Hệ thống ắc quy, bộ sạc và ổ cắm điện được người dân bản Trung Thắng, xã Mường Lý lắp đặt để tích trữ nguồn điện từ năng lượng mặt trời.
Theo thống kê của Sở Công Thương và Công ty Điện lực Thanh Hóa, hiện toàn tỉnh còn 761 hộ dân thuộc 23 thôn, bản của 9 xã miền núi chưa được sử dụng điện lưới. Các điểm dân cư này chủ yếu nằm ở khu vực địa hình chia cắt, dân cư sinh sống phân tán nên việc đầu tư hạ tầng điện gặp nhiều trở ngại.
Riêng xã Mường Lý hiện còn khoảng 169 hộ dân thuộc các cụm dân cư chưa có điện. Tại xã Trung Lý, 110 hộ dân thuộc các bản Tung, Ma Hác và Tà Cóm vẫn đang chờ ngày được sử dụng nguồn điện ổn định. Phía sau những con số thống kê là cuộc sống của nhiều gia đình vẫn phải dựa vào tua-bin nước, máy phát điện tự chế hoặc hệ thống điện năng lượng mặt trời công suất nhỏ để phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày.
Bản Xa Lung, xã Mường Lý nằm nép mình bên dòng sông Mã. Cả bản có 67 nóc nhà, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Khi chiều muộn buông xuống, cả bản chìm dần trong bóng tối. Dọc những nếp nhà ven sông chỉ lác đác vài ánh điện nhỏ phát ra từ tua-bin nước hoặc máy phát điện tự chế.
Sinh ra và lớn lên ở Xa Lung, anh Mua Seo Sàng, Bí thư chi đoàn bản hiểu rõ những thiếu thốn mà người dân nơi đây đang phải đối mặt. “Ánh sáng điện còn chưa có, nói gì đến phát triển kinh tế”, anh Sàng chia sẻ. Theo anh Sàng, việc học tập của trẻ em trong bản vẫn gặp nhiều trở ngại. Nhiều gia đình chỉ có nguồn sáng yếu từ đèn pin hoặc đèn sạc. Khi trời tối, điều kiện để các em học thêm ở nhà rất hạn chế. Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt và việc học tập của trẻ em, tình trạng thiếu điện còn hạn chế khả năng tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Người dân muốn tìm hiểu kiến thức mới, học hỏi kinh nghiệm làm ăn hay cập nhật thông tin bên ngoài nhưng điều kiện còn nhiều hạn chế.
Không riêng Xa Lung, nhiều bản khác ở Mường Lý và Trung Lý cũng trong tình trạng tương tự. Tại bản Trung Thắng, xã Mường Lý, anh Giàng A Kênh, Phó Bí thư Chi bộ bản cho biết, gia đình đã đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời trị giá khoảng 4 triệu đồng để phục vụ sinh hoạt. Tuy nhiên, nguồn điện chỉ đủ thắp sáng và vận hành một số thiết bị thiết yếu.
Trong khi đó, tại bản Ma Hác, xã Trung Lý, 42 hộ dân với 226 nhân khẩu vẫn chưa được sử dụng điện lưới. Sóng điện thoại đã phủ tới bản nhưng chưa ổn định. Nhiều hộ gia đình đã sử dụng điện thoại thông minh, biết dùng zalo, facebook để liên lạc với người thân và tiếp nhận thông tin từ địa phương. Tuy nhiên, việc tiếp cận các tiện ích số vẫn phụ thuộc vào nguồn điện tự phát và điều kiện hạ tầng còn hạn chế.
Theo ông Vi Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Mường Lý, hiện trên địa bàn vẫn còn nhiều hộ dân tại các bản Xa Lung, Trung Thắng, Trung Tiến 1 và một số cụm dân cư khác chưa được sử dụng điện. Đây đều là những khu vực có điều kiện hạ tầng còn nhiều hạn chế. Một số điểm dân cư nằm trong diện sắp xếp, ổn định dân cư gắn với các dự án tái định cư. “Thời gian qua, địa phương đã phối hợp với các ngành chức năng rà soát nhu cầu thực tế, kiến nghị cấp trên quan tâm đầu tư, đồng thời lồng ghép với các phương án sắp xếp dân cư để từng bước tháo gỡ vướng mắc cho bà con”, ông Hùng cho biết.
Thông tin từ Công ty Điện lực Thanh Hóa, việc đưa điện đến các khu dân cư vùng sâu, vùng xa vẫn gặp không ít trở ngại do địa hình phức tạp, dân cư sinh sống phân tán và một số khu vực đang thực hiện sắp xếp dân cư. Tuy nhiên, cùng với sự phối hợp của các sở, ngành và chính quyền địa phương, ngành điện đã hoàn thành việc khảo sát, xây dựng phương án đầu tư đối với các khu vực chưa có điện, làm cơ sở đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí nguồn lực thực hiện trong thời gian tới.
Đối với người dân các bản Xa Lung, Trung Thắng, Ma Hác hay Tung, điện không chỉ là ánh sáng trong mỗi ngôi nhà mà còn mở ra cơ hội học tập, tiếp cận thông tin và phát triển kinh tế. Dù hành trình đưa điện đến những bản cuối cùng còn nhiều việc phải làm, người dân vùng cao vẫn hy vọng các phương án đang được triển khai sẽ sớm đưa ánh điện về với bản làng.
Bài và ảnh: Tăng Thúy
Nguồn: https://baothanhhoa.vn/mong-dien-ve-ban-292347.htm
