Rộn ràng mùa gặt
- Được bao nhiêu tấn hả Bình?
- Hơn 110 tấn.
- Cao hơn năm ngoái nhiều nhe.
- Cao hơn mấy tấn à... Của anh được bao nhiêu?
- Để lại nếp ăn còn khoảng 35 tấn.
Đó là cuộc hội thoại giữa 2 nông dân Đặng Văn Vệ và Đặng Văn Bình khi vừa cân xong lúa bán cho hợp tác xã (HTX). Trên cánh Đồng Lớn ở sát trạm bơm Đức Tài (Hoài Đức), hàng chục chiếc xe máy gặt liên hợp đang “quần thảo” gặt nếp ở các thửa ruộng, trên bờ đê sông La Ngà, ở góc đường, đội ngũ mua nếp với các dụng cụ cân, thử nếp tất bật trao đổi mua bán. Nhiều xe máy cày đang nối đuôi chờ nếp cân xong chở về kho, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp, rộn ràng với những câu hỏi thăm nếp được tính loại 1 hay loại 2, lãi được bao nhiêu...
“Vụ này thu hoạch thế nào anh?” - tôi hỏi anh Vệ. “Năng suất đạt nhưng lợi nhuận giảm gần 2/3 vụ trước. Này nha: Phân bón tăng 200.000 đồng/bao, dầu DO tăng nên máy gặt cũng tăng từ 1,6 triệu đồng lên 2 triệu đồng, các mặt hàng vật tư phục vụ sản xuất khác cũng tăng nên ước đầu tư vụ đông xuân năm nay tăng 2,7 triệu đồng/ha, trong khi giá nếp năm ngoái từ 7.800 - 10.000 đồng/kg thì năm nay chỉ còn 5.900 - 6.300 đồng/kg nên lãi giảm sâu...”. Anh Vệ nói vừa xong thì anh Bình thêm: “Thôi anh, trong bối cảnh này làm nếp như anh em mình có lãi 15 - 17 triệu đồng/ha là nhất rồi, bà con làm lúa thường chỉ hòa vốn hoặc ai làm giỏi lắm thì lợi nhuận cũng bằng 1/4 bọn mình nên vậy là hạnh phúc rồi”...
Anh Bình làm 15 ha nếp giống IR 4625, anh cùng anh Vệ được HTX Công Thành Đức Linh ký hợp đồng trọn gói, từ cung ứng giống, quy trình sản xuất đến bao tiêu sản phẩm theo giá thị trường. Mấy năm trước giá lúa cao, 15 ha của anh thu lãi 200 - 250 triệu đồng/vụ là chuyện bình thường. Còn vụ đông xuân này, anh lãi gần 150 triệu đồng...
“Điểm tựa” cho nông dân
Câu chuyện của anh Vệ và anh Bình làm tôi sực nhớ đến những hộ làm lúa bình thường, không liên kết, không ký hợp đồng ở các xã từ Tánh Linh đến Đồng Kho và kéo dài lên xã Nghị Đức. Bây giờ với giá lúa thấp này, không khí mùa gặt ven sông La Ngà chùng hẳn, dù diện tích trải dài từ Tánh Linh qua Đồng Kho, Nam Thành, Đức Linh, Hoài Đức đến 25.000 ha. Hầu hết nông dân làm lúa bình thường đều “than”, vì vụ đông xuân năm nay làm không có lãi.
Ông Nguyễn Lục ở xã Nghị Đức vừa thu hoạch 1,5 ha lúa cho hay, để sản xuất 1 ha lúa trong vụ này, chi phí đầu tư lên khoảng 30 triệu đồng, bao gồm giống, phân bón, thuốc, công làm đất và thu hoạch. Với mức giá lúa như hiện nay là 5.000 - 5.300 đồng/kg, người làm hòa vốn đã là may mắn, còn ai làm giỏi đạt năng suất trên 8 tấn/ha thì có lãi chỉ “gọi là”...
Từ xã Tánh Linh đến xã Hoài Đức, dọc theo sông La Ngà được xem là vựa lúa của tỉnh, vùng đồng bằng La Ngà nơi đây là khu vực có diện tích lúa tập trung lớn bởi vừa có sản lượng, chất lượng cao. Lúa ở vùng này được sản xuất từ 3 vụ trở lên. Vùng lúa được hình thành từ lâu đời nên nhiều HTX nông nghiệp thành lập để đáp ứng nhu cầu cho sản xuất như: HTX Dịch vụ nông nghiệp Đức Bình (xã Đồng Kho), HTX Dịch vụ nông nghiệp Gia An, HTX Tánh Linh Xanh, HTX Dịch vụ nông nghiệp Lạc Tánh, HTX Dịch vụ nông nghiệp Đức Thuận, HTX Đa Kao (xã Tánh Linh), HTX Dịch vụ nông nghiệp 1 và 2 (xã Bắc Ruộng)...
Ông Lưu Đức Lợi - Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Ruộng cho hay: “Hiện nay, không chỉ xã Bắc Ruộng mà các xã lân cận chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, do đó, người nông dân chịu tác động rất lớn khi giá cả vật tư đầu vào như: phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống… liên tục tăng cao, làm chi phí sản xuất của bà con nông dân ngày càng lớn. Trong khi đó, đối với những hộ sản xuất lúa nhỏ lẻ, không tham gia liên kết, thì giá đầu ra lại thường xuyên giảm, thiếu ổn định, phụ thuộc nhiều vào thương lái nên dễ bị ép giá, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp, thu nhập không bảo đảm...”.
Từ thực tế các hộ nông dân không tham gia vào các HTX để liên kết sản xuất các loại giống lúa, nếp chất lượng cao để đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu nên khâu sản xuất và đầu ra còn bấp bênh, lợi nhuận thấp. Ngược lại, việc tham gia tổ chức sản xuất như anh Vệ, anh Bình và hàng trăm hộ khác đã khẳng định hiệu quả rõ nét.
Khi tham gia HTX, đó như là “điểm tựa” vững chắc cho nông dân làm lúa, đặc biệt là mô hình sản xuất lúa nếp của HTX Công Thành Đức Linh, bà con được tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, đồng bộ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, giảm chi phí đầu vào. Quan trọng hơn, HTX đứng ra liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm, giúp nông dân có đầu ra ổn định, giá cao hơn so với sản xuất riêng lẻ, hạn chế tình trạng bị ép giá...
Bà Đặng Thị Mỹ Duyên - Phó Giám đốc HTX Công Thành Đức Linh cho biết, bên cạnh các thành viên, HTX ký hợp đồng bao tiêu với khoảng 350 hộ nông dân ở 3 xã Đức Linh, Nam Thành và Hoài Đức sản xuất hơn 600 ha lúa, nếp các loại như: nếp IR 4625, nếp bắc, nếp hạt tròn... để tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Diện tích lúa nếp được sản xuất 3 vụ/ năm, lượng lúa nếp bình quân HTX mua vào 11.000 tấn/năm...
Sông La Ngà như dải lụa băng qua hàng ngàn ha lúa hình thành ven sông mấy chục năm nay. Giá lúa có khi này, khi khác nhưng cánh đồng ven sông này phần lớn bội thu, là kho lương thực lúa gạo của tỉnh...
Nguồn: https://baolamdong.vn/mua-lua-chin-ven-song-la-nga-440899.html
