại công ty CP xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh. Ảnh (CTV)

Công ty CP Thông Quảng Ninh hiện nay đang là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu dầu thông và tùng hương lớn trong nước với thị trường xuất khẩu chủ yếu là các nước Trung Đông, doanh thu mỗi năm đạt đến trên 1.000 tỷ đồng.

Công ty CP xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh với lợi thế hoạt động trong nhiều năm qua, có những khách hàng, bạn hàng truyền thống tin cậy, là một trong những đơn vị dẫn đầu của tỉnh trong xuất khẩu mặt hàng thuỷ sản. Hiện mặt hàng xuất khẩu chính của công ty chủ yếu là cá, hàu, mực, tôm… Giai đoạn 2022 đến nay, trong bối cảnh sản phẩm nhuyễn thể thu hoạch tập trung, có nguy cơ ùn ứ, Công ty CP xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh đã xuất khẩu vào thị trường Đài Loan hàng ngàn tấn hàu, giúp bà con nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu dăm gỗ của Quảng Ninh hiện mỗi năm cũng đưa hàng chục triệu tấn sản phẩm vào các thị trường Trung Quốc và Nhật Bản, trong đó 40% là nông sản trên địa bàn. Riêng khối doanh nghiệp xuất khẩu dăm gỗ khu vực Cái Lân năm 2025 đã xuất đến 8 triệu tấn, mang về nguồn tiền lớn, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp của tỉnh.

Vẫn còn nhiều khó khăn

Một hạn chế của xuất khẩu nông sản Quảng Ninh hiện nay là tính thiếu ổn định. Trong đó nguyên nhân của tình trạng này là thiếu vùng nguyên liệu đạt chuẩn.

Công ty CP thông Quảng Ninh khảo sát địa hình để phát triển vùng nguyên liệu thông phục vụ sản xuất.

Trở lại với câu chuyện xuất khẩu tinh dầu quế của Công ty TNHH Quế Ba Chẽ, hiện đơn vị đang thiếu nguồn nguyên liệu. Bà Dương Thị Hoa, Giám đốc Công ty chia sẻ: 3 tháng sản xuất vừa qua, Công ty chỉ nhập được khoảng 20% nguyên liệu tại chỗ, còn lại là nguồn hàng từ tỉnh ngoài, nhiều nhất là từ Yên Bái. Việc nhập nguyên liệu từ xa thực tế chỉ là giải pháp tình thế, về lâu về dài khó có thể duy trì tiếp vì đội chi phí sản xuất. Xác định rõ điều này, Công ty TNHH Quế Ba Chẽ đã phối hợp với đơn vị chuyên môn cung ứng giống và hỗ trợ người dân một phần chi phí trồng quế, cụ thể tháng 2 vừa rồi chúng tôi cấp 165.000 cây giống cho bà con trồng tuy nhiên kết quả trồng thực tế đạt không cao. Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra vùng quế Ba Chẽ rộng 8.000ha, tuy nhiên theo tiến độ như hiện nay mục tiêu này gặp không ít khó khăn.

Đối với Công ty CP Thông Quảng Ninh, chiến lược phát triển vùng nguyên liệu của đơn vị đã được triển khai từ hàng chục năm qua. Doanh nghiệp này “bắt tay” với các địa phương Uông Bí, Đông Triều, Bình Liêu, Ba Chẽ cung ứng giống, vốn và hỗ trợ chi phí một phần để trồng phủ diện tích thông trên các vùng đồi núi cao. Tuy nhiên đến nay doanh nghiệp vẫn thiếu nguyên liệu.

Với Công ty CP xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh, vấn đề nằm ở việc các vùng nuôi trồng thuỷ sản của người dân chưa được giao khu vực biển, chưa được cấp mã vùng nuôi cũng như chưa được đánh giá những chỉ số môi trường nuôi cần thiết mà những thị trường nhập khẩu yêu cầu. Ông Đỗ Quang Sáng, Giám đốc Công ty CP xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh khẳng định: Đây là rào cản của xuất khẩu nông sản. Khi không có đủ tiêu tiêu chuẩn thì không xuất khẩu được.

Từ thực tế xuất khẩu nông sản hiện nay có thể khẳng định đây là hướng đi lâu dài mà nông nghiệp Quảng Ninh phải duy trì và phát triển mạnh hơn nữa. Việc cần làm hiện nay chính là đảm bảo các tiêu chuẩn xuất khẩu, tạo ra những nền tảng, "bệ đỡ" để nông sản trên địa bàn tỉnh có điều kiện thuận lợi chinh phục thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Giám đốc HTX nuôi tôm công nghệ cao Cẩm Phả: “Mong muốn được hướng dẫn thực hiện các tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu”.

Chúng tôi được biết toàn tỉnh có gần 10.000ha nuôi tôm thì gần 50% trong đó đã nuôi công nghiệp, có nghĩa là năng suất đạt ít nhất là 10 tấn/ha/năm, nếu nuôi theo công nghệ cao thì gấp đến 2 – 5 lần. Như tại HTX của chúng tôi, nuôi theo công nghệ nhiều giai đoạn trong nhà màng, chủ động được về các yếu tố môi trường và phòng chống dịch bệnh, năng suất có thể đạt đến 30 tấn/ha/vụ, một năm có thể nuôi được nhiều vụ. Như vậy, về sản lượng, con tôm hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu xuất khẩu. Tuy nhiên với các tiêu chuẩn khác như mã vùng nuôi, chỉ số về môi trường, ATTP, dư lượng kháng sinh trong tôm… hiện chưa thể đáp ứng được các tiêu chuẩn xuất khẩu. Đầu ra của con tôm chúng tôi vẫn chủ yếu là nội địa, như vậy vẫn phụ thuộc thị trường, giá thấp hơn. Chúng tôi rất mong muốn được hướng dẫn để thực hiện các tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu.

Ông Nguyễn Văn Bông, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh: “Mục tiêu có 90.000ha rừng có chứng chỉ rừng sản xuất bền vững”.

Tôi đồng quan điểm với việc nông sản phải có nguồn gốc, đó là tiêu chuẩn cơ bản và đầu tiên để có thể xuất khẩu. Với rừng Quảng Ninh, trong tổng số hơn 200.000ha rừng sản xuất hiện đã có 36.300ha rừng sản xuất được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC). Tiến tới, Quảng Ninh đặt mục tiêu nâng diện tích rừng có chứng chỉ lên đến 90.000ha từ nay đến năm 2030. Với diện tích này không chỉ đảm bảo về sản lượng nguyên liệu cung ứng cho chế biến lâm sản mà còn đảm bảo số nguyên liệu đó có nguồn gốc, được trồng theo đúng quy trình, mật độ, quy hoạch, có gắn với bảo vệ môi trường và không tranh chấp. Quảng Ninh cũng sẽ quy hoạch vùng sản xuất lâm nghiệp tập trung, trước mắt là đối với cây hồi và cây quế, với diện tích năm 2026 này là gần 10.000ha... Quan trọng hơn để phục vụ xuất khẩu lâm sản, các cơ sở đầu tư về giống cây lâm nghiệp và chế biến lâm sản đang được hệ thống lại, làm sao phải là những cơ sở mạnh, quy mô lớn, theo công nghệ hiện đại và phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Văn Đức, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh: “Nông dân cần sự đồng hành của đơn vị chuyên môn”

Trong quá trình sản xuất, nông dân có thể tập trung canh tác, tạo ra nhiều nông sản có chất lượng cao để cung ứng cho xuất khẩu, tuy nhiên không phải nông dân nào cũng hiểu hết những yêu cầu trong xuất khẩu nông sản. Ví như những tiêu chuẩn về sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, về việc cấp mã vùng nuôi, trồng, về cấp các loại chứng chỉ rừng, về tỷ lệ dư chất kháng sinh hay thuốc bảo vệ thực vật được phép và không được phép đối với yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu… Chính bởi vậy, người nông dân cần sự hướng dẫn, giám sát, đồng hành và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả của những đơn vị chuyên môn, đơn vị tư vấn và chính quyền địa phương, nhằm nâng cao hiểu biết, nhận thức và thực hành về sản xuất nông sản phục vụ xuất khẩu. Nhất là trong bối cảnh hiện nay tiêu chuẩn xuất nhập khẩu của mỗi thị trường là khác nhau và luôn có biến động.

Việt Hoa

Nguồn: https://baoquangninh.vn/loi-the-lon-thach-thuc-khong-nho-3403147.html