Lý do ngân hàng 'chạy đua' trả lãi đầu kỳ

Không chỉ duy trì mặt bằng lãi suất huy động ở mức cao, nhiều nhà băng còn chấp nhận trả lãi ngay khi khách hàng vừa gửi tiền, kể cả với khoản tiền chỉ vài triệu đồng.

ZNews•29/05/2026

Chị Thu Minh (phường Đống Đa, Hà Nội) cho biết chị khá bất ngờ khi mở ứng dụng một ngân hàng quốc doanh để gửi tiết kiệm và thấy xuất hiện thêm lựa chọn “trả lãi trước”.

“Tôi thấy lãi suất trả trước chỉ thấp hơn lãi suất trả sau không đáng kể. Kỳ hạn 6 tháng hiện được áp dụng mức khoảng 6,38%/năm. Điều đáng chú ý là ngân hàng cho gửi từ mức thấp nhất chỉ 3 triệu đồng”, chị Minh nói.

Lãi nhận ngay khi vừa gửi tiền

Một ngân hàng trả lãi suất đầu kỳ lên tới 6,38%/năm kỳ hạn 6 tháng từ số tiền tối thiểu 3 triệu đồng.

Nhiều tổ chức tín dụng khác cũng đang triển khai hình thức trả lãi ngay đầu kỳ với mức lãi suất cao. Một ngân hàng quốc doanh khác hiện áp dụng lãi suất trả trước khoảng 4,73%/năm cho kỳ hạn 1 tháng và lên tới 6,57%/năm cho kỳ hạn 6 tháng.

Lãnh đạo một ngân hàng cho biết, việc các ngân hàng quay trở lại đẩy mạnh sản phẩm tiết kiệm trả lãi đầu kỳ cho thấy áp lực huy động vốn đang gia tăng đáng kể. Điều này không xuất hiện trước đây. Trong khi tín dụng tăng nhanh, huy động vốn lại tăng chậm hơn, khiến chênh lệch giữa huy động và cho vay toàn hệ thống được ước tính lên tới khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Vị này cho hay, để có nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, nhiều ngân hàng buộc phải tăng sức hấp dẫn cho sản phẩm tiết kiệm. “Ngoài lãi suất neo cao, các ngân hàng còn chấp nhận trả lãi ngay cho khách gửi tiền. Điều này đồng nghĩa nhà băng phải bỏ chi phí trước để giữ chân dòng vốn”, vị này nói.

Chi phí vốn tăng mạnh, áp lực thanh khoản chưa giảm

Cuộc đua huy động vốn kéo dài từ cuối năm 2025 đến nay đang tạo áp lực lớn lên chi phí hoạt động của hệ thống ngân hàng. Báo cáo tài chính quý I vừa qua của nhiều nhà băng cho thấy chi phí trả lãi tiền gửi tăng mạnh, thậm chí vượt xa tốc độ tăng trưởng huy động vốn.

Theo dữ liệu từ 27 ngân hàng niêm yết, BIDV tiếp tục là ngân hàng chi nhiều nhất cho lãi tiền gửi với 21.955 tỷ đồng trong quý I, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trung bình mỗi ngày ngân hàng này phải chi gần 244 tỷ đồng tiền lãi cho người gửi tiền.

VietinBank đứng thứ hai với 19.204 tỷ đồng, tăng 33%; Vietcombank đạt 13.640 tỷ đồng, tăng 31%.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, MB gây chú ý khi chi phí lãi tiền gửi vượt 10.000 tỷ đồng, tăng tới 82% - mức tăng mạnh nhất trong nhóm ngân hàng lớn.

Theo các chuyên gia tài chính, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô chi phí tuyệt đối mà còn ở tốc độ tăng chi phí cao hơn đáng kể so với tăng trưởng tiền gửi. Điều này phản ánh giá vốn đầu vào của hệ thống ngân hàng đang tăng lên rõ rệt.

Thông thường, chi phí lãi tiền gửi chịu tác động bởi hai yếu tố gồm quy mô huy động và mức lãi suất phải trả. Nếu tốc độ tăng chi phí cao vượt trội so với tăng trưởng tiền gửi, điều đó cho thấy các ngân hàng đang phải trả giá vốn cao hơn để hút dòng tiền.

Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định từ nay đến cuối quý III năm nay, mặt bằng lãi suất huy động có thể tiếp tục duy trì ở mức cao nhưng khó xảy ra cuộc đua tăng nóng diện rộng như giai đoạn năm 2022. Ngân hàng Nhà nước hiện vẫn ưu tiên mục tiêu ổn định mặt bằng lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và kiểm soát chi phí vốn cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, áp lực thanh khoản và nhu cầu vốn trung - dài hạn vẫn là bài toán lớn đối với nhiều ngân hàng, đặc biệt ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần. Vì vậy, khả năng lãi suất huy động giảm sâu trong ngắn hạn là không cao.

Trong bối cảnh đó, người gửi tiết kiệm đang có cơ hội hưởng mức lợi suất tương đối hấp dẫn, trong khi vẫn được đánh giá là kênh đầu tư an toàn hơn so với nhiều tài sản khác trên thị trường.