Lý do Không quân Mỹ hồi sinh dàn máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer

Sự chậm trễ của B-21 Raider và ưu thế tải trọng 57 tấn buộc Lầu Năm Góc chi hàng trăm triệu USD để đại tu các máy bay B-1B từ chế độ bảo quản đặc biệt.

Không quân Mỹ đang thực hiện một động thái chiến lược gây chú ý khi đưa những chiếc máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer từ “nghĩa địa máy bay” trở lại phục vụ. Dù từng bị xem là di sản lỗi thời từ thời Chiến tranh Lạnh, dòng máy bay này hiện được đầu tư hàng trăm triệu USD để đại tu và thay thế linh kiện nhằm duy trì sức mạnh răn đe tầm xa.

Từ sứ mệnh xuyên thủng lưới phòng không đến "pháo binh bay"

Được thiết kế vào thập niên 1970 và 1980, B-1B Lancer sở hữu cấu trúc cánh cụp cánh xòe đặc trưng, cho phép bay ở tốc độ cận âm (Mach 0,92) tại độ cao cực thấp để tránh radar đối phương. Tuy nhiên, việc vận hành sát mặt đất trong thời gian dài đã tạo ra ứng suất cơ học khổng lồ lên khung thân, làm giảm tuổi thọ và gây ra nhiều hư hỏng kỹ thuật.

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, B-1B chuyển từ vai trò răn đe hạt nhân chiến lược sang nhiệm vụ ném bom chiến thuật. Tại các chiến trường như Iraq và Afghanistan, nó trở thành những tổ hợp “pháo binh bay” với khối lượng bom đạn khổng lồ, có khả năng tiêu diệt mục tiêu diện rộng chỉ trong một lần xuất kích.

B-1B Lancer từng là máy bay ném bom chiến lược thời Chiến tranh Lạnh.

Thực trạng suy giảm phi đội và giải pháp “ăn thịt đồng loại”

Cường độ tác chiến cao và tải trọng nặng đã khiến phi đội B-1B xuống cấp nhanh chóng. Năm 2019, nhiều chiếc phải tạm dừng hoạt động do sự cố hệ thống ghế phóng và nứt gãy cấu trúc. Do dây chuyền sản xuất đã đóng cửa, các kỹ thuật viên phải áp dụng giải pháp “ăn thịt đồng loại” - tháo linh kiện từ máy bay hỏng để duy trì những chiếc còn lại.

Đến năm 2021, số lượng B-1B sẵn sàng chiến đấu đã giảm từ 62 xuống còn 45 chiếc. Những chiếc bị loại biên được chuyển tới Căn cứ Không quân Davis-Monthan tại Arizona, thường được gọi là “nghĩa địa máy bay”.

Chế độ bảo quản Type 2000: Ngủ đông chiến thuật

Tuy nhiên, không phải tất cả máy bay tại Davis-Monthan đều bị tháo dỡ. Một số chiếc B-1B được duy trì ở chế độ bảo quản đặc biệt mang tên Type 2000. Ở trạng thái này, máy bay được xả hết nhiên liệu, bịt kín các cửa hút và bảo dưỡng định kỳ hệ thống thủy lực cũng như cơ cấu cánh cụp cánh xòe. Động cơ phản lực F101-GE-102 vẫn được khởi động chạy thử để đảm bảo khả năng tái ngũ nhanh chóng.

Năm 2023 và 2024, Không quân Mỹ đã khôi phục thành công các máy bay từ chế độ này để thay thế cho những chiếc bị hư hỏng nặng do hỏa hoạn. Đáng chú ý, một chiếc B-1B cũ đã được hồi sinh sau khi thay thế hơn 500 bộ phận và trở thành máy bay chỉ huy của Phi đội ném bom chiến thuật số 7 vào đầu năm 2026.

Áp lực từ sự chậm trễ của chương trình B-21 Raider

Nguyên nhân chính khiến Lầu Năm Góc phải “tái ngũ” B-1B là do máy bay ném bom thế hệ mới B-21 Raider chưa thể bàn giao đúng hạn. Trong khi B-21 vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm, các dòng máy bay cũ như B-1B, B-2 và B-52H đang xuống cấp nhanh hơn dự kiến.

Máy bay B-1B dù có nhiều vấn đề kỹ thuật, nhưng lại có nhiều ưu điểm cần thiết đối với Không quân Mỹ.

Trong giai đoạn 2027-2031, khoản ngân sách 342 triệu USD đã được duyệt chi để khôi phục và duy trì phi đội B-1B. Bên cạnh tốc độ tối đa Mach 1,25, B-1B còn sở hữu tải trọng “khủng” lên tới 57 tấn (34 tấn trong khoang và 23 tấn giá treo ngoài), vượt xa cả máy bay tàng hình B-2 hay B-21.

Hiện nay, B-1B đóng vai trò là nền tảng tối ưu để triển khai các loại tên lửa hành trình tàng hình AGM-158 JASSM và tên lửa chống hạm LRASM từ ngoài tầm phòng không đối phương, lấp đầy khoảng trống tác chiến chiến lược của quân đội Mỹ.

ADQuảng cáo

Nguồn: https://baonghean.vn/ly-do-khong-quan-my-hoi-sinh-dan-may-bay-nem-bom-sieu-am-b-1b-lancer-10338117.html