Mưu sinh nơi… lưng chừng trời

cu-thap-11(1).jpg — Những chiếc cẩu tháp xuất hiện nhiều tại các công trình xây dựng lớn của thành phố Hải Phòng.

Làm việc trên cao

Sáng mùa đông, công trường Dự án Hoàng Huy New City (phường Thủy Nguyên) nhộn nhịp. Công nhân bắt đầu ca làm từ sớm.

Giữa công trường, trụ cẩu tháp dựng thẳng, nổi bật trên nền trời. Ở chân tháp, anh Phạm Văn Tùng, thợ lái cẩu tháp quê ở Ninh Bình có hơn 10 năm theo nghề, kiểm tra lại mũ bảo hộ, dây an toàn rồi bước lên cầu thang sắt gắn dọc thân tháp. Cầu thang dựng đứng, nhỏ hẹp, mỗi bậc sắt chỉ đủ đặt một bàn chân. “Với thợ lái cẩu tháp, việc leo lên cabin quen thuộc hằng ngày nhưng không bao giờ được phép chủ quan. Mỗi ngày, hành trình ấy lặp lại 4 lần, giữa độ cao khiến nhiều người chỉ đứng dưới nhìn lên đã thấy chùn chân”, anh Tùng chia sẻ về nghề của mình.

Nơi người lái cẩu tháp làm việc ở độ cao vượt lên tầm cao của các công trình.

Cabin cẩu tháp nằm ở độ cao hàng trăm mét so với mặt đất, rộng chưa đầy một mét vuông. Khi cánh cửa cabin khép lại, mỗi ca làm thường kéo dài 4 giờ. Trong không gian chật hẹp ấy, người thợ gần như tách biệt hoàn toàn với công trường phía dưới. “Từ cabin nhìn xuống, toàn bộ công trường nằm trong tầm quan sát. Các tốp công nhân di chuyển liên tục. Xe chở vật liệu ra vào không ngớt. Xa hơn là những tuyến đường dẫn về trung tâm thành phố, dòng xe nối đuôi nhau đều đặn”, anh Tùng miêu tả những thứ thường thấy hằng ngày khi làm việc trên cao.

Thợ lái cẩu tháp điều khiển cần cẩu nâng, hạ từng kiện vật liệu lên công trình cao tầng.

Nhiệm vụ của người thợ lái cẩu tháp là điều khiển cần cẩu nâng, hạ từng kiện vật liệu theo hiệu lệnh từ mặt đất. Mắt quan sát, tai nghe tín hiệu, tay điều khiển chính xác từng nhịp. Chỉ một thao tác thiếu chuẩn xác cũng có thể gây nguy hiểm cho người làm việc phía dưới. “Làm việc trên này không cho phép phân tâm. Một ca làm là 4 tiếng ngồi yên một chỗ, tập trung liên tục”, anh Tùng nói.

Theo những người trong nghề lái cẩu tháp, suốt ca làm, thợ lái cẩu hầu như không trò chuyện trực tiếp với ai. Mọi liên lạc với mặt đất đều thông qua bộ đàm, ngắn gọn và chính xác. Công việc dồn dập, có lúc không kịp xuống ăn trưa. Sinh hoạt cá nhân khi phải làm việc ở trên cao cũng trở nên bất tiện.

Anh Trần Văn Vinh, quê Lào Cai, làm công trình nhà ở xã hội tại phường Tân Hưng từ đầu năm 2025. Gắn bó với nghề lái cẩu tháp được 5 năm, anh Vinh ví von: “Chúng tôi là người nhện vì suốt ngày làm việc trên cẩu tháp giữa không trung. Cảm giác lơ lửng giữa trời đất, cộng với sự im lặng kéo dài là thử thách lớn với những người mới vào nghề. Không ít người bỏ cuộc chỉ sau vài tháng vì không chịu được áp lực tâm lý".

Trách nhiệm với nghề

Ngoài chứng chỉ chuyên môn, thợ lái cẩu tháp phải có sức khỏe tốt và tâm lý vững vàng.

Theo nghề lái cẩu tháp, ngoài chứng chỉ chuyên môn, người thợ phải có sức khỏe tốt và tâm lý vững vàng. Anh Nguyễn Văn Tuấn, quê ở xã Trường Tân từng có gần 10 năm gắn bó với nghề cho biết, áp lực lớn nhất nằm ở trách nhiệm. Mỗi lần nâng vật liệu lên cao phải luôn nhớ phía dưới là đồng nghiệp, là những con người đang tin tưởng vào sự chính xác của người lái cẩu. “Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể gây tai nạn, nên lúc nào tôi cũng tự nhủ phải thật bình tĩnh”, anh Tuấn nói.

Nguy hiểm trong nghề đến từ nhiều phía. Tải trọng vật liệu nếu tính toán không chính xác có thể gây sự cố nghiêm trọng. Vật liệu nhẹ gặp gió mạnh dễ lắc lư, khó đặt đúng vị trí. Những ngày mưa phùn, sương mù, tầm nhìn hạn chế, cabin rung nhẹ buộc người lái phải tập trung gấp nhiều lần. “Gặp thời tiết xấu, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh. Hoảng loạn là mất kiểm soát”, anh Tuấn chia sẻ.

Trước mỗi ca làm, thợ lái cẩu tháp đều phải kiểm tra cáp, phanh, hệ thống điện. Đây là quy trình bắt buộc, bởi chỉ một trục trặc nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả khó lường. Tai nạn nghề nghiệp không phải chuyện hiếm. Những câu chuyện về đồng nghiệp bị thương, thậm chí mất mạng, vẫn được truyền tai nhau như lời nhắc nhở thường trực về ranh giới mong manh giữa an toàn và rủi ro.

Công việc nặng nhọc, rủi ro cao nhưng thu nhập của thợ lái cẩu tháp chỉ từ 9 - 12 triệu đồng mỗi tháng, tùy công trình và kinh nghiệm. Đổi lại là những tháng ngày theo công trình, nay đây mai đó, ít có thời gian dành cho gia đình. “Có năm đến 30 Tết vẫn ở công trường. Gọi điện về nhà, nghe con hỏi bao giờ bố về mà chạnh lòng”, anh Tùng kể.

Không ít người rời nghề vì không chịu nổi áp lực và nỗi nhớ nhà kéo dài. Những người ở lại phần lớn vì mưu sinh và trách nhiệm. Ở độ cao hàng trăm mét, trong cabin chật hẹp chỉ vừa đủ xoay người, thợ lái cẩu đối diện bốn bề gió lộng, phía dưới là những mái nhà, con người nhỏ bé. Mỗi thao tác nâng, hạ, xoay, đặt đều phải chính xác gần như tuyệt đối, bởi phía sau đó là sự an toàn của cả công trường.

Làm việc trên cao, người thợ luôn phải giữ vững tinh thần, mọi liên lạc với mặt đất đều phải ngắn gọn, rõ ràng để tránh sai sót dù là nhỏ nhất.

Làm việc trên cao lâu ngày, người thợ quen dần với cảm giác chông chênh nhưng không bao giờ cho phép mình chủ quan. “Sợ thì vẫn sợ, nhưng cái sợ ấy khiến mình tỉnh táo hơn”, anh Tuấn nói. Những ngày gió lớn, thân cẩu rung lên bần bật, người lái chỉ còn biết tự nhủ phải giữ vững tinh thần, mọi liên lạc với mặt đất đều phải ngắn gọn, rõ ràng để tránh sai sót.

Điều khiến những thợ lái cẩu tháp gắn bó với nghề, ngoài trách nhiệm mưu sinh còn là những khoảnh khắc rất riêng mà không phải công việc nào cũng có. “Đó là những buổi sớm, khi thành phố còn ngái ngủ, đứng từ trên cao nhìn mặt trời nhô lên, ánh sáng lan dần qua những mái nhà, con đường. Khoảnh khắc ấy khiến chúng tôi thấy lòng mình dịu lại, bao mệt nhọc dường như lắng xuống”, anh Vinh nói.

Những công trình cao tầng ngày càng nhiều, đều có sự đóng góp thầm lặng của những thợ lái cẩu tháp.

Ở nơi lưng chừng giữa trời và đất, những thợ lái cẩu tháp vẫn ngày ngày lặng lẽ làm việc, mang trên vai không chỉ khối lượng vật liệu nặng nề mà còn là nỗi lo an toàn, cơm áo và tương lai. Ít ai nhìn thấy họ, nhưng mỗi công trình mọc lên đều in dấu sự thầm lặng của những con người "treo mình" trên cao ấy.

HẢI MINH

Nguồn: https://baohaiphong.vn/muu-sinh-noi-lung-chung-troi-534795.html